Đăng vào: 2026-02-10
Thị trường chứng khoán Nhật Bản giờ đây không còn là “viên ngọc ẩn” trong danh mục toàn cầu. Đà lập đỉnh liên tiếp đang kéo sự chú ý của nhà đầu tư quốc tế quay trở lại, đồng thời buộc giới giao dịch phải xem xét lại định kiến cũ rằng Nhật Bản “lúc nào cũng rẻ, lúc nào cũng chậm”.
Ngày 9 tháng 2 năm 2026, Nikkei 225 vượt mốc 57.000 và xác lập các đỉnh cao kỷ lục mới, chốt phiên ở mức 56,363.89, trong khi chỉ số rộng hơn Topix cũng tăng mạnh.
Đợt tăng trưởng mạnh mẽ này đã làm nổi bật một "người chiến thắng" lớn trong danh mục đầu tư dài hạn của Berkshire Hathaway tại xứ sở mặt trời mọc, cụ thể là năm tập đoàn thương mại sogo shosha hàng đầu.
Chẳng hạn, giá trị các vị thế của Berkshire tại Nhật Bản đã vượt quá $40 billion, gần như gấp ba so với tổng chi phí ban đầu khoảng $13.8 billion, biến một thương vụ đầu tư giá trị thành một trong những câu chuyện thành công toàn cầu đáng chú ý nhất của chu kỳ này.
| Năm | Diễn biến | Vì sao điều này quan trọng với cổ phiếu Nhật Bản |
|---|---|---|
| 2019 | Berkshire bắt đầu xây dựng vị thế tại năm nhà thương mại tổng hợp | Nhật Bản có thêm một nhà đầu tư nước ngoài tầm nhìn dài hạn, mang tính biểu tượng |
| 2023 | Chiến dịch cải cách TSE được chú ý trên toàn cầu | Hiệu quả sử dụng vốn trở thành kỳ vọng có thể đo lường, không còn chỉ là khẩu hiệu |
| 2024 | Thư của Buffett: giới hạn sở hữu được nới “một cách vừa phải” | Thị trường bắt đầu định giá khả năng Berkshire có thể nâng tỷ lệ nắm giữ cao hơn |
| 2025 | Hồ sơ pháp lý cho thấy các vị thế tăng lên hướng tới 10% | Củng cố rằng Berkshire vẫn đang tiếp tục tích lũy |
| Tháng 2 năm 2026 | Nikkei đạt kỷ lục mới sau kết quả bầu cử rõ ràng | Sự rõ ràng về chính trị giúp dòng vốn chảy vào Nhật Bản tăng mạnh |
Đà lập kỷ lục của thị trường Nhật Bản được xây dựng trên ba trụ cột có tính tương hỗ và tự khuếch đại.
Một chất xúc tác chính trị mà thị trường đánh giá là ủng hộ tăng trưởng và thân thiện với thị trường.
Một cuộc “cách mạng” về trả lợi ích cho cổ đông, khiến doanh nghiệp Nhật vận hành giống các đối tác toàn cầu hơn thông qua mua lại cổ phiếu, cổ tức và kỷ luật sử dụng vốn.
Bối cảnh tiền tệ, nơi tỷ giá yên biến động theo các quyết định của Fed và BoJ, vẫn giữ Nhật Bản ở vị thế hấp dẫn đối với các nhà phân bổ toàn cầu, ngay cả khi lợi suất trong nước tăng lên và chính sách dần bình thường hóa.
Thương vụ tại Nhật của Warren Buffett phát huy hiệu quả vì nó “ăn khớp” với cả ba trụ cột này. Ông tập trung vào các cổ phiếu giá trị tiềm năng có định giá hấp dẫn, kỷ luật quản trị rõ ràng, dòng tiền đa dạng và văn hóa thân thiện với cổ đông đang được cải thiện. Đồng thời, ông tài trợ một phần vị thế bằng đồng yên với nợ lãi suất cố định thấp.
Cược của Berkshire tại Nhật tập trung vào năm “sogo shosha”, tức các nhà thương mại tổng hợp:
ITOCHU
Marubeni
Mitsubishi
Mitsui
Sumitomo
Buffett mô tả các doanh nghiệp này vận hành tương tự Berkshire, bởi mỗi công ty đều sở hữu danh mục đầu tư rộng khắp nhiều lĩnh vực, vừa ở Nhật Bản vừa trên phạm vi toàn cầu.
Berkshire bắt đầu mua năm cổ phiếu này vào tháng 7 năm 2019, và họ “ngạc nhiên trước mức giá thấp.”
Sau đó, ông nhấn mạnh những điểm then chốt nhất đối với mình:
Họ tăng cổ tức khi phù hợp.
Họ mua lại cổ phiếu khi điều đó hợp lý.
Lãnh đạo cấp cao của họ ít quyết liệt trong việc đòi mức thù lao cao hơn so với nhiều đồng nghiệp ở Mỹ.
Nói cách khác, Buffett không phải là người “phát hiện ra Nhật Bản”. Ông nhìn thấy một nhóm doanh nghiệp đã và đang thay đổi cách họ đối xử với cổ đông.
Trong thư gửi cổ đông của Berkshire, Buffett cho biết rằng vào cuối năm tổng chi phí của các khoản nắm giữ của Berkshire là $13.8 billion, và giá trị thị trường là $23.5 billion.
Chỉ riêng hai con số này đã cho thấy mức lãi khoảng 70% so với giá vốn.
Kể từ đó, đà tăng vẫn tiếp diễn, và các bản tin thị trường cho biết khoản đầu tư của Berkshire tại Nhật Bản hiện trị giá hơn $40 billion.
Buffett cũng giải thích cấu trúc tài trợ theo cách rất trực diện. Berkshire đã gia tăng các khoản vay danh nghĩa bằng đồng Yên Nhật, đồng thời giữ chúng ở lãi suất cố định, với mục tiêu hướng tới trạng thái gần trung lập về tiền tệ thay vì đặt cược lớn vào tỷ giá (FX).
Ông cũng đưa ra một góc nhìn hiếm hoi, rất “thực dụng” cho nhà giao dịch về dòng tiền:
Thu nhập cổ tức hàng năm dự kiến từ các khoản đầu tư tại Nhật Bản trong năm 2025: khoảng $812 million.
Chi phí lãi vay trên nợ bằng yên: khoảng $135 million.
Tổng cộng khoảng $677 million lợi suất ròng hàng năm, trước thuế và các hệ quả khác, thậm chí chưa tính đến phần tăng giá.
Hội đồng quản trị của Berkshire đã bỏ phiếu bổ nhiệm Greg Abel làm Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, trong khi Warren Buffett sẽ tiếp tục làm Chủ tịch hội đồng quản trị.
Điều này quan trọng vì nó cho thấy các khoản đầu tư tại Nhật Bản được định vị như một vị thế mang tính thể chế, chứ không phải một giao dịch mang dấu ấn cá nhân. Buffett cũng viết rằng ông kỳ vọng Berkshire sẽ giữ vị thế Nhật Bản trong “nhiều thập kỷ”.
Bức thư thường niên của Buffett nêu rằng năm công ty đã đồng ý “nới lỏng vừa phải” giới hạn ban đầu nhằm giữ tỷ lệ sở hữu của Berkshire dưới 10 phần trăm, và điều đó đã phát đi tín hiệu rõ ràng rằng mức sở hữu có thể tiếp tục tăng.
Trong năm 2025, Berkshire đã nâng tỷ lệ sở hữu lên vào khoảng 8.5 phần trăm đến 9.8 phần trăm, củng cố rằng vị thế này được xây dựng một cách chủ động thay vì chỉ nắm giữ thụ động.
Trong nhiều năm, giới phân tích thường gắn mức định giá thấp của Nhật Bản với quản trị trì trệ, xu hướng tích trữ tiền mặt và mức độ tương thích yếu với cổ đông. Làn sóng cải tổ từ năm 2023 trở đi đã thay đổi lăng kính này, khi biến hiệu quả sử dụng vốn thành một kỳ vọng công khai thay vì chỉ là tranh luận trong phạm vi nội bộ.
Việc Buffett chọn nhóm công ty thương mại đóng vai trò như một “mỏ neo” tín nhiệm cho quá trình chuyển dịch đó. Nó phát tín hiệu với nhà đầu tư toàn cầu rằng giá trị ở Nhật Bản không chỉ nằm ở các con số thống kê. Giá trị ấy có thể được hiện thực hóa thông qua những doanh nghiệp biết hoàn vốn cho cổ đông, đa dạng hóa dòng tiền và hưởng lợi từ sự phức hợp của thương mại quốc tế.
Khi danh mục tại Nhật của Berkshire phình to, bản thân nó tác động lên tâm lý thị trường như một tín hiệu về tính bền vững. Nhà đầu tư cá nhân có thể mua một chỉ số bất cứ lúc nào. Nhưng quan điểm công khai của Berkshire cho thấy một cam kết dài hạn, từ đó khuyến khích nhà đầu tư tổ chức giữ vị thế qua các nhịp điều chỉnh thay vì bán vội khi xuất hiện tín hiệu suy yếu kinh tế.
Vì vậy, đỉnh mới của Nikkei và việc gia tăng giá trị danh mục của Berkshire có xu hướng củng cố lẫn nhau. Mức chỉ số tăng lên xác nhận tính hợp lệ của luận điểm cải tổ, còn lợi nhuận của Buffett củng cố niềm tin rằng Nhật Bản có thể trở lại vai trò tạo tăng trưởng vốn.
Việc lợi suất trái phiếu chính phủ tăng tiệm cận mức 2.28% là tín hiệu rõ ràng cho thấy Nhật Bản đã thực sự bước ra khỏi kỷ nguyên "lãi suất bằng không" từng kéo dài nhiều năm qua.
Nếu lợi suất tăng vì tăng trưởng cải thiện, cổ phiếu có thể hấp thụ được mức tăng này. Nếu lợi suất tăng vì thị trường bắt đầu nghi ngờ uy tín tài khóa, cổ phiếu có thể gặp trở ngại.
Mức chỉ số kỷ lục có thể được “hợp thức hóa” bằng lợi nhuận thực tế hoặc chỉ được nâng đỡ bởi kỳ vọng. Nhà giao dịch nên theo dõi xem doanh nghiệp có nói rõ về:
Biên lợi nhuận và chi phí tiền lương
Mua lại cổ phiếu và chính sách cổ tức
Nhu cầu ở nước ngoài
Độ nhạy với tỷ giá (FX)
Khi Berkshire thể hiện sự kiên nhẫn và ủng hộ việc nắm giữ dài hạn, điều đó có thể củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào chủ đề “định giá lại Nhật Bản”, ngay cả khi xuất hiện những giai đoạn biến động của thị trường trong ngắn hạn.
Berkshire đã mua cổ phần tại năm công ty thương mại Nhật Bản: ITOCHU, Marubeni, Mitsubishi, Mitsui, và Sumitomo. Buffett cho biết Berkshire bắt đầu mua vào vào tháng 7 năm 2019 và có ý định nắm giữ vị thế này trong thời gian rất dài.
Buffett đánh giá cao kỷ luật sử dụng vốn, mức chi trả thân thiện với cổ đông, các chương trình mua lại cổ phiếu hợp lý và mức thù lao điều hành tương đối khiêm tốn. Ông cũng ưa thích cấu trúc kinh doanh đa dạng của họ, tương đồng với mô hình đa dạng hóa của Berkshire.
Giá trị các khoản nắm giữ của Berkshire tại các công ty thương mại Nhật Bản vượt quá $40 billion sau đợt tăng mạnh gần đây của chỉ số Nikkei, phản ánh cả mức tăng giá và việc mở rộng quy mô vị thế trong vài năm qua.
Những rủi ro trực tiếp nhất là đồng yên tăng giá nhanh, chính sách thắt chặt được đẩy nhanh hơn dự kiến và uy tín tài khóa suy giảm khiến lợi suất tăng. Bất kỳ yếu tố nào trong số này cũng có thể làm co hẹp hệ số định giá cổ phiếu, ngay cả khi lợi nhuận doanh nghiệp vẫn ổn định.
Tóm lại, đợt tăng kỷ lục của Nikkei không chỉ là câu chuyện về động lượng. Đây còn là minh chứng cho việc Nhật Bản đang nỗ lực tối ưu hóa nguồn vốn và ưu tiên lợi ích cốt lõi của cổ đông, trong khi diễn biến chính trị đã làm giảm bớt mức độ bất định trong ngắn hạn.
Khoản đầu tư của Buffett tại Nhật Bản thành công nhờ mức giá mua vào thấp và hành vi doanh nghiệp được cải thiện. Ngoài ra, Berkshire còn kết hợp các khoản nắm giữ cổ phiếu với việc vay bằng yên theo lãi suất cố định, tạo ra hồ sơ carry hấp dẫn.
Trong năm 2026, các rủi ro trọng yếu cần theo dõi gồm áp lực lên lợi suất trái phiếu, uy tín tài khóa, và câu hỏi liệu lợi nhuận có theo kịp sự tự tin mới của thị trường hay không.
Miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm (và không nên được coi là) tư vấn tài chính, đầu tư hoặc các loại tư vấn khác mà dựa vào đó để đưa ra quyết định. Không có ý kiến nào được nêu trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
