Đăng vào: 2026-01-13
Phiên giao dịch đầu tuần trên Phố Wall khép lại với việc chứng khoán Mỹ tiếp tục lập kỷ lục mới, dù nhà đầu tư phải tiêu hoá tin tức nhạy cảm về cuộc điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell. Chỉ số Dow Jones tăng 0,17% lên 49.590,20 điểm, S&P 500 nhích 0,16% lên 6.977,27 điểm, trong khi Nasdaq cộng 0,26% lên 23.733,90 điểm – cả Dow và S&P 500 đều đóng cửa ở mức cao nhất lịch sử.
Diễn biến này cho thấy thị trường cổ phiếu Mỹ đang cố gắng cân bằng giữa một bên là lo ngại về độc lập của Fed, bên kia là kỳ vọng vào dữ liệu lạm phát sắp công bố và mùa báo cáo lợi nhuận quý IV, nhất là ở nhóm công nghệ và ngân hàng.
Ngay sau khi thông tin Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) gửi trát hầu toà và mở cuộc điều tra hình sự Chủ tịch Fed Jerome Powell liên quan đến lời khai trước Thượng viện về dự án cải tạo trụ sở trị giá 2,5 tỷ USD được công bố, hợp đồng tương lai và thị trường cơ sở đồng loạt chịu sức ép, ba chỉ số chính mở cửa trong sắc đỏ.
Tuy nhiên, càng về cuối phiên, lực cầu bắt đáy dần quay lại, nhất là ở các cổ phiếu tiêu dùng và công nghệ, giúp:
Dow Jones đảo chiều, chốt phiên tăng 86,13 điểm (+0,17%) lên 49.590,20 điểm;
S&P 500 tăng 10,99 điểm (+0,16%) lên 6.977,27 điểm;
Nasdaq Composite cộng 62,56 điểm (+0,26%) lên 23.733,90 điểm.
Theo một số nhà phân tích, diễn biến trong phiên phản ánh tâm lý “căng mà chưa gãy” của nhà đầu tư: tin xấu về Powell khiến thị trường giật mình ở đầu phiên, nhưng khi đánh giá lại, nhiều người cho rằng đây là diễn biến chính trị kéo dài chứ không làm thay đổi ngay lập tức hướng đi của lãi suất trong vài cuộc họp tới. Một chuyên gia trái phiếu tại Bryn Mawr Trust nhận định thị trường cần thời gian “tiêu hoá” thông tin, nhưng “Fed là một thể chế khó bị bẻ gãy” và các nỗ lực gây sức ép có thể chỉ tạo thêm nhiễu, chứ không đủ sức đảo chiều chính sách trong ngày một ngày hai.
Một trong những tâm điểm của phiên là Walmart, khi cổ phiếu nhà bán lẻ này tăng khoảng 3% sau khi chuyển niêm yết sang Nasdaq và chuẩn bị gia nhập rổ Nasdaq-100 từ ngày 20/1. Động thái này buộc nhiều quỹ mô phỏng thị trường theo dõi Nasdaq-100 phải mua vào, khiến dòng tiền đổ mạnh hơn vào mã WMT. Đà tăng của Walmart không chỉ kéo nhóm tiêu dùng thiết yếu đi lên mà còn góp phần hỗ trợ cả S&P 500 và Nasdaq.
Ngoài “đầu tàu” Walmart, nhiều cổ phiếu công nghệ lớn tiếp tục giữ nhịp tăng cho thị trường, duy trì kỳ vọng rằng nhóm này sẽ dẫn đầu tăng trưởng lợi nhuận quý IV. Dù không phải là phiên “bùng nổ” của tech, việc các mã vốn hoá lớn vẫn giữ sắc xanh giúp tâm lý chung bớt tiêu cực.
Trái ngược với tiêu dùng và công nghệ, nhóm tài chính – ngân hàng là điểm trừ lớn nhất của phiên khi chỉ số ngành tài chính trong S&P 500 giảm khoảng 0,8%. Nguyên nhân đến từ đề xuất của Tổng thống Donald Trump áp trần lãi suất thẻ tín dụng ở mức 10% trong vòng một năm kể từ 20/1.
Các ngân hàng và công ty phát hành thẻ chịu phản ứng ngay lập tức:
Citigroup giảm khoảng 3%;
American Express mất hơn 4%;
Capital One có lúc sụt trên 6%;
Công ty “mua trước, trả sau” Affirm cũng giảm quanh 6–7%.
Với biên lợi nhuận ròng từ lãi của mảng thẻ tín dụng thường rất cao, trần lãi suất 10% nếu được triển khai sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các tổ chức cho vay. Một số phân tích từ JPMorgan tính toán sơ bộ cho thấy Citigroup có thể chịu tác động lớn nhất trong số các ngân hàng lớn của Mỹ, vì danh mục thẻ tín dụng lãi suất cao khá dày đặc.
Tâm điểm vĩ mô của phiên là việc DOJ mở cuộc điều tra hình sự liên quan tới lời khai của Chủ tịch Fed Jerome Powell trước Quốc hội về khoản đội vốn trong dự án cải tạo trụ sở Fed. Powell công khai phản ứng, cho rằng đây là “hành động chưa từng có” và là một “cái cớ” nhằm gây áp lực buộc Fed hạ lãi suất mạnh tay hơn theo mong muốn của Nhà Trắng.
Thông tin này khiến giới đầu tư dấy lên lo ngại về nguy cơ độc lập của Fed bị xói mòn – yếu tố vốn được xem là nền tảng cho uy tín của đồng USD và thị trường tài chính Mỹ. Tất cả các cựu Chủ tịch Fed còn sống, cùng nhiều cựu quan chức cấp cao, đã lên tiếng cảnh báo việc sử dụng công cụ pháp lý để gây sức ép lên ngân hàng trung ương có thể để lại hậu quả lâu dài cho cả Fed và Bộ Tư pháp.
Tuy nhiên, phản ứng thực tế trên thị trường cổ phiếu cho thấy nhà đầu tư vẫn tin rằng, ít nhất trong ngắn hạn, lãi suất vẫn sẽ được quyết định chủ yếu bởi dữ liệu hơn là áp lực chính trị. Sau nhịp bán tháo đầu phiên, lực mua quay lại khá nhanh, giúp các chỉ số chính đóng cửa ở mức kỷ lục.
Ngay sau câu chuyện Powell – DOJ, thị trường sẽ phải đối mặt với một “bài kiểm tra” không kém phần quan trọng: thước đo thay đổi giá cả tiêu dùng (CPI) tháng 12 dự kiến công bố vào đêm nay theo giờ Việt Nam, sau đó là PPI và loạt dữ liệu lạm phát khác trong tuần. Một số tổ chức dự báo CPI tổng thể có thể tăng khoảng 0,3% so với tháng trước, đưa lạm phát năm về quanh 2,7%, trong khi CPI lõi có thể tăng 0,4%.
Nếu lạm phát cao hơn dự kiến, kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong năm 2026 – vốn đang nghiêng về kịch bản ít nhất hai lần giảm 0,25 điểm phần trăm – có thể phải điều chỉnh chậm lại. Ngược lại, một con số “mềm” hơn sẽ là lý do tốt để thị trường củng cố câu chuyện “hạ cánh mềm” cho kinh tế Mỹ.
Song song với lạm phát, mùa báo cáo lợi nhuận quý IV cũng sẽ khởi động với các ngân hàng lớn như JPMorgan, BNY… Các chuyên gia dự báo nhóm công nghệ sẽ dẫn đầu tăng trưởng lợi nhuận trong S&P 500, với mức tăng dự kiến trên 20% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận toàn chỉ số được kỳ vọng tăng gần 9%.
Ở chiều tài sản trú ẩn, giá vàng thế giới tiếp tục là nhân vật chính. Trong phiên 12/1 tại Mỹ, giá vàng thế giới đã lập kỷ lục trên 4.600 USD/oz, với đỉnh intraday quanh 4.629–4.630 USD/oz, trong khi hợp đồng vàng giao tháng 2 trên sàn Comex đóng cửa tăng khoảng 2–2,5%, lên gần 4.615 USD/oz.
Giá bạc cũng không kém cạnh khi leo lên vùng đỉnh mới gần 86 USD/oz. Dòng tiền đổ vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng – bạc, cùng nhu cầu nắm giữ tài sản an toàn, được thúc đẩy bởi hai yếu tố:
Bất định quanh cuộc điều tra Chủ tịch Fed;
Nguy cơ leo thang căng thẳng tại Trung Đông và các điểm nóng khác.
Nhiều báo cáo gần đây thậm chí đặt mục tiêu giá vàng tiệm cận 5.000 USD/oz trong năm 2026 nếu rủi ro chính trị – tài chính tiếp tục dày đặc.
Trên thị trường trái phiếu, lợi suất Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm nhích lên quanh 4,19%, có lúc chạm 4,21% trong phiên, phản ánh việc nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn trước “tiếng ồn” chính trị. Dù vậy, mức tăng chỉ ở vài điểm cơ bản, cho thấy chưa có làn sóng bán tháo thật sự trên thị trường nợ chính phủ Mỹ.
Ngược lại, chỉ báo sức mạnh đồng bạc xanh (DXY) – thước đo giá trị USD so với rổ tiền tệ chủ chốt – giảm khoảng 0,34% xuống vùng 98,9. Một số chuyên gia cho rằng cú giảm này đã “cắt đứt” nhịp phục hồi ngắn hạn của USD từ đầu năm, khi nhà đầu tư chuyển sang nắm giữ vàng, euro và franc Thụy Sĩ nhiều hơn như một phản ứng phòng ngừa trước rủi ro Fed.
Giá dầu thô cũng tăng theo câu chuyện rủi ro địa chính trị:
Dầu Brent tăng khoảng 0,8% lên 63,87 USD/thùng,
Dầu WTI tăng 0,6% lên 59,50 USD/thùng, cả hai đều ở vùng đỉnh 7 tuần.
Thị trường dầu mỏ tiếp tục neo cao do lo ngại xuất khẩu của Iran có thể bị gián đoạn nếu căng thẳng leo thang, dù triển vọng nới lỏng trừng phạt với Venezuela phần nào cân bằng bức tranh cung – cầu.
Tại châu Á, chỉ số Nikkei của Nhật Bản bật tăng mạnh, có lúc vọt hơn 3% lên mức kỷ lục mới trên 53.800 điểm, được hỗ trợ bởi đồng yên suy yếu và tâm lý “đuổi giá” sau kỳ nghỉ lễ. Một phần động lực của đà tăng đến từ việc nhà đầu tư khu vực “soi gương” Phố Wall, nơi chứng khoán Mỹ liên tiếp đi lên bất chấp các cú sốc tin tức.
Nhìn về ngắn hạn, có thể phác hoạ ba kịch bản chính cho thị trường chứng khoán Mỹ:
1. Tích luỹ quanh vùng đỉnh
CPI và PPI không quá khác kỳ vọng, lạm phát tiếp tục xu hướng giảm chậm.
Fed giữ tông điệu thận trọng, không vội cam kết cắt giảm lãi suất sớm nhưng cũng không “diều hâu” hơn.
Lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm công nghệ và tiêu dùng, đủ tốt để “đỡ” mặt bằng định giá hiện tại.
2. Biến động mạnh nếu lạm phát “nóng” hơn dự báo
CPI lõi cao hơn, thị trường phải đẩy lùi kỳ vọng cắt giảm lãi suất sang nửa sau năm 2026.
Lợi suất 10 năm tăng trở lại, gây sức ép lên cổ phiếu tăng trưởng cao.
Trong kịch bản này, vàng, đồng franc và một số cổ phiếu phòng thủ (tiện ích, y tế, thiết yếu) có thể tiếp tục được ưa chuộng.
3. Tiếp tục “rally” nếu dữ liệu ủng hộ hạ cánh mềm
Lạm phát giảm bền vững, việc làm chỉ chậm lại vừa phải, tăng trưởng vẫn tích cực.
Kỳ vọng cắt giảm lãi suất sớm hơn hoặc nhiều hơn hỗ trợ định giá cổ phiếu, nhất là Big Tech.
Bên cạnh dữ liệu, rủi ro chính trị – pháp lý quanh Fed sẽ tiếp tục là “biến số khó đoán”. Nếu căng thẳng leo thang tới mức làm tê liệt khả năng ra quyết định của FOMC, hoặc khiến nhà đầu tư nghi ngờ về khả năng Fed phản ứng độc lập với lạm phát, thị trường có thể phản ứng mạnh hơn, không chỉ ở cổ phiếu mà cả trái phiếu và USD.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, chứng khoán Mỹ không chỉ là nơi tham gia trực tiếp thông qua tài khoản quốc tế, mà còn là “kim chỉ nam” quan trọng cho dòng tiền toàn cầu và diễn biến của VN-Index.
Trong bối cảnh hiện tại, có ba nhóm thông tin nên được theo dõi sát:
Dữ liệu kinh tế Mỹ: CPI, PPI, số liệu việc làm và các phát biểu của quan chức Fed, để hiểu rõ hơn quỹ đạo lãi suất.
Mùa báo cáo lợi nhuận tại Phố Wall: đặc biệt là Big Tech và các ngân hàng lớn – yếu tố quyết định tâm lý rủi ro toàn cầu.
Diễn biến của vàng, dầu và USD Index: vì đây là “bộ đo” tốt cho khẩu vị rủi ro và áp lực lên các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Trong ngắn hạn, có thể nói chứng khoán Mỹ đang ở trạng thái “lập đỉnh trong nghi ngờ”: chỉ số liên tục chinh phục mức cao mới, nhưng đằng sau là hàng loạt câu hỏi về Fed, lạm phát và địa chính trị. Phiên kế tiếp sẽ đặc biệt nhạy cảm với số liệu CPI tháng 12, cùng các tín hiệu đầu tiên từ mùa báo cáo lợi nhuận quý IV.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
