Đăng vào: 2026-03-16
EBC Financial Group ("EBC") lưu ý rằng sự gián đoạn mới nhất xung quanh Eo biển Hormuz đã thay đổi câu hỏi then chốt trên thị trường dầu toàn cầu từ mức giá dầu thô có thể tăng tới đâu thành tiêu chuẩn nào đang truyền tín hiệu rõ ràng hơn. Brent chạm USD119.50 a barrel và West Texas Intermediate (WTI) đạt USD119.48 trong phiên ngày 9 tháng 3, mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2022.
Eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2024, tương đương xấp xỉ 20% nhu cầu nhiên liệu lỏng toàn cầu. Đến ngày 10 tháng 3, Brent đã giảm xuống USD94.79 và WTI xuống USD90.96 khi các tín hiệu hạ nhiệt từ Washington va chạm với các đe dọa tiếp tục của Iran nhằm giữ chặn xuất khẩu dầu khu vực, trong khi các quan chức G7 cho biết họ sẵn sàng hỗ trợ nguồn cung năng lượng mà không phải giải phóng dự trữ khẩn cấp vào lúc này. Theo EBC, điều đó có ý nghĩa vì giá giao ngay có thể giảm nhanh hơn mức phí vận chuyển kèm theo.
"Khi sự gián đoạn vận tải đẩy chi phí vận chuyển, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và chi phí thay thế tăng lên, Brent có thể phản ánh áp lực đó rõ hơn vì nó liên quan gần hơn tới dòng chảy dầu biển và định giá xuất khẩu toàn cầu," David Barrett, Giám đốc điều hành EBC Financial Group (UK) Ltd nhận định. Xét đến những tác nhân chính chi phối sự biến động của giá vàng đen, WTI vẫn có khả năng biến động mạnh nhưng lại chịu tác động nhiều hơn từ mạng lưới logistics nội địa và sức chứa kho bãi tại Mỹ. Điều đó đồng nghĩa với việc các nút thắt trên tuyến đường vận tải thường được phản ánh trước tiên qua mức chênh lệch kỳ hạn của Brent và các khoản phụ phí xuất khẩu, thay vì chỉ đơn thuần là sự chênh lệch giá giao ngay giữa hai tiêu chuẩn dầu mỏ này.
Theo quan sát của các nhà phân tích EBC, không phải lúc nào Brent cũng bắt buộc phải vượt trội hơn WTI về mặt giá trị tuyệt đối trong những thời kỳ xảy ra khủng hoảng vận tải. Điểm đáng chú ý là sức ép từ chuỗi cung ứng logistics thường bộc lộ rõ rệt nhất thông qua các hợp đồng giao dịch tương lai của tài sản cơ sở liên quan đến dầu mỏ, cũng như mối tương quan giữa các loại dầu thô được xuất khẩu bằng đường biển, thay vì chỉ là một cuộc rượt đuổi giá cả đơn thuần giữa Brent và WTI.
Đến ngày 6 tháng 3, chênh lệch giữa Brent kỳ tháng gần nhất và Brent kỳ sáu tháng đã nới rộng lên khoảng USD10 một thùng, mức backwardation dốc nhất kể từ cú sốc Nga-Ukraine năm 2022. Cùng thời gian đó, mức cộng của Brent so với hợp đồng hoán đổi Dubai đã nới rộng lên USD10.42 từ 69 cents vào đầu năm 2026. Trên thị trường vật chất, mức cộng tiền mặt của Dubai tăng lên USD 19.63 một thùng, trong khi Oman đạt USD 19.15 và Murban USD17.87. Theo đánh giá của EBC, đó là những tín hiệu mang tính tiết lộ hơn vì chúng phản ánh khả năng cung cấp bằng đường biển ngay lập tức, chi phí thay thế và định giá liên kết xuất khẩu, ngay cả khi giá giao ngay dao động mạnh theo các tiêu đề ngoại giao.
EBC coi động thái hiện tại là một sự định giá lại rủi ro giao hàng cũng như rủi ro nguồn cung. Trên thị trường tàu chở dầu, mức cước chuẩn cho các Very Large Crude Carriers (VLCC) từ Trung Đông tới Trung Quốc đã vượt USD400,000 một ngày vào ngày 2 tháng 3, sau khi tăng gấp đôi so với thứ Sáu trước đó và kéo dài đà tăng từ mức cao nhất sáu năm đạt được trong tuần trước.
Trên thị trường bảo hiểm hàng hải, các mức cộng bảo hiểm rủi ro chiến tranh thân tàu trên một số tàu chở dầu tăng lên tới 3% giá trị tàu từ khoảng 0.25% trước xung đột. Trên một con tàu trị giá USD250 million, điều đó tương ứng với mức nhảy từ khoảng USD625,000 lên khoảng USD7.5 million cho một chuyến đi. Đến thời điểm đó, cước và bảo hiểm không còn là chi phí phụ nữa mà bắt đầu trở thành một phần của chính quá trình định giá dầu.
Áp lực to lớn từ vận tải đã tác động mạnh mẽ đến cán cân mua bán và sản lượng dầu thực tế trên thị trường toàn cầu. Điển hình như sản lượng từ các mỏ khai thác trọng điểm ở phía nam Iraq đã lao dốc xuống chỉ còn khoảng 1.3 triệu thùng mỗi ngày, giảm sâu 70% so với mức 4.3 triệu thùng thời điểm trước xung đột. Lượng hàng xuất khẩu từ khu vực này cũng teo tóp lại quanh mốc 800,000 thùng mỗi ngày do tình trạng quá tải tại các kho chứa và sự ngưng trệ của các chuyến tàu chở dầu qua eo biển Hormuz.
Việc hơn 200 con tàu bị mắc kẹt tại khu vực này trong những ngày đầu khủng hoảng đã chứng minh tốc độ lây lan chóng mặt của một cú sốc logistics thành một cuộc khủng hoảng lưu kho và xuất khẩu diện rộng. Theo đánh giá từ EBC, đây chính là minh chứng sắc nét nhất cho thấy giá trị của một thùng dầu có thể giao ngay lúc này vượt xa những con số giao dịch trên giấy tờ.
Giai đoạn tiếp theo của câu chuyện không còn chỉ là về gián đoạn mà là về thời hạn. Iran đã tuyên bố lệnh phong tỏa dầu sẽ tiếp tục cho đến khi các cuộc tấn công chấm dứt. Ngược lại, Washington đã ra tín hiệu rằng họ kỳ vọng một giải pháp nhanh hơn và đã đưa ra các biện pháp bao gồm khả năng sử dụng dự trữ và điều chỉnh trừng phạt để giảm áp lực nguồn cung.
Các quan chức G7 cũng nói họ sẵn sàng hỗ trợ nguồn cung năng lượng nếu cần nhưng vẫn chưa giải phóng dự trữ. Sự kết hợp đó tạo ra một thị trường trong đó giá giao ngay có thể giảm theo các tiêu đề hạ nhiệt ngay cả khi các mức cộng theo tuyến liên quan tới Brent vẫn ở mức cao cho đến khi các điều kiện vận chuyển, bảo hiểm và xếp dỡ thực sự cải thiện.
"Một giải pháp ngoại giao có thể làm dịu giá giao ngay nhanh chóng, nhưng nó không tự động hạ mức cước tàu, mở rộng năng lực bảo hiểm hay giải tỏa các hàng hóa bị trì hoãn," Barrett bổ sung. "Đó là lý do tại sao cấu trúc kỳ hạn gần liên kết với Brent có thể vẫn mang tính thông tin hơn so với giá chuẩn khi bức tranh địa chính trị thay đổi từng giờ."
Đối với nhà giao dịch, EBC cho rằng các chỉ báo tiếp theo cần theo dõi không chỉ là mức giá trực tiếp của Brent và WTI, mà còn việc chênh lệch Brent tháng gần nhất so với Brent sáu tháng có co hẹp từ khoảng USD 10, việc Brent-Dubai EFS rút lui từ USD 10.42, mức premium của Dubai, Oman và Murban có giảm từ mức đỉnh gần đây, và chi phí tàu chở dầu cùng bảo hiểm có bắt đầu bình thường hóa hay không. Nếu những chỉ số đó đảo chiều, khoản phí vận chuyển đang giảm. Nếu chúng vẫn bị kéo căng ngay cả khi giá dầu thực tế tiếp tục biến động, thì lập luận dùng Brent làm thước đo rõ ràng hơn cho rủi ro liên quan đến vận chuyển dầu càng được củng cố.
Trong bối cảnh đầy biến động đó, dầu Brent (XBRUSD) đóng vai trò như một lăng kính tập trung để giới đầu tư quan sát tác động của sự gián đoạn tuyến đường, những đợt điều chỉnh cước phí vận tải và cấu trúc giá chuẩn lên quá trình định giá dầu thô trên quy mô toàn cầu. Đồng thời, XTIUSD vẫn là một thước đo tham chiếu giá trị để đánh giá phản ứng của thị trường gắn liền với nội địa Mỹ trước những cú sốc tương tự. Nhằm hỗ trợ nhà đầu tư nắm bắt cơ hội, EBC Financial Group hiện đang cung cấp quyền truy cập linh hoạt vào cả hai mã tài sản này dưới dạng sản phẩm giao dịch phái sinh dựa trên chênh lệch giá thông qua nền tảng công nghệ tiên tiến của mình.
Miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành một khuyến nghị hay lời khuyên từ EBC Financial Group và tất cả các đơn vị của họ ("EBC"). Giao dịch Forex và Hợp đồng chênh lệch (CFDs) với ký quỹ mang mức rủi ro cao và có thể không phù hợp với tất cả nhà đầu tư. Thiệt hại có thể vượt quá số tiền ký quỹ của bạn. Trước khi giao dịch, bạn nên cân nhắc kỹ mục tiêu giao dịch, mức độ kinh nghiệm và khẩu vị rủi ro của mình, và tham khảo ý kiến cố vấn tài chính độc lập nếu cần thiết. Thống kê hoặc hiệu suất đầu tư trong quá khứ không đảm bảo cho hiệu suất trong tương lai. EBC không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ thiệt hại nào phát sinh từ việc dựa vào thông tin này.
