Đăng vào: 2025-07-08
Cập nhật vào: 2026-04-13
Hiện vẫn chưa có bất kỳ ngày phát hành chính thức nào cho đồng tiền chung của BRICS.
BRICS đang tiến nhanh hơn ở mảng kết nối và tương thích hệ thống thanh toán hơn là tiến tới một liên minh tiền tệ.
Ấn Độ giữ vai trò chủ tịch BRICS năm 2026, tiếp nối Brazil sau khi nước này kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch năm 2025.
Thanh toán bằng nội tệ đang ngày càng được mở rộng trên một số tuyến thương mại, nhưng con số 90% thường được nhắc đến thực chất chỉ phản ánh các giao dịch của Nga với các đối tác BRICS, chứ không phải toàn bộ thương mại nội khối BRICS.
Đồng đô la Mỹ vẫn giữ vị thế áp đảo cả trong giao dịch ngoại hối toàn cầu lẫn nguồn dự trữ ngoại tệ quốc gia chính thức, cho thấy ý tưởng về một đồng tiền chung của BRICS vẫn còn rất xa mới thành hiện thực.
Tính đến tháng 4 năm 2026, BRICS vẫn chưa công bố ngày phát hành chính thức cho đồng tiền chung. Thay vào đó, những bước tiến thực sự đang tập trung vào chương trình thanh toán xuyên biên giới, bao gồm việc mở rộng thanh toán bằng nội tệ trên một số hành lang thương mại, thúc đẩy công việc kỹ thuật về khả năng tương thích giữa các hệ thống thanh toán, và tiếp tục thảo luận dưới sự chủ trì của Ấn Độ trong năm 2026.
Sự khác biệt này rất quan trọng. Một mạng lưới thanh toán không đồng nghĩa với một đồng tiền chung. Tuyên bố chính thức tại Rio vào tháng 7 năm 2025 đã yêu cầu bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương các nước BRICS tiếp tục thảo luận về Sáng kiến Thanh toán Xuyên biên giới BRICS, đồng thời ghi nhận báo cáo kỹ thuật về các hướng đi khả thi để tăng khả năng tương tác giữa các hệ thống. Tuyên bố đó không đưa ra bất kỳ mốc thời gian nào cho việc ra mắt một đồng tiền BRICS theo mô hình euro.
Với nhà giao dịch và nhà đầu tư, bài học thực tế khá rõ ràng: điều cần theo dõi là hệ thống thanh toán, giao dịch bằng nội tệ, tín hiệu chính sách và dòng chảy tài chính xuyên biên giới, chứ không phải kỳ vọng về việc sớm xuất hiện một đồng tiền mới trong ngắn hạn.
Cho đến nay vẫn chưa có ngày ra mắt chính thức nào được xác nhận trong năm 2026. Câu trả lời hợp lý nhất là BRICS hiện vẫn đang ở giai đoạn thảo luận và xây dựng hạ tầng, chứ chưa bước sang giai đoạn triển khai. Các tài liệu chính thức của BRICS cho thấy khối này đang tiếp tục hợp tác về thanh toán, quyết toán và tài chính, nhưng chưa công bố lịch trình áp dụng một đồng tiền chung.
Vì vậy, người đọc cần thận trọng với những tiêu đề cho rằng đồng tiền này sẽ được phát hành trong năm 2026. Những tiến triển thực chất của BRICS hiện nằm ở các lĩnh vực như kết nối hệ thống thanh toán, mở rộng sử dụng nội tệ và phối hợp kỹ thuật. Đây đều là những bước đi đáng chú ý, nhưng vẫn rất khác với việc tạo ra một đồng tiền chung có hiệu lực pháp lý cho liên minh các nền kinh tế mới nổi cùng sử dụng.
| Khung thời gian | Kịch bản hợp lý | Xác suất |
|---|---|---|
| 2026 | Tiếp tục thảo luận ở cấp kỹ thuật, tập trung nhiều hơn vào khả năng tương thích của hệ thống thanh toán và mở rộng có chọn lọc việc thanh toán bằng nội tệ. | Cao |
| Từ năm 2026 đến năm 2028 | Có thể xuất hiện thêm các dự án thí điểm, hoạt động chuẩn hóa hoặc sáng kiến quyết toán theo từng hành lang thương mại, nhưng vẫn chưa có lộ trình xác thực nào cho một đồng tiền chung của BRICS. | Trung bình |
| Sau năm 2028 | Khả năng thảo luận về một cơ chế thanh toán chung hoặc một đơn vị tài khoản chung vẫn có thể tiếp diễn, nhưng một đồng tiền theo mô hình euro gần như khó hình thành nếu chưa có mức độ hội nhập chính trị và tài chính sâu hơn. | Thấp |
Dự báo này bám sát những gì hồ sơ chính thức cho thấy. BRICS rõ ràng đã thúc đẩy các cuộc trao đổi về thanh toán và tài chính bằng nội tệ, nhưng vẫn chưa đưa ra một lộ trình phát hành đáng tin cậy và được cả khối phê chuẩn cho một đồng tiền chung.
Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 17 tại Rio de Janeiro không đưa ra ngày ra mắt cho một đồng tiền chung. Thay vào đó, các nhà lãnh đạo đã ủng hộ việc tiếp tục thảo luận về Sáng kiến Thanh toán Xuyên biên giới BRICS, đồng thời ghi nhận báo cáo kỹ thuật về cách các hệ thống thanh toán của khối có thể trở nên tương thích hơn với nhau.
Điều này nghe có vẻ hẹp về phạm vi, nhưng lại rất đáng chú ý. Nó cho thấy BRICS hiện vẫn tập trung vào việc giúp các khoản giao dịch chuyển tiền xuyên quốc gia giữa các thành viên và các quốc gia đối tác trở nên nhanh hơn, rẻ hơn và thuận tiện hơn. Đây là một chương trình nghị sự tài chính mang tính thực dụng, chứ chưa phải một kế hoạch đã được xác nhận cho đồng tiền chung BRICS.
Hội nghị lần này cũng diễn ra trong bối cảnh BRICS đã mở rộng hơn trước. Các tài liệu chính thức hiện mô tả nhóm gồm 11 thành viên: Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ethiopia, Indonesia và Iran.
Không. BRICS Pay nên được hiểu là một dự án về thanh toán và quyết toán, chứ không phải một đồng tiền chung đã đi vào vận hành. Ngôn ngữ chính thức xoay quanh sáng kiến này tập trung vào thanh toán xuyên biên giới, khả năng tương tác và các lộ trình kỹ thuật, chứ không phải việc thay thế đồng tiền quốc gia tại các nền kinh tế thành viên.
Điểm này rất quan trọng vì hai khái niệm trên xử lý hai bài toán hoàn toàn khác nhau. Một hệ thống thanh toán xuyên biên giới có thể giúp các nước thành viên giao dịch hiệu quả hơn mà không cần phải dùng chung một đồng tiền. Trong khi đó, một đồng tiền chung thực sự sẽ đòi hỏi mức độ hội nhập thể chế sâu hơn rất nhiều, bao gồm một khuôn khổ điều hành tiền tệ thống nhất, hài hòa pháp lý và sự đồng thuận chính trị ở mức cao hơn nhiều so với hiện tại của BRICS.
Vì vậy, khi có người đặt câu hỏi liệu BRICS Pay có đồng nghĩa với việc đồng tiền chung của BRICS sắp ra mắt hay không, thì câu trả lời chính xác là không. Đây là một bước tiến hướng tới việc thanh toán thuận tiện hơn, chứ chưa phải bằng chứng cho thấy một đồng tiền chung đã sẵn sàng.
Việc tạo ra một đồng tiền chung vốn đã rất khó, ngay cả giữa những nền kinh tế có thể chế tương đồng. BRICS lại không phải một khối như vậy. Đây là một nhóm hợp tác chính trị và ngoại giao gồm những nền kinh tế rất khác nhau về sự biến động của lạm phát, chế độ tỷ giá, quy định tài khoản vốn và các ưu tiên chính sách nội địa.
Một đồng tiền chung đòi hỏi nhiều hơn một tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh. Nó cần các cam kết ở cấp độ hiệp ước, một khuôn khổ tiền tệ thống nhất, các quy tắc kỷ luật tài khóa chặt chẽ, và sự đồng thuận về việc ai sẽ là bên quyết định chính sách khi lợi ích quốc gia xung đột với nhau. Cho đến nay vẫn chưa có bằng chứng chính thức nào cho thấy BRICS đang tiến gần đến mức độ hội nhập đó.
Việc kết nạp thêm thành viên cũng tạo ra tác động hai chiều. BRICS hiện có ảnh hưởng lớn hơn trong chính trị và thương mại toàn cầu, nhưng mở rộng thành viên cũng khiến việc điều phối chính sách trở nên khó khăn hơn. Một khối lớn hơn có thể mở ra nhiều lựa chọn thanh toán hơn, nhưng đồng thời cũng làm cho dự án đồng tiền chung trở nên phức tạp hơn đáng kể.
Ấn Độ chính thức tiếp quản vai trò chủ tịch BRICS năm 2026 vào tháng 12 năm 2025. Theo tuyên bố bàn giao chính thức, các ưu tiên của Ấn Độ trong năm 2026 được xây dựng trên bốn trụ cột: khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và bền vững.
Điều này cho thấy xu hướng tiếp nối nhiều hơn là khả năng xuất hiện đột ngột của một đồng tiền chung. Với vai trò chủ tịch, Ấn Độ nhiều khả năng sẽ tiếp tục thúc đẩy những công việc đang dang dở, bao gồm hợp tác tài chính và triển khai các thỏa thuận thể chế mang tính thực tiễn, thay vì công bố một đồng tiền chung trong thời gian ngắn.
Điều đó không có nghĩa là năm 2026 sẽ không có diễn biến nào đáng chú ý. Nó chỉ có nghĩa là các chuyển động thực tế hơn nhiều khả năng sẽ nằm ở tiến bộ kỹ thuật, nhiều sáng kiến quyết toán theo từng hành lang hơn, hoặc sự phối hợp tốt hơn trong cấu trúc hệ thống tài chính và hạ tầng thanh toán. Tất cả những điều đó đều quan trọng, nhưng không nên nhầm lẫn chúng với một liên minh tiền tệ hoàn chỉnh.
Giao dịch bằng nội tệ trong khối BRICS đang gia tăng, nhưng mức độ phát triển giữa các thành viên không đồng đều. Một trong những số liệu chính thức rõ ràng nhất đến từ Tổng thống Vladimir Putin tại hội nghị thượng đỉnh tháng 7 năm 2025, khi ông cho biết trong năm 2024, tỷ lệ giao dịch của Nga với các nước BRICS khác được thanh toán bằng đồng rúp và tiền tệ của “các quốc gia thân thiện” đã đạt 90%.
Đây là một tín hiệu đáng chú ý, nhưng cần được diễn giải cẩn trọng. Con số này không có nghĩa là 90% tổng thương mại nội khối BRICS hiện đang được thanh toán bằng nội tệ. Nó chỉ phản ánh rằng mô hình thanh toán của Nga với các đối tác BRICS đã dịch chuyển mạnh theo hướng đó, đặc biệt trong bối cảnh chịu áp lực trừng phạt và nhu cầu tìm kiếm các kênh thanh toán thay thế.
Ở góc độ rộng hơn, bức tranh thị trường vẫn cho thấy những giới hạn rõ rệt của quá trình chuyển dịch này. Trong Khảo sát Ba năm một lần năm 2025 của BIS, đồng đô la Mỹ chiếm 89,2% tổng giao dịch ngoại hối toàn cầu, trong khi đồng tiền của Trung Quốc chỉ chiếm 8,5% tổng doanh thu toàn cầu. Theo dữ liệu dự trữ của IMF quý 3 năm 2025, đồng đô la Mỹ vẫn chiếm 56,92% tổng dự trữ toàn cầu được báo cáo, trong khi đồng nhân dân tệ chỉ chiếm 1,93%.
Vì vậy, đúng là việc sử dụng tiền tệ địa phương đang tăng lên trên một số hành lang gắn với BRICS. Nhưng không, điều đó không đồng nghĩa với việc một đồng tiền chung của BRICS sắp xuất hiện, và cũng không có nghĩa đồng đô la Mỹ sắp bị thay thế.
Không thể theo cách trực tiếp, bởi BRICS hiện chưa có một đồng tiền chung có thể giao dịch trên thị trường. Nhà giao dịch nên tập trung vào các kênh truyền dẫn thay vì một sản phẩm vẫn chưa tồn tại.
Những kênh theo dõi rõ ràng nhất gồm:
Các cặp tỷ giá và dòng thanh toán liên quan đến CNY, bởi tỷ trọng của đồng nhân dân tệ trong các hoạt động mua bán và trao đổi ngoại tệ trên toàn cầu vẫn đang tăng lên, dù còn cách khá xa so với đồng đô la.
Phát hành trái phiếu bằng nội tệ và các hoạt động tài trợ phát triển, vì đây có thể là tín hiệu cho thấy các kênh huy động vốn không dùng đô la Mỹ có đang trở nên khả thi hơn trên các thị trường liên kết với BRICS hay không.
Chính sách thương mại và lệnh trừng phạt, bởi những thay đổi trong hành vi thanh toán thường chịu tác động từ yếu tố chính trị và các ràng buộc hiện hữu không kém gì từ thiết kế tiền tệ dài hạn.
Cách tiếp cận đúng với chủ đề này là giữ kỷ luật. Theo dõi các công cụ có thanh khoản cao và các tín hiệu chính sách chính thức vẫn hợp lý hơn so với việc xây dựng vị thế dựa trên tin đồn về một đồng tiền mới chưa hề được công bố.
Chưa. Tính đến ngày 13 tháng 4 năm 2026, BRICS vẫn chưa có đồng tiền chung chính thức nào được lưu hành và cũng chưa công bố bất kỳ ngày ra mắt chính thức nào. Các tài liệu chính thức của BRICS hiện chỉ cho thấy sự hợp tác và khả năng tương tác trong thanh toán, chứ chưa phải một đồng tiền chung đang vận hành.
BRICS Pay là một khái niệm thanh toán xuyên biên giới nhằm cải thiện cách thức giao dịch giữa các quốc gia BRICS và có thể cả những đối tác khác. Trọng tâm của sáng kiến này là hạ tầng thanh toán và khả năng tương tác, chứ không phải việc đưa vào sử dụng một đồng tiền duy nhất cho giao dịch thường ngày trong toàn khối.
Hiện chưa có bất kỳ tín hiệu chính thức nào theo hướng đó. Các ưu tiên trong nhiệm kỳ chủ tịch năm 2026 của Ấn Độ cho thấy trọng tâm là tính liên tục và triển khai đồng bộ, chứ không phải ra mắt một đồng tiền mới trong ngắn hạn.
Không phải trong tương lai gần. Đồng đô la vẫn chi phối giao dịch ngoại hối toàn cầu và tiếp tục là đồng tiền dự trữ lớn nhất, ngay cả khi thanh toán bằng nội tệ đang mở rộng trên một số hành lang liên kết với BRICS.
Tóm lại, hiện vẫn chưa có ngày phát hành chính thức nào cho đồng tiền chung của BRICS. BRICS đã đạt được một số tiến triển trong thanh toán xuyên biên giới, khả năng tương tác về mặt kỹ thuật và quyết toán bằng nội tệ, nhưng vẫn chưa đạt đến mức độ hội nhập tiền tệ cần thiết để hình thành một đồng tiền chung thực sự.
Đó là lý do câu chuyện hiện nay nên được nhìn nhận như một câu chuyện về thanh toán và quyết toán, chứ chưa phải câu chuyện về sự ra đời của một đồng tiền mới. Việc Ấn Độ giữ chức chủ tịch trong năm 2026 có thể giúp quá trình này tiếp tục tiến lên, nhưng lộ trình đã được xác thực cho đến nay vẫn là xây dựng hạ tầng theo từng bước, thay vì ra mắt đồng tiền chung BRICS trong tương lai gần.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm cung cấp thông tin chung và không được xem là, cũng không nên được hiểu là, lời khuyên tài chính, đầu tư hay bất kỳ hình thức tư vấn nào khác để dựa vào. Không có quan điểm nào trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc của tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
