Đăng vào: 2025-08-29
Cập nhật vào: 2025-12-22
Giao dịch chênh lệch lãi suất là một chiến lược giao dịch dựa trên lãi suất chứ không phải biến động giá ngắn hạn.
Cách tiếp cận này rất thịnh hành trên thị trường giao dịch tiền tệ toàn cầu trong các giai đoạn kinh tế ổn định, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu chính sách của các ngân hàng trung ương thay đổi bất ngờ.
Mặc dù giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) có thể tạo ra thu nhập ổn định thông qua các khoản thanh toán hoán đổi hàng ngày, nhưng chúng cũng khiến các nhà giao dịch phải đối mặt với rủi ro tỷ giá hối đoái. Hiểu cách thức hoạt động của giao dịch chênh lệch lãi suất giúp các nhà giao dịch thấy được lý do tại sao lãi suất, tâm lý thị trường và sự ổn định tiền tệ lại quan trọng không kém gì hướng đi của giá cả.
Giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) là một chiến lược giao dịch ngoại hối trong đó nhà giao dịch vay tiền bằng một loại tiền tệ có lãi suất thấp và sử dụng nó để mua một loại tiền tệ có lãi suất cao hơn. Mục tiêu là kiếm được khoản chênh lệch lãi suất, được gọi là carry, đồng thời chịu rủi ro từ sự biến động của tỷ giá hối đoái.
Giao dịch chênh lệch lãi suất thường được sử dụng trong điều kiện thị trường ổn định, yên bình, nơi chính sách lãi suất có thể dự đoán được.
Nhà giao dịch sẽ thu về khoản chênh lệch lãi suất, hay còn được biết đến là phí qua đêm (Swap), miễn là vị thế giao dịch được duy trì qua ngày giao dịch tiếp theo.
Một số giao dịch nhằm mục đích kiếm lời từ biến động giá. Giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) lại nhằm mục đích kiếm lời từ chính thời gian, bằng cách kiếm lãi trong khi nắm giữ vị thế.
Giao dịch chênh lệch lãi suất thường được nắm giữ trong nhiều ngày, nhiều tuần, hoặc thậm chí nhiều tháng. Các nhà giao dịch theo dõi sát sao cả lãi suất và tỷ giá hối đoái. Nếu đồng tiền có lợi suất cao hơn suy yếu mạnh, khoản lỗ do giảm giá có thể lớn hơn số tiền lãi kiếm được.
Chọn cặp tiền tệ : Tìm một loại tiền tệ có lợi suất cao (ví dụ: USD) để mua và một loại tiền tệ có lợi suất thấp (ví dụ: JPY hoặc CHF) để vay.
Vay tiền tệ có lãi suất thấp : Thông qua nhà môi giới, bạn thực hiện vay hoặc mở vị thế bán khống (Short) đối với đồng tiền có mức lãi suất thấp hơn để tạo vốn.
Mua loại tiền tệ có lợi suất cao : Sử dụng số tiền vay được để đầu tư vào loại tiền tệ có lãi suất cao hơn.
Giữ lệnh giao dịch : Chừng nào chênh lệch lãi suất vẫn thuận lợi và tỷ giá hối đoái ở mức trung lập hoặc tích cực, bạn sẽ thu được lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất.
Giao dịch chênh lệch lãi suất chủ yếu được sử dụng trong thị trường ngoại hối giao ngay nhưng cũng áp dụng được trên thị trường hợp đồng tương lai và quyền chọn.
Giả sử bạn vay số tiền tương đương 10.000 đô la Mỹ bằng yên Nhật với lãi suất 0,5%. Bạn đổi số tiền đó sang đô la Mỹ và đầu tư vào một tài sản định giá bằng đô la Mỹ với lãi suất 5%.
Lãi thu được : 500 đô la từ khoản đầu tư bằng USD
Tiền lãi đã trả : 50 đô la cho mỗi yên đã vay.
Lợi nhuận tiềm năng từ việc giữ hàng : 450 đô la
Nhưng có một điều cần lưu ý: nếu đồng đô la Mỹ suy yếu đáng kể so với đồng yên, bạn sẽ bị lỗ khi chuyển đổi ngược lại ngay cả khi bạn đã kiếm được tiền lãi.
Giả sử bạn đã quy đổi sang đồng bạc xanh vào thời điểm giá trị của cặp tiền Đô la Mỹ/Yên Nhật đang neo ở mức 150.
Một năm sau, tỷ giá USD/JPY giảm xuống còn 140.
Khi quy đổi ngược lại sang yên, bạn sẽ nhận được ít yên hơn cho mỗi đô la, điều này có thể làm giảm đáng kể hoặc thậm chí xóa sạch lợi nhuận của bạn.
Giao dịch chênh lệch lãi suất ảnh hưởng đến cách các nhà giao dịch lựa chọn loại tiền tệ, quy mô vị thế và thời gian nắm giữ. Vì lợi nhuận tích lũy theo thời gian, sự kiên nhẫn và kỷ luật quan trọng hơn tốc độ thực hiện lệnh.
Giao dịch chênh lệch lãi suất cũng khiến các nhà giao dịch đối mặt với rủi ro bất ngờ. Một biến động mạnh duy nhất có thể xóa sạch thu nhập lãi suất trong nhiều tuần. Điều này làm cho việc quản lý rủi ro trở nên thiết yếu, đặc biệt là trong các sự kiện tin tức lớn.
Chênh lệch lãi suất ổn định hoặc tăng
Biến động tỷ giá hối đoái tối thiểu
Các quyết định chính sách tiền tệ từ ngân hàng trung ương có tính ổn định và xu hướng rõ ràng, dễ dự báo.
Tâm lý thị trường nói chung "ưa rủi ro"
Biến động cao hoặc tâm lý "né tránh rủi ro"
Sự mất giá tiền tệ bất ngờ
đảo chiều lãi suất hoặc can thiệp của ngân hàng trung ương
khủng hoảng tài chính toàn cầu hoặc cú sốc thanh khoản
Một số cặp tiền tệ được ưa chuộng cho giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) do sự khác biệt về tỷ giá và tính thanh khoản tương đối của chúng:
| Cặp tiền tệ | Lý do khiến giao dịch chênh lệch lãi suất trở nên phổ biến |
|---|---|
| AUD/JPY | Chênh lệch lãi suất lớn kỷ lục và hoạt động giao dịch sôi động trong phiên giao dịch châu Á. |
| NZD/JPY | Lợi suất chênh lệch lãi suất hấp dẫn kết hợp với thị trường ngoại hối có tính thanh khoản tương đối cao. |
| USD/ZAR | Chênh lệch lãi suất rất cao, nhưng đi kèm với rủi ro chính trị và tiền tệ cao. |
| TRY/JPY | Tiềm năng lợi nhuận cực cao, đi kèm với sự biến động mạnh và dao động giá nhanh chóng. |
Lưu ý: Các loại tiền tệ của thị trường mới nổi mang lại lợi suất cao hơn nhưng đi kèm với rủi ro chính trị và thanh khoản, do đó phù hợp nhất với các nhà giao dịch có kinh nghiệm.
Bỏ qua rủi ro tỷ giá hối đoái: Nhiều người chỉ tập trung vào lãi suất mà quên rằng sự thay đổi tỷ giá hối đoái thường quan trọng hơn.
Giả sử lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất được đảm bảo: Ngay cả khi chênh lệch lãi suất dương, việc đồng tiền giảm giá cũng có thể xóa sạch lợi nhuận.
Lạm dụng đòn bẩy: Do lợi nhuận từ lãi suất thường tích lũy chậm, nhiều trader có xu hướng sử dụng tỷ lệ đòn bẩy tài chính quá cao, dẫn đến nguy cơ cháy tài khoản chỉ với những biến động giá nhỏ.
Không nắm bắt được môi trường thị trường: Giao dịch chênh lệch lãi suất không phù hợp với mọi điều kiện thị trường. Chúng tiềm ẩn rủi ro cao trong thời kỳ bất ổn hoặc biến động nhanh chóng.
Sử dụng lệnh cắt lỗ để bảo vệ khỏi những biến động bất lợi của tỷ giá hối đoái.
Tránh sử dụng đòn bẩy quá mức, đặc biệt là đối với các cặp tiền tệ biến động mạnh.
Theo dõi sát sao các thông báo về lãi suất từ các ngân hàng trung ương.
Theo dõi mối tương quan giữa các loại tiền tệ và các thị trường khác (ví dụ: cổ phiếu).
Tăng hoặc giảm dần số lượng cổ phiếu nắm giữ thay vì đầu tư toàn bộ vốn ngay từ đầu.
Biết khi nào nên thoát lệnh: giao dịch chênh lệch lãi suất có thể nhanh chóng bị đảo chiều nếu thị trường thay đổi.
| Ưu điểm của giao dịch chênh lệch lãi suất | Nhược điểm của giao dịch chênh lệch lãi suất |
|---|---|
| Có thể tạo ra thu nhập trong thị trường ổn định hoặc tăng trưởng chậm. | Dễ bị ảnh hưởng bởi biến động tỷ giá hối đoái |
| Hiệu quả nhất khi điều kiện kinh tế ổn định. | Các quyết định của ngân hàng trung ương có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng thương mại. |
| Khái niệm đơn giản và được sử dụng rộng rãi trên thị trường ngoại hối. | Sử dụng đòn bẩy làm tăng cả lợi nhuận và thua lỗ. |
| Nhiều nền tảng giao dịch hỗ trợ các chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất. | Sự suy sụp đột ngột có thể xảy ra nhanh chóng và nghiêm trọng. |
Các tổ chức lớn như quỹ đầu cơ và ngân hàng đầu tư tích cực sử dụng chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất. Khi giao dịch chênh lệch lãi suất phổ biến, chúng có thể:
Tăng giá các đồng tiền có lợi suất cao nhờ dòng vốn lớn đổ vào.
Gây áp lực lên các loại tiền tệ có lợi suất thấp, thường được sử dụng làm nguồn tài trợ.
Gây ra sự đảo chiều nhanh chóng khi xảy ra sự kiện giảm rủi ro toàn cầu, như đã thấy trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19.
Một sự kiện rủi ro bất ngờ có thể gây ra hiện tượng rút lui hàng loạt khỏi các giao dịch chênh lệch lãi suất, được gọi là hiện tượng "tháo dỡ giao dịch chênh lệch lãi suất", thường dẫn đến những biến động mạnh về tiền tệ, đặc biệt là đối với các thị trường mới nổi.
Ngân hàng trung ương : Là tổ chức thiết lập lãi suất và chính sách tiền tệ, có ảnh hưởng trực tiếp đến việc giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) có hấp dẫn hay rủi ro.
Lãi suất : Chi phí vay hoặc lợi tức thu được khi nắm giữ một loại tiền tệ, yếu tố quyết định thu nhập kiếm được trong giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade).
Sàn giao dịch : Một thị trường nơi các loại tiền tệ và các tài sản khác được giao dịch, cho phép mở và đóng các giao dịch chênh lệch lãi suất.
Quỹ giao dịch chứng khoán (ETF) : Một hình thức quỹ hoán đổi danh mục cho phép nhà đầu tư tiếp cận với sự chênh lệch lãi suất hoặc tỷ giá một cách gián tiếp thông qua các rổ tài sản.
Lợi suất : Thu nhập kiếm được từ việc nắm giữ một tài sản hoặc tiền tệ, mục tiêu mà các chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất hướng đến đạt được theo thời gian.
Định giá theo giá thị trường hiện tại : Quá trình định giá một tài sản dựa trên giá thị trường hiện tại của nó, thay vì giá vốn trong quá khứ.
Mục đích chính của giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) là kiếm thu nhập ổn định từ sự khác biệt lãi suất giữa hai loại tiền tệ trong khi nắm giữ vị thế trong thời gian dài. Các nhà giao dịch dựa vào tỷ giá hối đoái ổn định để thu nhập từ lãi suất không bị ảnh hưởng bởi những biến động giá bất lợi.
Giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) dễ thấy nhất trên thị trường ngoại hối vì các loại tiền tệ có lãi suất rõ ràng và các khoản thanh toán hoán đổi hàng ngày. Các chiến lược tương tự cũng tồn tại trên thị trường trái phiếu và các tài sản khác, nơi các nhà đầu tư vay với lãi suất thấp và đầu tư với lợi suất cao hơn.
Không. Giao dịch chênh lệch lãi suất có thể hoạt động tốt trong thời gian dài nhưng dễ bị đảo chiều đột ngột. Một biến động mạnh của tỷ giá hối đoái hoặc một quyết định bất ngờ của ngân hàng trung ương có thể xóa sạch thu nhập lãi suất của nhiều tháng chỉ trong thời gian ngắn.
Giao dịch chênh lệch lãi suất đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhận thức rủi ro và hiểu biết về lãi suất cũng như tâm lý thị trường. Người mới bắt đầu nên tiếp cận một cách thận trọng, sử dụng quy mô vị thế nhỏ và tránh chỉ dựa vào thu nhập từ chênh lệch lãi suất.
Trong thời kỳ thị trường biến động, nhà đầu tư có xu hướng chuyển hướng khỏi các tài sản có lợi suất cao và hướng đến các loại tiền tệ an toàn hơn. Sự dịch chuyển này khiến các loại tiền tệ có lợi suất cao giảm giá nhanh chóng, buộc các giao dịch chênh lệch lãi suất phải đảo chiều và làm trầm trọng thêm các khoản lỗ.
Giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) có thể là một chiến lược dài hạn hữu ích khi điều kiện thị trường thuận lợi. Tuy nhiên, chúng đi kèm với những rủi ro vốn có, đặc biệt là từ biến động tiền tệ và những thay đổi của ngân hàng trung ương. Bạn cần theo dõi hai khía cạnh: lãi suất và tỷ giá hối đoái, và quản lý rủi ro của mình cho phù hợp.
Đây không phải là những chiến lược "thiết lập rồi quên đi". Việc sử dụng thông minh các biện pháp kiểm soát rủi ro, quản lý quy mô vị thế và am hiểu thị trường sẽ biến một chiến lược cơ bản thành một chiến lược chuyên nghiệp.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là (và không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hoặc bất kỳ lời khuyên nào khác mà bạn nên dựa vào. Không có ý kiến nào được đưa ra trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.
