Đăng vào: 2026-07-28
Cập nhật vào: 2026-07-28
Chỉ số Nikkei 225 đã giảm 14.5% so với kỷ lục tháng 6 vào chiều thứ Ba, và đồng yên yếu thường hỗ trợ các nhà xuất khẩu Tokyo đã không thể ngăn đà giảm, vì lực bán tập trung mạnh nhất vào các cổ phiếu bán dẫn có giá cao, những cổ phiếu đã kéo chỉ số lên ngay từ đầu.
Lúc 3:30 chiều JST ngày 28 tháng 7, chỉ số giao dịch ở 62,262.92, giảm 4.11%, tương đương 2,668.27 điểm. Mức thấp trong phiên là 61,923.60 thấp hơn 14.98% so với kỷ lục ngày 22 tháng 6 là 72,831.73, mức yếu nhất trong khoảng hai tháng.
Đồng Yên Nhật giao dịch gần ¥163.74 đổi một đô la. Ở mức đó, nó lẽ ra đang làm tăng giá trị quy đổi bằng yên của doanh thu xuất khẩu ở nước ngoài và giúp đệm cho các doanh nghiệp trong giai đoạn thị trường sụt giảm. Sự hỗ trợ đó đã xuất hiện ở một vài doanh nghiệp xuất khẩu vào ngày thứ Ba. Tuy nhiên nó bị chôn vùi dưới các khoản lỗ ở những cổ phiếu chip có trọng số lớn nhất trong Nikkei. Kích hoạt đến từ bên ngoài: một đợt bán tháo nữa ở cổ phiếu công nghệ toàn cầu, trong đó một đồng tiền rẻ không đem lại nhiều phòng thủ cho Tokyo.
Nikkei 225 giảm 4.11% lúc 3:30 chiều JST, khiến nó thấp hơn 14.5% so với đỉnh tháng 6. Mức thấp trong phiên kéo mức giảm gần như chính xác 15%.
Đồng yên yếu vẫn hỗ trợ một số nhà xuất khẩu, nhưng mức tăng của họ quá nhỏ để bù đắp những khoản lỗ hai chữ số ở cổ phiếu bán dẫn.
USD/JPY giữ quanh mức ¥164, không có dấu hiệu mua yên nhanh chóng mà một sự tháo dỡ carry-trade lớn sẽ tạo ra.
Cấu trúc theo giá của Nikkei đã khuếch đại đà giảm ở Advantest và Tokyo Electron, trong khi chỉ số rộng hơn TOPIX chỉ mất ít hơn là 2.8%.
Có năm chất xúc tác diễn ra trong khoảng từ 29 đến 31 tháng 7: ba báo cáo lợi nhuận của các công ty chip Nhật Bản, quyết định của Cục Dự trữ Liên bang (Federal Reserve) và tuyên bố của Ngân hàng Nhật Bản.
| Chỉ tiêu | Số liệu gần nhất | Tín hiệu thị trường |
|---|---|---|
| Nikkei 225 | 62,262.92, −4.11% | Thấp hơn đỉnh tháng 6 14.5% |
| Tokyo Electron | ¥55,960, −10.89% | Triển vọng thiết bị bị đặt dấu hỏi |
| Advantest | ¥25,455, −10.31% | Rủi ro phơi nhiễm kiểm thử AI đang được thu hẹp |
| Kioxia | ¥44,670, −18.11% | Lo ngại chu kỳ bộ nhớ |
| USD/JPY | Around ¥163.74 | Đồng yên yếu không thể nâng chỉ số |
| JGB 10-year yield | Around 2.80% | Áp lực định giá đối với tăng trưởng |
Các mức giá thành phần là dữ liệu mới nhất có được trong phiên giao dịch chiều thứ Ba. Kioxia đã chạm mức trần phiên xuống còn ¥44,550, trong khi Tokyo Electron và Advantest đều giảm hơn 10%. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm giữ quanh mức 2.80%.
Đợt bán tháo bắt nguồn từ Phố Wall. Sự sụt giảm của các gã khổng lồ như cổ phiếu NVIDIA, AMD và Micron trong đêm đã kéo dài đà giảm trên Philadelphia Semiconductor Index và tạo tiền lệ tiêu cực cho lĩnh vực công nghệ châu Á. Ở Tokyo, lực bán ban đầu tập trung vào các mã chip và kim loại, sau đó tăng tốc sau bữa trưa. Ba mối lo ngại đã hội tụ.
Thứ nhất là tỷ suất hoàn vốn từ toàn bộ khoản chi tiêu cho AI đó. Nhà đầu tư đang đặt câu hỏi các hyperscaler có thể biến các ngân sách AI khổng lồ thành doanh thu và dòng tiền tự do nhanh đến mức nào.
Thứ hai là chất lượng của nhu cầu đứng sau nó. Nvidia được cho là đang đàm phán về một khoản bảo trợ tài chính khoảng $250 billion để bảo đảm các cam kết thuê của OpenAI cho một dự án trung tâm dữ liệu đề xuất công suất 10-gigawatt ở Ohio. Thỏa thuận có thể giảm chi phí tài trợ cho OpenAI, nhưng cũng làm rõ một câu hỏi khó chịu: bao nhiêu nhu cầu AI hiện nay đang được chống đỡ bởi chính các công ty bán phần cứng.
Thứ ba là cạnh tranh. Trung Quốc được cho là đã bắt đầu sản xuất các máy khắc quang immersion deep-ultraviolet (DUV) của riêng mình, một công nghệ lâu nay do một nhóm nhỏ nhà cung cấp nước ngoài kiểm soát. Áp lực tăng lên sau khi CXMT, một nhà sản xuất DRAM Trung Quốc, tăng 466% trong lần chào sàn Thượng Hải, một tín hiệu về cả khả năng tiếp cận vốn và tham vọng mở rộng mảng bộ nhớ của Trung Quốc.
Tất cả những điều này không ngay lập tức xóa bỏ vị thế dẫn đầu của các nhà sản xuất chip Nhật Bản, Mỹ và châu Âu. Điều bị xói mòn là giả định được tích hợp trong định giá của họ rằng áp lực cạnh tranh sẽ được giữ ở mức hạn chế trong những giai đoạn sau của chu kỳ đầu tư vào AI.
Tokyo Electron, Advantest, Kioxia và SoftBank Group nằm trong số những người thắng lớn trong đợt tăng AI tại Nhật Bản, và giá của họ đã phản ánh nhiều năm nhu cầu mạnh mẽ đối với thiết bị sản xuất chip, thiết bị kiểm tra chip, bộ nhớ và thiết bị trung tâm dữ liệu.
Mức giảm vào thứ Ba cũng diễn ra trước khi Advantest, Tokyo Electron hoặc Kioxia công bố số liệu quý gần nhất. Bằng chứng cho tới nay chủ yếu cho thấy một đợt điều chỉnh định giá và tái định vị trước báo cáo lợi nhuận, chứ chưa phải là một suy thoái được xác nhận.
Một sự suy giảm thực sự về đơn hàng, hướng dẫn hoặc chi tiêu vốn của khách hàng sẽ biến việc giảm định giá đó thành một đợt hạ dự báo lợi nhuận.
Nikkei 225 là một chỉ số trọng số theo giá: một cổ phiếu có giá cao sẽ khiến chỉ số dao động nhiều hơn mức mà tổng giá trị thị trường của công ty có thể biện minh. Đó là lý do một vài cổ phiếu có giá cao có thể dẫn dắt toàn bộ chỉ số. TOPIX thì cân trọng số các thành viên theo giá trị thị trường tự do lưu hành, phân tán tác động một cách đều hơn.
Tại lần ghi nhận mới nhất vào thứ Ba, TOPIX giảm khoảng 2,8%, so với hơn 4% của Nikkei. Khoảng cách này cho thấy mức độ mà chỉ số tiêu đề phụ thuộc vào một nhóm hẹp các cổ phiếu công nghệ đắt tiền. Cùng cơ cấu trọng số đã nâng Nikkei lên khi Advantest và Tokyo Electron tăng vọt thì giờ đang hoạt động theo chiều ngược lại.
Đồng yên yếu không phát huy hiệu quả ở đây vì các nhà đầu tư toàn cầu đang cắt giảm mức độ tiếp xúc với AI trên nhiều thị trường cùng lúc, và quyết định đó dựa trên rủi ro theo ngành, định giá và vị thế bị dồn quá đông hơn là trên lợi nhuận đã được quy đổi của các doanh nghiệp xuất khẩu Nhật Bản.
Sự phân hóa trên thị trường Tokyo cho thấy điều đó. Toyota tăng khoảng 0,5%, Sony khoảng 0,6% và Fast Retailing 0,8%, trong khi Tokyo Electron giảm 10,89%, Advantest 10,31%, Mitsubishi UFJ 3,47% và Sumitomo Mitsui Financial 3,49%. Giao dịch dựa trên yên yếu quen thuộc vẫn xuất hiện ở những cổ phiếu chiến thắng, nhưng đóng góp của nó nhỏ bé so với mức lỗ ở những cổ phiếu chip trọng lượng nặng của chỉ số.
Thị trường tiền tệ cũng không cho thấy dấu hiệu của một việc tháo vị thế từ chiến lược giao dịch carry trade hỗn loạn. Việc đóng các vị thế vay đòn bẩy, được tài trợ bằng yên, thông thường sẽ buộc đồng yên tăng mạnh khi nhà giao dịch mua lại đồng tiền để hoàn trả vốn vay. Thay vào đó, USD/JPY đứng gần mức ¥163.74. Thứ Ba là một sự kiện giảm rủi ro cổ phiếu, chứ không phải một cú sốc về nguồn vốn: rủi ro carry vẫn chưa được giải quyết chứ không phải đang diễn ra ngay lập tức.
Hai rủi ro tiền tệ vẫn còn treo lơ lửng trong phần còn lại của tuần. Một bước chuyển sang quan điểm diều hâu tại Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể đẩy yên lên và siết chặt bất kỳ vị thế carry nào còn sống sót sau thứ Ba. Chính quyền Nhật cũng có thể can thiệp vào thị trường tiền tệ nếu họ đánh giá sự giảm của yên quá nhanh hoặc quá sâu.
| Thời gian (Nhật Bản) | Sự kiện |
|---|---|
| 29 tháng 7, 3:30 chiều | Kết quả quý đầu tiên của Advantest |
| 30 tháng 7, 3:00 sáng | Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang |
| 30 tháng 7 | Kết quả quý đầu tiên của Tokyo Electron |
| 31 tháng 7 | Tuyên bố chính sách của Ngân hàng Nhật Bản |
| 31 tháng 7, 3:30 chiều | Kết quả quý đầu tiên của Kioxia |
Advantest đã xác nhận công bố kết quả quý đầu tiên vào lúc 3:30 chiều JST ngày 29 tháng 7. Tokyo Electron báo cáo vào ngày 30 tháng 7, và Kioxia vào lúc 3:30 chiều JST ngày 31 tháng 7. Cuộc họp hai ngày của BOJ diễn ra từ ngày 30 đến ngày 31 tháng 7.
Quyết định chính sách từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) là yếu tố khuếch đại thứ cấp ở đây, chứ không phải kích hoạt ban đầu. Phạm vi mục tiêu hiện ở mức 3.50% đến 3.75%, và giữ nguyên lãi suất vẫn là kịch bản cơ bản, mặc dù hợp đồng tương lai lãi suất vẫn chưa loại trừ hoàn toàn khả năng tăng 25 điểm cơ bản. Nghi ngại dai dẳng nâng tỷ lệ chiết khấu đối với lợi nhuận công nghệ, hỗ trợ đồng đôla và làm nản lòng việc mua bắt đáy trước quyết định.
Mỗi báo cáo sẽ được đọc để tìm một tín hiệu khác nhau. Advantest phụ thuộc vào nhu cầu về thiết bị kiểm tra cho bộ tăng tốc AI và bộ nhớ băng thông cao. Tokyo Electron sẽ bị đánh giá dựa trên đơn hàng, tồn đọng, kế hoạch chi tiêu của khách hàng và triển vọng về thiết bị chế tạo wafer. Kioxia sẽ cung cấp bức tranh rõ ràng nhất về giá NAND, lượng giao hàng và kỷ luật cung ứng.
Nếu Advantest, Tokyo Electron và Kioxia giữ nguyên dự báo và không có bất ngờ theo hướng thắt chặt từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hay Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, khả năng rằng giá cổ phiếu giảm nhanh hơn so với hoạt động kinh doanh càng trở nên mạnh hơn. Cổ phiếu chip Nhật có thể hồi phục một phần mức giảm, và đồng yên yếu sẽ tiếp tục có lợi cho các nhà xuất khẩu.
Việc trì hoãn chi tiêu vốn của khách hàng, đơn hàng yếu hơn hoặc cắt giảm dự báo sẽ biến việc điều chỉnh định giá thành hạ dự báo lợi nhuận. Điều đó có thể khiến Nikkei tụt sau TOPIX, và một sự phá vỡ bền vững dưới đáy phiên 61,923.60 sẽ làm suy yếu quan niệm rằng 62,000 là mức hỗ trợ đáng tin cậy.
Đây là kịch bản khó khăn nhất cho cổ phiếu Nhật. Yên mạnh hơn sẽ xói mòn lợi thế về tỷ giá cho các nhà xuất khẩu, trong khi lãi suất nội địa cao hơn sẽ gia tăng áp lực lên định giá. Nếu yên tăng mạnh nhanh cùng với việc bán tháo cổ phiếu, điều đó sẽ cho thấy đợt điều chỉnh đã lan tới các vị thế carry.
Các nhà vô địch ngành chip của Nhật đã kéo chỉ số Nikkei 225 lên 72,831.73 vào tháng 6. Đến chiều thứ Ba, chỉ số đã thấp hơn 14.5%, với đáy phiên đánh dấu mức giảm 14.98%, và đồng yên yếu, dù vẫn giúp một số nhà xuất khẩu, không thể bù đắp cho mức lỗ hai chữ số ở các cổ phiếu bán dẫn giá cao vốn đang dẫn dắt chỉ số.
Niềm tin vào chi tiêu cho AI, sức mạnh định giá và khả năng bảo vệ cạnh tranh dài hạn đã bị rạn nứt trước khi các báo cáo lợi nhuận xác nhận bất kỳ suy giảm nào. Từ ngày 29 đến 31 tháng 7, ba báo cáo về chip và hai quyết định của ngân hàng trung ương sẽ cung cấp bằng chứng tập trung đầu tiên về việc đợt bán tháo đã đi trước các yếu tố cơ bản hay vẫn còn tiếp diễn.
