2025-08-29
Câu chuyện cuộc đời của Nicolas Darvas nghe giống một cuốn tiểu thuyết hơn là một cuốn sách giáo khoa tài chính. Sinh ra tại Hungary năm 1920, ông nổi tiếng là một vũ công khiêu vũ chuyên nghiệp từ rất lâu trước khi được biết đến như một nhà đổi mới thị trường chứng khoán.
Đi khắp thế giới, ông dành cả ngày để gây ấn tượng với khán giả, còn đêm đến thì nghiên cứu biểu đồ giá và báo cáo tài chính. Chính sự kết hợp bất ngờ này đã biến ông thành một trong những nhà giao dịch tự học tiêu biểu nhất trong lịch sử. Cuốn sách kinh điển của ông, "How I Made $2.000.000 in the Stock Market", vẫn là một cuốn sách được yêu thích trong giới giao dịch cho đến tận ngày nay.
Những bước đầu tiên của Darvas trong lĩnh vực đầu tư gần như là tình cờ. Trong thời gian biểu diễn ở Canada, ông đã nhận cổ phần của một công ty khai thác mỏ như một phần thù lao. Khoản đầu tư bất ngờ này đã khơi dậy sự quan tâm của ông, và chẳng mấy chốc, ông đã say mê đọc tạp chí Barron's và thử nghiệm các giao dịch qua điện tín cho nhà môi giới của mình ở New York.
Ban đầu, phương pháp của ông khá rời rạc và đầy rẫy những sai lầm - chạy theo lời mách nước, hành động theo linh cảm, và bán quá nhanh. Tuy nhiên, việc di chuyển xa khỏi Phố Wall đã mang lại cho ông một lợi thế: ông tách biệt khỏi tiếng ồn của thị trường và buộc phải chỉ dựa vào biến động giá và khối lượng giao dịch. Khoảng cách này đã góp phần hình thành nên hệ thống kỷ luật mà sau này làm nên tên tuổi của ông.
Nền tảng trong triết lý đầu tư của Nicolas Darvas là Lý thuyết Hộp Darvas. Ông quan sát thấy cổ phiếu thường biến động trong các phạm vi xác định, hay còn gọi là "hộp". Khi giá cổ phiếu vượt qua đỉnh hộp với khối lượng giao dịch lớn, ông coi đó là tín hiệu mua. Nếu giá giảm xuống dưới hộp, ông nhanh chóng thoát ra.
Quy tắc của Darvas rất đơn giản nhưng hiệu quả:
Chỉ mua khi cổ phiếu đạt mức cao mới.
Đặt lệnh dừng lỗ ngay bên dưới hộp để hạn chế rủi ro.
Thêm vào những giao dịch có lợi nhuận, đừng bao giờ thêm vào những giao dịch thua lỗ.
Cách tiếp cận này đã đưa ông trở thành một trong những người tiên phong ủng hộ việc theo dõi xu hướng. Quan trọng hơn, Nicolas Darvas đã kết hợp cách tiếp cận kỹ thuật này với tầm nhìn về các công ty đang có lợi nhuận cải thiện, tự gọi mình là "người theo chủ nghĩa cơ bản công nghệ".
Không giống như những người theo trường phái biểu đồ thuần túy, Nicolas Darvas không hoàn toàn bác bỏ các yếu tố cơ bản. Ông chú ý đến các ngành đang phát triển và các công ty có tiềm năng tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, ông tin tưởng giá hơn hết thảy. Ông lập luận rằng báo cáo của công ty chỉ phản ánh quá khứ và hiện tại. Biểu đồ giá, kết hợp với khối lượng giao dịch, gợi ý về tương lai.
Triết lý này đã giải phóng ông khỏi những phỏng đoán và dự báo, cho phép ông giao dịch một cách kỷ luật và tự tin. Phương châm của ông rất rõ ràng: "Không có cổ phiếu tốt hay xấu, chỉ có cổ phiếu tăng và giảm."
Từ giữa những năm 1950 đến đầu những năm 1960, Nicolas Darvas được cho là đã biến số tiền đầu tư từ 10.000 đến 36.000 đô la thành hơn 2 triệu đô la. Phương pháp của ông đã gây chấn động toàn thế giới, một phần không nhỏ bởi vì ông đã giao dịch tại các phòng khách sạn trong khi lưu diễn với tư cách là một vũ công.
Mặc dù một cuộc điều tra của tiểu bang New York sau đó cho thấy lợi nhuận thực tế của ông có thể lên tới gần 216.000 đô la, cuộc điều tra đã bị bác bỏ. Dù con số chính xác là bao nhiêu, phương pháp kỷ luật của ông trong việc mua cổ phiếu mạnh và cắt lỗ đã khiến ông trở thành một nhà giao dịch phi thường trong thời đại của mình.
Một trong những ví dụ nổi tiếng nhất về hệ thống của Nicolas Darvas là giao dịch của ông tại Lorillard Tobacco. Khi ở Sài Gòn, ông nhận thấy cổ phiếu này đang phá vỡ ngưỡng kháng cự với khối lượng giao dịch cao bất thường. Ông đã mua vào, nhưng chỉ bị dừng lại một lần khi giá giảm. Đúng với quy tắc của mình, sau đó ông đã vào lại ở mức giá cao hơn khi đợt phá vỡ tiếp theo xảy ra.
Khi cuối cùng bán được khoảng 57 đô la một cổ phiếu, ông đã bỏ túi khoản lợi nhuận hơn 60% trong sáu tháng. Trong cùng thời gian đó, chỉ số Dow Jones Industrial Average chỉ tăng chưa đến 8%. Giao dịch Lorillard đã trở thành một minh chứng điển hình cho thấy kỷ luật và sự kiên nhẫn có thể chiến thắng thị trường chung như thế nào.
Nicolas Darvas không chỉ là một nhà giao dịch mà còn là một nhà tư tưởng đã để lại những lời nói khôn ngoan đáng nhớ:
"Tôi tin vào phân tích chứ không phải dự báo."
"Mua cao và bán cao hơn."
"Lý do duy nhất khiến tôi mua cổ phiếu là vì giá của nó đang tăng."
"Báo cáo và bảng cân đối kế toán của công ty chỉ có thể cho bạn biết về quá khứ và hiện tại. Chúng không thể nói trước được tương lai."
"Không có cổ phiếu tốt hay xấu, chỉ có cổ phiếu tăng và giảm."
Những câu trích dẫn này cho thấy cam kết của ông đối với sự đơn giản, kỷ luật và niềm tin vào việc phản ứng với thực tế thay vì dự đoán.
Câu chuyện về Nicolas Darvas gây tiếng vang bởi nó kết hợp những khởi đầu bất ngờ với những bài học vượt thời gian. Lý thuyết Hộp của ông vẫn là nền tảng của các hệ thống theo xu hướng, nhấn mạnh tính kỷ luật, quản lý rủi ro và lòng dũng cảm để nắm bắt cơ hội chiến thắng và cắt giảm thua lỗ.
Trong thị trường ngày nay, với thuật toán, tin tức toàn cầu và giao dịch tốc độ cao, sự đơn giản trong các quy tắc của Nicolas Darvas mang lại cảm giác gần như mới mẻ. Di sản của ông vẫn trường tồn như một lời nhắc nhở rằng bản chất của giao dịch thành công không nằm ở việc dự đoán tương lai mà là phản ứng thông minh với những gì thị trường thể hiện.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và không nên được coi là) tư vấn tài chính, đầu tư hoặc các hình thức tư vấn khác mà chúng ta nên tin cậy. Không có ý kiến nào trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.