Đăng vào: 2026-03-31
Nhịp điều chỉnh của Nasdaq chủ yếu xuất phát từ cú sốc nguồn cung dầu do chiến sự tại Iran, chứ không phải vì lợi nhuận công nghệ suy yếu.
Giá dầu Brent đã vọt trở lại vùng ba chữ số lần đầu tiên kể từ khi Nga phát động cuộc chiến tại Ukraine, tạo sức ép lớn lên nhóm cổ phiếu tăng trưởng.
Kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất đã sụp đổ khi các nhà giao dịch đánh giá lại rủi ro lạm phát, khiến thị trường trái phiếu hiện chỉ còn phản ánh khả năng nới lỏng rất hạn chế, thậm chí gần như không còn, trong năm 2026.
Dòng tiền đang tăng tốc rời khỏi cổ phiếu tăng trưởng để chuyển sang nhóm phòng thủ và năng lượng, trong khi bức tranh vĩ mô cho thấy nhịp điều chỉnh này có thể còn kéo dài.
Nhìn qua các tiêu đề tài chính, bạn sẽ thấy những nguyên nhân quen thuộc: triển vọng chip suy yếu, sự mệt mỏi với chi tiêu cho AI, hay áp lực chống độc quyền. Tất cả đều có thật, nhưng không yếu tố nào thực sự giải thích được vì sao Nasdaq Composite lại rơi vào vùng điều chỉnh chính thức ngày 26 tháng 3 năm 2026 và tiếp tục đi xuống kể từ đó.
Động lực thực sự nằm ở thị trường năng lượng. Dầu đã vượt qua một ngưỡng đủ sức thiết lập lại toàn bộ cục diện trên thị trường tài chính, nhưng phần lớn nhà đầu tư cá nhân vẫn chưa thực sự xâu chuỗi được mối liên hệ này.
Nếu bạn đang nắm giữ cổ phiếu công nghệ, quỹ chỉ số, hoặc bất kỳ tài sản nào có chữ 'tăng trưởng' trong mô tả, thì xung đột tại Iran cùng đợt tăng vọt của giá dầu thô đang trực tiếp bào mòn danh mục đầu tư của bạn ngay lúc này.
Thứ Năm, ngày 26 tháng 3, là thời điểm Nasdaq chính thức rơi vào vùng điều chỉnh trong làn sóng bán tháo do chiến sự Iran năm 2026. Nasdaq Composite mất 2.38% và đóng cửa ở 21,408.08, thấp hơn hơn 10% so với mức đóng cửa kỷ lục thiết lập vào tháng 10 năm 2025, qua đó đáp ứng định nghĩa kỹ thuật của một đợt điều chỉnh.
| Chỉ số | Tình trạng tính đến ngày 30 tháng 3 | Tín hiệu chính của thị trường |
|---|---|---|
| Nasdaq Composite | Đang trong vùng điều chỉnh | Định giá lại nhóm cổ phiếu công nghệ và tăng trưởng |
| Nasdaq-100 | Đang trong vùng điều chỉnh | Chịu áp lực từ các cổ phiếu vốn hóa lớn |
| S&P 500 | Gần bước vào vùng điều chỉnh | Sự suy yếu trên diện rộng của thị trường |
| Dow Jones | Tương đối vững hơn trong phiên | Dòng tiền luân chuyển sang cổ phiếu phòng thủ |
| VIX | Neo ở vùng cao, gần 30 | Nỗi sợ đã thay thế sự chủ quan |
Làn sóng bán tháo tiếp diễn sang ngày 27 tháng 3, phơi bày rõ những nguyên nhân khiến đà giảm của chứng khoán Mỹ trở nên nghiêm trọng. Nasdaq Composite mất thêm 2.15%, xuống còn 20,948.36, ghi nhận tuần giảm thứ năm liên tiếp và chuỗi lao dốc dài nhất kể từ năm 2022. Chỉ số Biến động CBOE đóng cửa ở 31.05, mức cao nhất kể từ giai đoạn gián đoạn vì thuế quan vào tháng 4 năm ngoái.
Đến thứ Hai, ngày 30 tháng 3, Russell 2000 và Nasdaq vẫn giảm hơn 1% khi cổ phiếu tăng trưởng và công nghệ tiếp tục chịu áp lực bán mạnh bởi lo ngại ngày càng gia tăng xoay quanh xung đột tại Iran.
Một vài tiêu đề riêng lẻ ở cấp độ doanh nghiệp có ảnh hưởng đến tâm lý, nhưng chúng không thể giải thích vì sao toàn bộ khu vực công nghệ lại bị bán tháo đồng loạt như vậy.
Trong phiên ngày 26 tháng 3, Nasdaq giảm 2.4% và lùi hơn 10% so với đỉnh lịch sử, trong khi dầu Brent chốt phiên ở $101.89 và lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm chạm 4.43%. Đây là một đợt định giá lại mang tính vĩ mô, không phải cú rung lắc lợi nhuận thông thường.
Mô hình tương tự lặp lại trong ngày 30 tháng 3. Dow ghi nhận mức tăng nhẹ, nhưng cả S&P 500 lẫn Nasdaq đều quay đầu giảm, trong đó Nasdaq đóng cửa ở vùng thấp nhất trong khoảng tám tháng. Nếu lợi nhuận mới là vấn đề chính, mức độ thiệt hại đã không lan rộng đến vậy.
Thay vì chỉ tập trung vào mùa báo cáo thu nhập, nhà đầu tư hiện đang ồ ạt bán ra các tài sản có duration dài, mạnh tay hạ tỷ trọng các mã chứng khoán phụ thuộc vào kỳ vọng mở rộng quy mô, đồng thời khẩn trương luân chuyển dòng tiền sang những lĩnh vực phòng thủ có khả năng hấp thụ cú sốc năng lượng tốt hơn.
Giá dầu tăng mạnh, với Brent giao dịch trên $106/thùng và West Texas Intermediate vượt $100 giữa những rủi ro nguồn cung toàn cầu do căng thẳng leo thang.
Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm leo lên 4.46%, mức cao nhất kể từ tháng 7, khi kỳ vọng lạm phát gia tăng do giá dầu bứt mạnh khiến nhà đầu tư hạ bớt đặt cược vào khả năng Fed cắt giảm lãi suất. Nhóm Magnificent Seven đã bốc hơi hơn $330 tỷ vốn hóa chỉ trong một phiên giao dịch.
Khi cuộc chiến tại Iran bước sang tuần thứ năm, mặt bằng giá dầu cao tiếp tục gây sức ép lên thị trường, thậm chí từng dấy lên lo ngại giá dầu có thể lên tới 200 USD/thùng như cảnh báo của Iran. Dầu Brent đóng cửa ở $114 vào ngày 30 tháng 3, còn dầu WTI vọt lên trên $105, mức cao nhất kể từ năm 2022.
Phần lớn nhà đầu tư đều hiểu dầu có ý nghĩa lớn với ngành hàng không hay hàng tiêu dùng. Nhưng ít người thực sự nắm rõ kênh truyền dẫn trực tiếp qua đó giá dầu 'trừng phạt' các cổ phiếu tăng trưởng vốn được định giá dựa trên kỳ vọng lợi nhuận dài hạn.
Giá dầu đi lên đẩy kỳ vọng lạm phát tăng theo, làm lợi suất trái phiếu Kho bạc nhích cao hơn và kéo tỷ lệ chiết khấu áp lên dòng lợi nhuận tương lai tăng lên.
Với những công ty công nghệ đang giao dịch ở mức định giá cao dựa trên phần lợi nhuận được kỳ vọng trong nhiều năm tới, chỉ cần tỷ lệ chiết khấu tăng thêm một mức khiêm tốn cũng đủ làm bốc hơi một lượng lớn giá trị hiện tại.
Những cấu phần lớn nhất trong Nasdaq, gồm Microsoft, Amazon thông qua AWS, Alphabet thông qua Google Cloud và Meta, đều đang vận hành một số cơ sở thương mại tiêu tốn năng lượng nhiều nhất thế giới.
Một trung tâm dữ liệu AI siêu quy mô hiện đại có thể tiêu thụ lượng điện tương đương một thành phố nhỏ, trong khi phần điện đó lại được tạo ra từ khí tự nhiên và các nhiên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ, vốn tăng giá mạnh cùng với dầu thô.
Chi phí năng lượng đi lên hoạt động như một dạng thuế đánh vào thu nhập khả dụng, từ đó thu hẹp thị trường tiềm năng của các sản phẩm công nghệ cao cấp và các dịch vụ đăng ký.
Đến tuần thứ ba của tháng 3, chỉ số VIX đã bật lên trên 30, cho thấy tâm lý 'mua khi giá giảm' của năm trước đã bị thay thế bằng nỗi lo thật sự về một nhịp suy yếu kéo dài.
Những nhóm tăng trưởng cao từng dẫn dắt đà đi lên trong năm 2025, bao gồm phần mềm dịch vụ và thiết bị bán dẫn, đã chứng kiến mức biến động trong ngày lên tới 5% hoặc hơn.
Đây là thời điểm nhịp điều chỉnh không còn đơn thuần là câu chuyện lợi nhuận nữa, mà đã trở thành câu chuyện chính sách.
Phố Wall bước vào năm 2026 với kỳ vọng Fed sẽ có vài lần cắt giảm lãi suất, nhất là khi thị trường từng đổ dồn sự chú ý vào thông điệp của Chủ tịch Powell và biểu đồ chấm trong cuộc họp giữa tháng 3. Nhưng đến cuối tháng 3, quan điểm đó phần lớn đã bị xóa sạch khi giá dầu tăng vọt và lo ngại lạm phát quay trở lại.
Tờ Wall Street Journal cho biết xác suất Fed cắt giảm lãi suất đã giảm từ khoảng 80% xuống dưới 2%, trước khi những phát biểu của Powell ngày 30 tháng 3 chỉ giúp khôi phục một khả năng khiêm tốn cho một đợt cắt giảm trước cuối năm.
Sau đó, có thông tin cho thấy các nhà giao dịch hợp đồng tương lai đã nâng xác suất có ít nhất một lần cắt giảm vào tháng 12 lên 19,5% sau khi Powell nói Fed có thể bỏ qua một cú sốc nguồn cung, trong khi khả năng tăng lãi suất giảm mạnh.
Ngành năng lượng đang dẫn đầu xu hướng chuyển dịch: Giá dầu Brent tăng cao đang nâng cao triển vọng lợi nhuận cho các nhà sản xuất như Exxon Mobil, Chevron và Suncor Energy.
Các cổ phiếu phòng thủ đang nhận được sự ủng hộ: Các công ty thuộc ngành hàng tiêu dùng thiết yếu như PepsiCo đang thu hút dòng vốn khi các nhà đầu tư tìm kiếm biên lợi nhuận ổn định hơn và dòng tiền dễ dự đoán hơn.
Ngành tiện ích và vật liệu cũng được hưởng lợi: Những lĩnh vực này thường trụ vững hơn khi rủi ro lạm phát gia tăng và giá cả hàng hóa duy trì ở mức ổn định.
Lĩnh vực công nghệ vẫn chịu áp lực: Micron và Sandisk tiếp tục giảm giá khi đợt bán tháo chip nhớ diễn ra sâu rộng và các nhà đầu tư giảm bớt tỷ trọng đầu tư vào các cổ phiếu tăng trưởng có hệ số beta cao.
Thông điệp của thị trường rất rõ ràng: Các nhà đầu tư đang bán cổ phiếu được định giá ở mức hoàn hảo và mua vào các công ty được hưởng lợi từ giá năng lượng cao hơn và lạm phát.
Những người chiến thắng cũ đang mất dần vị thế dẫn đầu: Chiến lược giao dịch "Bảy nhà đầu tư chủ chốt" từng thống trị thị trường từ năm 2023 đến năm 2025 đang phải đối mặt với áp lực cấu trúc ngày càng tăng khi lãi suất, giá dầu và sự biến động đang định hình lại vị thế của các nhà đầu tư.
Chỉ số Nasdaq có nhiều cổ phiếu tăng trưởng đắt đỏ hơn, nhạy cảm hơn với giá dầu, lạm phát và việc điều chỉnh lãi suất. Chỉ số Dow Jones có nhiều cổ phiếu thuộc lĩnh vực tài chính, công nghiệp và phòng thủ hơn.
Chưa. Tính đến ngày 30 tháng 3, chỉ số S&P 500 đã giảm 9,1% so với mức kỷ lục, gần chạm ngưỡng điều chỉnh nhưng chưa chính thức bước vào giai đoạn này.
Đây là một trong những lý do chính. Giá dầu tăng cao làm dấy lên lo ngại về lạm phát, trì hoãn việc nới lỏng chính sách tiền tệ của Fed và gây thêm áp lực lên định giá các cổ phiếu công nghệ dài hạn.
Đúng vậy, nhưng rào cản lớn hơn. Ông Powell nói rằng Fed có thể bỏ qua một cú sốc tạm thời, nhưng kỳ vọng lạm phát dai dẳng sẽ làm phức tạp bất kỳ động thái nới lỏng nào.
Các ngành năng lượng, hàng tiêu dùng thiết yếu, tiện ích và các lĩnh vực phòng thủ có cổ tức cao khác đang hoạt động tốt hơn so với chất bán dẫn và các ngành tăng trưởng có hệ số beta cao.
Sự điều chỉnh của NASDAQ được hiểu rõ nhất là cú sốc giá dầu tác động lên định giá, kỳ vọng lạm phát và chính sách giá của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Lợi nhuận yếu có thể gây thêm nhiễu loạn, nhưng không phải là nguyên nhân chính dẫn đến sự biến động này.
Cho đến khi giá dầu Brent giảm đáng kể so với mức hiện tại, hoặc cho đến khi một giải pháp khả thi cho cuộc xung đột Iran được đưa ra, áp lực điều chỉnh lên chỉ số Nasdaq sẽ vẫn còn.
Những nhà đầu tư vượt qua môi trường này thành công nhất là những người sớm nhận ra rằng đây chỉ là một cú sốc dầu mỏ được ngụy trang dưới vỏ bọc câu chuyện công nghệ.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là (và không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hoặc bất kỳ lời khuyên nào khác mà bạn nên dựa vào. Không có ý kiến nào được đưa ra trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.
