Đăng vào: 2026-08-13
Cập nhật vào: 2026-08-13
Bạn mua EUR/USD vào thứ Hai và vị thế xuất hiện trên màn hình gần như ngay lập tức. Lợi nhuận và thua lỗ của bạn bắt đầu biến động theo tỷ giá hối đoái, nhưng trên thị trường giao ngay, các loại tiền tệ này thường không được giao dịch cho đến thứ Tư, giả sử không có ngày lễ quan trọng nào.
Giao dịch ngoại hối tách biệt việc thực hiện giao dịch và việc thanh toán . Ngày giao dịch là ngày giá cả và số lượng được thỏa thuận; ngày giá trị là ngày hai loại tiền tệ thực sự được trao đổi. Đối với nhiều cặp tiền tệ trong mô hình giao dịch spot (giao ngay), khoảng thời gian này là hai ngày làm việc, được gọi là T+2.
Sự chậm trễ tưởng chừng nhỏ nhặt đó ẩn sau một số cơ chế trở nên rõ ràng khi vị thế vẫn còn mở: phí chuyển đổi, ngày giao dịch hoán đổi ba lần, điều chỉnh ngày lễ và sự khác biệt giữa giá giao ngay và giá kỳ hạn.
Ngày giao dịch ngoại hối là ngày thỏa thuận giao dịch được ký kết, trong khi ngày giá trị là ngày dự kiến hai loại tiền tệ sẽ được trao đổi.
Hầu hết các giao dịch ngoại hối giao ngay lớn đều tuân theo quy ước thanh toán T+2 , mặc dù một số cặp tiền tệ và giao dịch được thanh toán sớm hơn.
Các ngày cuối tuần và ngày lễ có thể đẩy ngày giá trị lùi lại vì cả hai loại tiền tệ đều phải có ngày thanh toán hợp lệ.
Các vị thế ngoại hối bán lẻ thường được gia hạn thay vì thanh toán thực tế, liên kết ngày giá trị với khoản vay qua đêm và điều chỉnh hoán đổi .
Lịch thanh toán giúp giải thích các khoản phí chuyển khoản lớn hơn vào cuối tuần và ngày lễ.
Có thể có ba mốc thời gian xuất hiện xung quanh cùng một giao dịch ngoại hối, và chúng mô tả các giai đoạn khác nhau của giao dịch.
Ngày giao dịch là ngày giao dịch được thực hiện và các điều khoản được thỏa thuận. Nếu cặp tiền EUR/USD được mua vào thứ Hai, thì thứ Hai là ngày giao dịch.
Ngày giao ngay là ngày thanh toán tiêu chuẩn cho một giao dịch ngoại hối giao ngay. Đối với một cặp tiền tệ tuân theo quy ước T+2 thông thường, một giao dịch vào thứ Hai thường sẽ có ngày giao ngay là thứ Tư.
Ngày giá trị là ngày mà các loại tiền tệ dự kiến được giao nhận. Đối với một giao dịch ngoại hối giao ngay thông thường, ngày giao ngay và ngày giá trị thường trùng với cùng một ngày thanh toán.
Giả sử một ngân hàng mua 1 triệu euro bằng đô la Mỹ vào thứ Hai với tỷ giá EUR/USD là 1,1600. Tỷ giá và quy mô giao dịch được cố định vào thứ Hai, nhưng nghĩa vụ thanh toán thực tế sẽ đến hạn vào thứ Tư. Một bên phải giao 1 triệu euro trong khi bên kia giao 1,16 triệu đô la. Tỷ giá hối đoái được thỏa thuận trước. Việc thanh toán diễn ra sau đó.
Tỷ giá hối đoái có thể thay đổi trong tích tắc, nhưng việc trao đổi quyền sở hữu hai loại tiền tệ không chỉ đơn thuần là tìm người mua và người bán.
Mỗi giao dịch ngoại hối có thể giao nhận đều bao gồm hai bước thanh toán. Người mua euro bằng đô la phải nhận euro và giao đô la, trong khi bên đối tác phải làm ngược lại. Các khoản thanh toán này có thể đi qua các ngân hàng, hệ thống thanh toán, khu vực pháp lý và múi giờ khác nhau.
Khung thời gian thanh toán T+2 truyền thống cho phép các tổ chức có đủ thời gian để xác nhận giao dịch và sắp xếp cả hai khoản thanh toán. Công nghệ đã làm cho quy trình này nhanh hơn đáng kể, nhưng T+2 vẫn là quy ước tiêu chuẩn cho nhiều cặp tiền tệ giao ngay chính.
Việc thanh toán bù trừ cũng tạo ra một rủi ro cụ thể. Nếu một tổ chức giao tiền tệ đã bán trước khi nhận được tiền tệ đã mua, họ có thể mất toàn bộ số tiền nếu bên kia không thanh toán. Các hệ thống thanh toán đối ứng hiện đại giảm thiểu rủi ro đó bằng cách phối hợp cả hai phía của giao dịch.
Đối với nhà giao dịch sử dụng nền tảng bán lẻ, phần lớn cơ sở hạ tầng này vẫn vô hình. Nó trở nên dễ nhận thấy hơn nhiều khi ngày thanh toán bắt đầu ảnh hưởng đến việc gia hạn hợp đồng và cấp vốn.
Sai lầm dễ mắc phải nhất là coi T+2 như hai ngày dương lịch thông thường. Trên thực tế, nó đề cập đến các ngày đủ điều kiện thanh toán.
Một giao dịch EUR/USD được thực hiện vào thứ Hai thường sẽ được thanh toán vào thứ Tư nếu cả thứ Ba và thứ Tư đều là ngày làm việc hợp lệ đối với các loại tiền tệ liên quan.
Giao dịch vào thứ Năm tạo ra một lịch khác. Thứ Bảy thường không thể được dùng làm ngày thanh toán, vì vậy ngày giá trị được chuyển qua cuối tuần sang thứ Hai.
Các ngày lễ công cộng có thể làm thay đổi thời gian thanh toán. Nếu ngày nghỉ lễ ngân hàng ảnh hưởng đến một trong các loại tiền tệ liên quan, việc thanh toán có thể phải chờ cho đến khi cả hai bên giao dịch hoàn tất.
Điều này có nghĩa là ngày giá trị được xác định bởi lịch thanh toán gắn liền với các loại tiền tệ chứ không phải chỉ đơn giản bằng cách cộng thêm hai ngày vào ngày giao dịch. Quy ước này cũng không phải là phổ biến. Một số giao dịch tiền tệ được thanh toán vào ngày T+1 hoặc thậm chí cùng ngày, tùy thuộc vào cặp tiền tệ, công cụ và quy ước thị trường.
Hầu hết các giao dịch ngoại hối bán lẻ không bao giờ kết thúc bằng việc nhà giao dịch nhận được một loại tiền tệ và giao nhận loại tiền tệ khác.
Thay vào đó, một vị thế vẫn còn mở thường được thực hiện nghiệp vụ rollover (chuyển tiếp vị thế) trước ngày giá trị hiện tại của nó. Nghĩa vụ thanh toán được chuyển sang một ngày làm việc sau đó để vị thế đó có thể vẫn còn mở.
Quy trình đó liên kết trực tiếp ngày thanh toán với lãi suất qua đêm và phí gia hạn. Khi một vị thế vẫn mở quá thời gian gia hạn của nhà môi giới, một khoản điều chỉnh tài chính có thể được ghi có hoặc ghi nợ tùy thuộc vào cặp tiền tệ, hướng giao dịch, tỷ lệ tài trợ hiện hành và giá cả của nhà môi giới.
Đây cũng là nơi mà tom-next , viết tắt của tomorrow-next (ngày mai), xuất hiện trong cơ chế thị trường ngoại hối. Thay vì cho phép giao dịch giao ngay hiện tại được thanh toán, vị thế được chuyển đổi hiệu quả từ ngày giá trị này sang ngày giá trị tiếp theo.
Đối với các vị thế bán lẻ, sự điều chỉnh thường được phản ánh thông qua phí swap (chi phí hoán đổi qua đêm), nhằm bù đắp chi phí hoặc lợi ích của việc nắm giữ vị thế vượt quá ngày thanh toán hiện tại. Tỷ giá hối đoái trên màn hình có thể hầu như không thay đổi trong khi khoản tài trợ gắn liền với vị thế vẫn thay đổi vì thời gian thanh toán đã được kéo dài thêm một ngày.
Lịch thanh toán cũng giải thích quy tắc chuyển đổi ba lần quen thuộc được áp dụng cho nhiều cặp tiền tệ chính trên thị trường ngoại hối. Hãy xem xét một cặp tiền tệ tuân theo quy ước T+2 tiêu chuẩn. Việc chuyển vị thế từ ngày làm việc này sang ngày làm việc tiếp theo thường làm dịch chuyển ngày giá trị của nó về phía trước một ngày thanh toán. Vấn đề phát sinh khi ngày giá trị mới đó rơi vào cuối tuần.
Đối với nhiều cặp tiền tệ chính, vị thế nắm giữ cho đến ngày đáo hạn thứ Tư sẽ chuyển ngày định giá từ thứ Sáu sang thứ Hai. Do đó, việc điều chỉnh tài chính phải tính đến cả thứ Bảy và Chủ Nhật cũng như ngày làm việc bổ sung.
Do đó, phí thuê qua đêm ba ngày có thể được tính hoặc ghi có cùng một lúc.
Do đó, sự điều chỉnh lớn hơn vào thứ Tư là do lịch thanh toán tạo ra. Các công cụ riêng lẻ và các ngày lễ có thể làm thay đổi lịch trình chuyển đổi chính xác, vì vậy thứ Tư không nên được coi là quy tắc chung cho mọi cặp tiền tệ.
Ngày thanh toán cũng ảnh hưởng đến cách tính toán tỷ giá hối đoái và điều chỉnh tài chính trong tương lai. Giả sử hai loại tiền tệ có lãi suất ngắn hạn khác nhau. Việc kéo dài thời gian thanh toán có nghĩa là một loại tiền tệ được tài trợ hiệu quả hơn so với loại tiền tệ kia trong một khoảng thời gian dài hơn.
Chênh lệch lãi suất đó ảnh hưởng đến điểm hoán đổi, điều chỉnh tỷ giá giao ngay để thanh toán vào một ngày sau đó. Tùy thuộc vào chênh lệch lãi suất, các điểm này có thể được cộng hoặc trừ vào tỷ giá giao ngay hiện tại. Những điều chỉnh đó giúp tạo ra tỷ giá trong giao dịch hợp đồng kỳ hạn, là tỷ giá được thỏa thuận hôm nay để thanh toán vào một ngày cụ thể trong tương lai.
Tỷ giá kỳ hạn không nên được hiểu là dự đoán của thị trường về mức giá giao ngay trong tương lai. Việc định giá tỷ giá này chủ yếu phản ánh mối quan hệ giữa tỷ giá giao ngay, lãi suất của hai đồng tiền và thời gian còn lại cho đến khi thanh toán.
Cơ chế tương tự cũng xuất hiện ở dạng nhỏ hơn khi vị thế qua đêm được gia hạn. Nếu cuối tuần hoặc ngày lễ đẩy ngày giá trị hợp lệ tiếp theo lùi lại vài ngày, việc điều chỉnh tài chính có thể cần phải bao gồm tất cả những ngày đó.
Do đó, sự thay đổi trong lịch thanh toán có thể làm thay đổi chi phí nắm giữ vị thế ngoại hối ngay cả khi bản thân cặp tiền tệ hầu như không biến động.
Giả sử giao dịch mua EUR/USD diễn ra vào thứ Hai và không có ngày lễ quan trọng nào.
| Ngày | Chuyện gì xảy ra |
|---|---|
| Thứ hai | Giao dịch được thực hiện. Thứ Hai là ngày giao dịch , khi tỷ giá hối đoái và quy mô giao dịch được thỏa thuận. |
| Thứ ba | Giao dịch vẫn đang mở. Ngày giao ngay/giá trị thông thường vẫn là thứ Tư. |
| Thứ Tư | Ngày định giá T+2 ban đầu đến. Trong một giao dịch thể chế có thể giao nhận, đồng euro và đô la sẽ được trao đổi. |
Một vị thế bán lẻ vẫn còn mở thường được xử lý khác. Thay vì cho phép thanh toán thực tế diễn ra, vị thế này được chuyển sang ngày định giá mới và có thể áp dụng điều chỉnh tài chính qua đêm.
Bây giờ hãy đưa thêm một ngày lễ vào ví dụ. Nếu ngày thanh toán dự kiến tiếp theo không khả dụng đối với một trong các loại tiền tệ, ngày giá trị phải được điều chỉnh lại. Khoảng thời gian dương lịch bổ sung đó có thể được đưa trực tiếp vào tính toán chuyển đổi.
Giao dịch đó có thể được thực hiện chỉ trong vài mili giây. Tuy nhiên, thời gian thanh toán có thể kéo dài nhiều ngày.
Ngày định giá trong giao dịch ngoại hối thoạt nhìn có vẻ chỉ là một quy ước nội bộ cho đến khi vị thế được giữ qua đêm.
Sau đó, cuốn sách bắt đầu giải thích một số vấn đề mà các nhà giao dịch thường gặp phải: tại sao khoản tài trợ lại xuất hiện trên một giao dịch đang mở, tại sao một khoản gia hạn có thể lớn hơn khoản gia hạn khác, tại sao các ngày lễ lại làm thay đổi lịch trình hoán đổi và tại sao tỷ giá hối đoái kỳ hạn lại khác với tỷ giá giao ngay.
Nó cũng tách biệt hai quy trình dễ bị nhầm lẫn với nhau. Thực hiện giao dịch xác định thời điểm thỏa thuận được ký kết. Thanh toán xác định thời điểm các nghĩa vụ thanh toán cơ bản đến hạn.
Các nền tảng giao dịch bán lẻ giúp quá trình đầu tiên diễn ra gần như tức thời. Quá trình thứ hai vẫn hoạt động theo lịch thanh toán của thị trường tiền tệ.
Ngày định giá ngoại hối là ngày làm việc mà hai loại tiền tệ trong giao dịch ngoại hối dự kiến sẽ được trao đổi .
Đối với nhiều giao dịch giao ngay lớn, ngày đó rơi vào hai ngày làm việc sau khi thực hiện lệnh. Cuối tuần, ngày lễ và các quy ước thị trường khác nhau có thể làm thay đổi ngày này, trong khi các vị thế vẫn còn mở thường được gia hạn thay vì thanh toán thực tế.
Lịch trình thanh toán tương tự cũng được áp dụng cho các giao dịch hoán đổi ngoại hối, lãi suất qua đêm và điểm hoán đổi được sử dụng để chuyển tỷ giá hối đoái từ ngày định giá này sang ngày định giá khác.
