Đăng vào: 2026-08-21
Cập nhật vào: 2026-08-24
Hành động phối hợp lịch sử giữa Mỹ và Nhật Bản hồi tháng trước đã không thể thay đổi được những lực lượng đang đè nặng lên đồng yên. Đồng tiền này vẫn duy trì ở gần mức hỗ trợ tâm lý quan trọng, mặc dù đồng đô la Mỹ đang mất dần uy tín.
Nền kinh tế Nhật Bản đã chậm lại trong quý 2 và không đạt được dự báo do chi tiêu hộ gia đình và doanh nghiệp giảm sút, nhưng các nhà phân tích cho rằng đà tăng trưởng mạnh mẽ và áp lực giá cả dai dẳng có thể sẽ thúc đẩy Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hành động vào tháng tới.
Do giá dầu cao và lạm phát, nhập khẩu của nước này đã đạt mức cao kỷ lục hàng tháng vào tháng 7, trong khi đồng yên yếu và sự bùng nổ của chip nhờ trí tuệ nhân tạo đã đẩy xuất khẩu lên mức kỷ lục.
Khối lượng nhập khẩu dầu thô đã phục hồi khi các nguồn cung thay thế, chủ yếu từ Mỹ, thay thế các lô hàng từ Trung Đông. Các tuyến đường thương mại dài hơn cũng góp phần làm tăng chi phí năng lượng.
Sự gia tăng xuất khẩu cho thấy nhu cầu bên ngoài vẫn mạnh mẽ, mang lại sự hỗ trợ quan trọng cho một nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu để bù đắp cho sự suy giảm tiêu dùng nội địa.
Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn đang ghi nhận thâm hụt thương mại hơn 600 tỷ đô la trong tháng này. Con số này có khả năng sẽ còn tăng lên khi giá dầu thô tăng mạnh trong tháng này giữa bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng giá bán buôn tăng cao và chi phí nhập khẩu có thể sớm ảnh hưởng đến người tiêu dùng, đe dọa chi tiêu bán lẻ vào cuối năm nay, bất chấp các khoản trợ cấp của chính phủ nhằm giảm thiểu tác động.
Phương pháp đo lường sức mua tương đương (PPP) cho thấy giá trị hợp lý của đồng yên là 97 yên/đô la, nhưng phân tích này đã bị bỏ qua. Chi phí vay thấp của Nhật Bản so với Mỹ thúc đẩy các chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade), vốn là động lực chính chi phối sự biến động tiền tệ.
Trong ba năm qua, chênh lệch lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm giữa Mỹ và Nhật Bản đã giảm khoảng 50%. Tuy nhiên, đồng yên tiếp tục giảm giá, điều mà các nhà phân tích cho rằng là tín hiệu của một cuộc suy thoái nghiêm trọng.
"Thị trường không thể định giá đồng yên quá xa so với các yếu tố cơ bản trong thời gian dài", Michael Metcalfe, người đứng đầu chiến lược kinh tế vĩ mô toàn cầu tại State Street, cho biết. Một số quan chức cũng sử dụng sự sai lệch này để biện minh cho các đợt can thiệp ngoại hối của chính phủ nhằm chặn đà rơi của đồng bản tệ.
Tuy nhiên, các mô hình định giá đồng yên trong ngắn hạn của các ngân hàng đầu tư lại cho thấy một bức tranh khác. HSBC định giá hợp lý đồng yên gần với giá thị trường hiện tại, trong khi Morgan Stanley cho rằng nó có thể hướng tới mức 165 đến 167 yên/đô la.
"Chừng nào Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) còn chậm chân, thì các giao dịch chênh lệch lãi suất được tài trợ bằng đồng yên sẽ tiếp tục phát triển mạnh," George Efstathopoulos tại Fidelity International cho biết. Dữ liệu của CFTC cho thấy các lệnh bán khống đầu cơ đã giảm tính đến ngày 11 tháng 8.
Chỉ số CPI lõi của Nhật Bản đã tăng 1,8% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm ngoái do các doanh nghiệp chuyển chi phí nhập khẩu tăng cao sang người tiêu dùng. Tỷ lệ này dự kiến sẽ vượt quá mục tiêu của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trong những tháng tới, dẫn đến chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.
Một số nhà giao dịch lập luận rằng việc chỉ tăng lãi suất khó có thể cứu vãn đồng tiền. Thay vào đó, lãi suất cao hơn có thể làm nổi bật tình trạng khó khăn của một quốc gia có nợ công gần 200% GDP.
Nhật Bản đã trở thành tâm điểm của đợt bán tháo trái phiếu toàn cầu khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm chạm mức khoảng 3% lần đầu tiên kể từ giữa những năm 1990. Điều này có thể đặt ra thách thức đối với kế hoạch của Takaichi.
Lập luận của bà về việc chi tiêu nhiều hơn dựa trên ý tưởng rằng tăng trưởng kinh tế sẽ vượt xa lãi suất. Trong kịch bản đó, gánh nặng nợ khổng lồ sẽ vẫn bền vững mà không gây nguy hại đến sự ổn định tài chính.
Tokyo sẽ không đặt giới hạn chi tiêu cho các lĩnh vực tăng trưởng trọng điểm trong ngân sách năm tới. Khoản đầu tư đầy tham vọng này, cùng với khoản tiền bị mất do kế hoạch cắt giảm thuế thực phẩm, đồng nghĩa với nhu cầu tài chính lớn hơn.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) sẽ tiếp tục tăng trừ khi chính phủ ngừng sử dụng trợ cấp và cắt giảm thuế để giảm chi phí sinh hoạt. Hơn nữa, lợi suất trái phiếu kho bạc vẫn ở mức cao trong bối cảnh bất ổn tài chính, điều này có thể làm giảm sức hấp dẫn của trái phiếu JGB.
Tổng nợ công của Mỹ đã lần đầu tiên vượt quá 40 nghìn tỷ đô la và đã tăng mạnh thêm một phần ba trong chưa đầy 5 năm. Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn thấp hơn nhiều so với Tokyo – nơi luôn nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ nợ trên GDP cao nhất thế giới với mức hơn 200%.
Với khoảng 94% lượng dầu mỏ nhập khẩu từ Trung Đông, Nhật Bản được coi là quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước những gián đoạn nguồn cung dầu trong số các nước G7, điều này khiến đồng yên mất đi vị thế trú ẩn an toàn.
Giá dầu đang tiến gần đến mức cao nhất hồi tháng 7, ngay cả sau khi ông Bessent nói rằng Mỹ khó có khả năng nối lại cuộc chiến quy mô lớn với Iran. Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 60 ngày đã hết hạn vào đầu tuần này.
Không có con đường nào rõ ràng để đồng yên thoát khỏi đợt giảm giá. Nhưng với cam kết của Bessent trong việc hỗ trợ đồng yên, việc bán ra khi giá tăng là chiến lược an toàn hơn so với việc tham gia vào các lệnh bán khống do hoảng loạn.
