Đăng vào: 2026-01-28
Tính đến giữa tháng 1 năm 2026, các lệnh trừng phạt liên quan tới Venezuela cùng với việc siết chặt thực thi luật hàng hải đã trở thành những yếu tố tác động trực tiếp lên giá dầu, và có thể khiến thị trường phải định giá lại WTI trong vài tháng tới. Theo ghi nhận ngày 22/1, giá dầu WTI và Brent vẫn đang đi ngang khi thị trường thận trọng dõi theo việc liệu dầu có thể đi qua các mắt xích vận tải, bảo hiểm mà không bị đình trệ hay mắc kẹt hay không.
Câu hỏi then chốt là liệu tình trạng này có đủ sức thắt chặt điều kiện thị trường trong thời gian đủ dài để tạo ra ảnh hưởng đáng kể, hay cuối cùng chỉ là thêm một rủi ro ngắn hạn nữa. Thực tế vào ngày 20/1, giá dầu thế giới đã giằng co mạnh vì lo ngại dư cung bất chấp các yếu tố căng thẳng địa chính trị.
Bối cảnh giao dịch: Trên nền tảng của EBC, XTIUSD là giá dầu thô WTI được niêm yết bằng đô la Mỹ. Đặc biệt khi tỷ giá USD rơi xuống đáy 4 năm vào cuối tháng 1, WTI càng trở nên nhạy cảm hơn trước các dấu hiệu căng thẳng về tồn kho, hoạt động lọc dầu và cấu trúc giá giao ngay tại Mỹ.
Vì sao dầu thô Venezuela lại khác biệt (và vì sao điều đó quan trọng với WTI): Phần lớn dầu xuất khẩu của Venezuela là dầu nặng và siêu nặng, chủ yếu gắn với Vành đai Orinoco. Những thùng dầu này thường phải được pha trộn với các loại dầu nhẹ hơn để có thể vận chuyển và đảm bảo kim ngạch thương mại quốc tế ổn định, đồng thời phụ thuộc vào hệ thống hạ tầng xuất khẩu đã xuống cấp do nhiều năm thiếu đầu tư. Venezuela bị giới hạn bởi năng lực và độ tin cậy của hệ thống trên mặt đất xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng.
Việc tách bạch giữa dầu khí trên đất liền và ngoài khơi cũng rất hữu ích. Trong khi hoạt động khai thác và phần lớn khâu lưu trữ diễn ra trên đất liền, thì “ngoài khơi” ở đây chủ yếu nói tới lưu trữ nổi: dầu thô được giữ trên các tàu chở dầu vì bể chứa đã quá tải hoặc do rủi ro vận chuyển tăng cao. Khi lượng dự trữ nổi tăng vọt, Venezuela trở thành một rủi ro “hai chiều”. Các lệnh trừng phạt mới có thể khiến số dầu này bị kẹt lại trên biển, nhưng nếu các tuyến thương mại được mở trở lại, nguồn cung dự trữ có thể bất ngờ tràn ra thị trường.
Chính sách đang va vào bài toán hậu cần: rủi ro vận chuyển có thể làm suy giảm nguồn cung trước cả khi sản lượng thực sự thay đổi.
Dòng chảy quan trọng hơn con số trữ lượng: đổi tuyến, chậm trễ và kho chứa nổi có thể nhanh chóng khiến mức định giá rủi ro thay đổi.
Việc khôi phục nguồn cung không thể diễn ra tức thì: hạ tầng, nguyên liệu pha trộn và các điểm nghẽn xuất khẩu khiến tốc độ phục hồi sản lượng bị giới hạn.
Giá dầu WTI đang giao dịch quanh vùng 59 đến 60 đô la vào giữa tháng 1 năm 2026, tạo ra một mốc xuất phát rõ ràng cho cách thị trường đang định giá rủi ro. Ở phía thực thi pháp luật, các động thái trên biển của Mỹ đã leo thang. Thông tin công khai mô tả một loạt vụ bắt giữ tàu chở dầu liên quan tới hoạt động vận chuyển dầu của Venezuela, với tổng số tàu bị bắt giữ trong chiến dịch đang diễn ra lên tới bảy chiếc.
Ở phía nguồn cung, các ước tính khảo sát từ nhà sản xuất cho thấy sản lượng của khối liên minh dầu mỏ (OPEC) đạt khoảng 28,40 triệu thùng/ngày trong tháng 12 năm 2025, thấp hơn khoảng 100.000 thùng/ngày so với tháng trước, trong đó riêng Venezuela giảm khoảng 70.000 thùng/ngày trong cùng giai đoạn. Những ước tính này làm nổi bật một điểm then chốt trong ngắn hạn: Venezuela đang một lần nữa được định giá như rủi ro về “dòng chảy”, tức thị trường tập trung vào việc dầu có thực sự được vận chuyển và đến đúng lịch hay không, hơn là chỉ nhìn vào lượng dầu “tồn tại trên lý thuyết”.
Về xuất khẩu và dự trữ, các dữ liệu cho thấy thị trường đang đối mặt với gián đoạn nhiều hơn là bị chặn hoàn toàn. Khung thỏa thuận cung ứng được mô tả trên các phương tiện truyền thông đại chúng cho phép bán tới 50 triệu thùng dầu thô đang lưu trữ tại Venezuela, nhưng tiến độ triển khai rất chậm, với lý do thường xuyên được nhắc tới là hạn chế về hậu cần và năng lực lưu trữ.
Mối lo rõ ràng nhất là các lệnh cấm và áp lực tuân thủ có thể làm suy giảm nguồn cung xuất khẩu. Điều kém rõ ràng hơn là sự gián đoạn đó lan truyền vào các phân khúc mà WTI theo dõi với tốc độ nhanh tới đâu.
Thứ nhất, sự thay thế tại các nhà máy lọc dầu
Dầu thô nặng của Venezuela phù hợp với các cấu hình lọc dầu đặc thù, đặc biệt là hệ thống lọc dầu tại vùng Vịnh Mexico của Mỹ. Khi nguồn cung dầu thô nặng trở nên khó tiếp cận hơn, các nhà máy lọc dầu sẽ phải điều chỉnh “giỏ” nguyên liệu đầu vào, tìm kiếm nguồn thay thế trên thị trường hàng hóa cơ sở và thay đổi sản lượng đầu ra. Những điều chỉnh này sẽ phản ánh qua biến động tồn kho của Mỹ và các tín hiệu định hướng, và đây cũng là nơi giá WTI thường phản ứng.
Thứ hai, chi phí vận chuyển
Áp lực tuân thủ lệnh trừng phạt có thể đẩy chi phí vận chuyển mỗi thùng dầu tăng lên do điều kiện bảo hiểm chặt hơn và các điều khoản ngân hàng khắt khe hơn đối với chủ tàu lẫn giới thương nhân, cộng thêm khả năng phải đi tuyến dài hơn. Ngay cả khi cuối cùng khối lượng dầu vẫn được chuyển hướng, chỉ riêng độ trễ cũng đủ để thị trường định giá lại rủi ro trong ngắn hạn.
Thứ ba, kho chứa nổi
Lượng dầu nằm ngoài khơi có thể trở thành biến số làm gia tăng mức độ biến động giá trên thị trường. Nó làm rủi ro tăng lên khi thực thi pháp luật được siết chặt, nhưng cũng có thể kìm hãm đà tăng giá nếu điều kiện thay đổi và các thùng dầu lưu trữ bắt đầu được chuyển tới người mua cuối thông qua hoạt động chuyển tải giữa các tàu, rồi đi vào nhà máy lọc dầu khi các thủ tục bảo hiểm và kiểm tra lệnh trừng phạt cho phép.
Với WTI, một nhịp tăng “bền vững” thường cần bằng chứng cho thấy gián đoạn đang chuyển hóa thành các tín hiệu thắt chặt kéo dài, thay vì chỉ là cú vọt nhất thời.
Những tín hiệu đáng chú ý với thị trường hiện nay gồm:
Liệu gián đoạn vẫn chỉ tập trung ở các tuyến đường dài hay bắt đầu tác động tới cân bằng dầu thô tại vùng Vịnh Mexico, mức thay đổi tồn kho của Mỹ, và mức tăng mạnh hơn ở phần đầu đường cong WTI, và
Liệu kho chứa nổi có tiếp tục tăng lên hay không, qua đó phản ánh nguy cơ “xả” nguồn cung vẫn còn hiện hữu.
Một tiêu đề địa chính trị lớn vẫn có thể nhanh chóng lắng xuống nếu hệ thống vật chất thích nghi nhanh hơn dự kiến.
Việc dòng chảy xuất khẩu của Venezuela sụt mạnh trong vài ngày là kịch bản hoàn toàn có thể xảy ra, khi thực thi pháp luật, định tuyến và rủi ro dỡ hàng trở nên nghiêm ngặt hơn. Tuy nhiên, việc ngừng hoàn toàn chỉ sau một đêm và duy trì trạng thái đó lại khó xảy ra hơn rất nhiều, và hiếm khi được coi là kịch bản cơ sở.
Quy mô và các giải pháp thay thế: Khi các tuyến vận chuyển trực tiếp bị thu hẹp, hàng hóa không nhất thiết biến mất. Một phần số thùng dầu vốn định đi thẳng tới người mua cuối có thể bị giữ lại ngoài khơi, chuyển tải giữa các tàu, hoặc được chuyển hướng sang châu Á thông qua các trung gian.
Lượng dầu dự trữ không đồng nghĩa với nguồn cung tức thì: Dù dầu thô có tồn tại, nó chỉ thực sự trở thành “nguồn cung” khi có thể bốc xếp, được bảo hiểm, tài trợ và vận chuyển. Khi rủi ro thực thi pháp luật tăng cao và bể chứa trên bờ khan hiếm, hàng hóa có thể bị kẹt ngoài khơi dưới dạng kho chứa nổi cho tới khi tìm được người mua và tuyến vận chuyển phù hợp.
Thực trạng cơ sở hạ tầng: Các phát biểu công khai từ quan chức Mỹ và những trao đổi trong ngành nhiều lần nhấn mạnh rằng hệ thống đã cũ kỹ của Venezuela là rào cản đối với việc tăng tốc. Ngay cả các kịch bản lạc quan nhất cũng thường dựa vào đầu tư và sửa chữa, chứ không phải khả năng thay thế nhanh chóng.
Nếu “phương án hạt nhân” khó được sử dụng, vậy điều gì vẫn còn đáng kể?
Việc Mỹ thực thi lệnh trừng phạt và ngăn chặn vận chuyển trên biển không cần phải chặn toàn bộ lượng dầu để tạo ảnh hưởng lên giá. Chỉ cần làm rủi ro và chi phí vận chuyển tăng lên, do hành trình bị chậm lại và lượng dự trữ ngoài khơi phình to, là đã đủ. Ngay cả những ma sát nhỏ cũng có thể khiến biến động gia tăng và làm tín hiệu giao ngay thắt chặt hơn.
Các ma sát này tạo ra “hiệu ứng răn đe”, trong đó việc tịch thu và sung công theo phán quyết của tòa án liên bang, cùng với hoạt động thực thi lệnh trừng phạt, có thể khiến các đối tác e dè trong việc vận chuyển hoặc tài trợ hàng hóa, ngay cả khi không hề có một lệnh phong tỏa chính thức.
Những thay đổi về hành vi đó giờ đây có thể nhanh chóng phản ánh trong dữ liệu vật lý dưới dạng định tuyến lại, thời gian vận chuyển kéo dài, nhu cầu lưu trữ linh hoạt hơn và sự chuyển dịch về cơ cấu điểm đến, ngay cả khi việc tách luồng hàng hóa vẫn cho phép một số dòng chảy tiếp tục hoạt động.
Thay vì xem các mốc giá như những “mục tiêu”, sẽ hữu ích hơn nếu nhìn theo các vùng giá phù hợp với xu hướng chủ đạo ở từng giai đoạn.
Khoảng 60 đô la: một mốc khởi điểm hợp lý vào giữa tháng Giêng, với giá dầu WTI ở quanh 59,6 đô la trong các giao dịch gần đây.
Khoảng 50-55 đô la: đây là vùng giá mà thị trường thường quay về khi phí rủi ro hạ nhiệt và câu chuyện tồn kho trở lại vai trò dẫn dắt.
Dưới 50 USD: vùng giá này trở nên quan trọng hơn nếu tình trạng dư cung kéo dài. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) đưa ra dự báo biến động giá cho dầu WTI ở mức trung bình khoảng 52 USD/thùng vào năm 2026 và giảm xuống dưới 50 USD/thùng vào cuối năm 2026 khi tình trạng dư cung kéo dài.
Mức giá từ 60 đô la trở lên: vùng giá này thường đòi hỏi tín hiệu thắt chặt rõ ràng từ thị trường Mỹ, hoặc một kịch bản gián đoạn mà thị trường tin rằng có thể kéo dài hơn vài phiên giao dịch.
Điểm mấu chốt nằm ở độ bền. Tin tức liên quan tới Venezuela có thể khiến WTI biến động rất nhanh, nhưng trong bối cảnh tồn kho đang tăng, thị trường thường cần xác nhận rõ ràng về dòng chảy và cấu trúc thị trường tức thời trước khi điều chỉnh định giá theo hướng kéo dài.
| Kịch bản | Lộ trình chính sách | Tác động dòng chảy | Phản hồi thị trường có thể xảy ra | Nên xem gì |
|---|---|---|---|---|
| 1) Việc thực thi pháp luật được siết chặt | Mỹ tiếp tục tịch thu tàu thuyền và thực hiện thêm nhiều hành động pháp lý liên quan tới tàu thuyền. | Xuất khẩu bị hạn chế, chậm trễ nhiều hơn, lưu trữ tạm thời nhiều hơn. | Phí rủi ro cao hơn, biến động lớn hơn. | Các vụ tịch thu mới, hoạt động truy nã, nhiều hoạt động vận chuyển "mờ ám" hơn. |
| 2) Nới lỏng có kiểm soát thông qua cấp phép | Các kênh được phê duyệt rõ ràng hơn sẽ được mở rộng. | Việc nâng hạ giúp ổn định, định tuyến được cải thiện. | Phí rủi ro giảm dần, trọng tâm quay lại câu chuyện tồn kho. | Hướng dẫn chính sách đi kèm với vận chuyển và cập bến ổn định hơn. |
| 3) Kết quả hỗn hợp | Nhiễu động, các đường cắt không đều | Dòng chảy gián đoạn, điểm đến thay đổi liên tục. | Giá dao động theo từng vùng, kèm những nhịp tăng đột biến. | Phân bổ điểm đến theo tháng, mô hình dừng-khởi động |
EBC tuân thủ nghiêm ngặt toàn bộ các quy định trừng phạt hiện hành, bao gồm quy định của Liên Hợp Quốc, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Hoa Kỳ (OFAC) và Liên minh Châu Âu. Bài viết này đề cập tới các biện pháp trừng phạt và hoạt động thực thi chỉ nhằm mục đích phân tích tác động tiềm ẩn của chúng đối với thị trường. Nội dung không cấu thành bất kỳ dự báo chính sách nào và không được hiểu là lời khuyên nhằm né tránh bất kỳ lệnh trừng phạt nào.
Xu hướng lưu trữ nổi: Liệu lượng dầu trên mặt nước sẽ tiếp tục dâng cao, hay sẽ hạ dần khi các tuyến “xả” được mở lại?
Mức độ thực thi pháp luật: Tần suất tịch thu, các động thái pháp lý và bất kỳ thay đổi nào trong lập trường đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa bị cấm.
Quá trình vận chuyển hàng đến châu Á: Liệu các thùng dầu đang đi tới châu Á và các tuyến khác có tiếp tục tích tụ, hay bắt đầu được giải phóng.
Mô hình phản ứng của WTI: Liệu các đỉnh giá có hạ nhiệt chỉ trong một hoặc hai phiên, hay duy trì qua nhiều phiên, qua đó cho thấy động lực đến từ căng thẳng dòng chảy chứ không phải cảm xúc.
Câu chuyện về lượng hàng tồn kho cơ bản: Liệu câu chuyện tích lũy tồn kho có còn được duy trì hay không, bởi đây là yếu tố định hình một nhịp tăng giá có thể kéo dài đến đâu.
Với các nhà giao dịch quan tâm tới những chủ đề này, hãy giao dịch XTIUSD (dầu thô WTI) với EBC, nhà môi giới tốt nhất thế giới*.
*3 năm liên tiếp được World Finance vinh danh: Nền tảng giao dịch ngoại hối tốt nhất năm 2023, Nhà môi giới CFD tốt nhất năm 2024, Nền tảng giao dịch tốt nhất năm 2025, Nhà môi giới đáng tin cậy nhất năm 2025. Giải thưởng Online Money Awards: Nhà cung cấp CFD tốt nhất năm 2025.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành khuyến nghị hoặc lời khuyên từ EBC Financial Group và tất cả các đơn vị trực thuộc ("EBC"). Giao dịch ngoại hối và Hợp đồng chênh lệch (CFD) ký quỹ tiềm ẩn rủi ro cao và có thể không phù hợp với tất cả các nhà đầu tư. Khoản lỗ có thể vượt quá số tiền gửi của bạn. Trước khi giao dịch, bạn nên cân nhắc kỹ mục tiêu giao dịch, trình độ kinh nghiệm và khả năng chấp nhận rủi ro của mình, và tham khảo ý kiến của cố vấn tài chính độc lập nếu cần thiết. Số liệu thống kê hoặc hiệu suất đầu tư trong quá khứ không đảm bảo hiệu suất trong tương lai. EBC không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ thiệt hại nào phát sinh do dựa vào thông tin này.
