Đăng vào: 2026-02-11
Suốt nhiều tháng, các ông lớn công nghệ (Big Tech) liên tục trấn an nhà đầu tư rằng muốn xây dựng tương lai AI thì phải chấp nhận những khoản chi vốn chưa từng có tiền lệ. Thị trường nghe, gật đầu và tiếp tục mua vào. Rồi mùa công bố lợi nhuận đến, các con số thực tế xuất hiện, và chỉ sau một đêm, câu chuyện đổi chiều.
Suốt nhiều tháng, các ông lớn công nghệ (Big Tech) liên tục trấn an nhà đầu tư rằng muốn xây dựng tương lai AI thì phải chấp nhận những khoản chi vốn chưa từng có tiền lệ. Thị trường nghe, gật đầu và tiếp tục mua vào. Rồi mùa công bố lợi nhuận đến, các con số thực tế xuất hiện, và chỉ sau một đêm, câu chuyện đổi chiều.
Thứ từng được thị trường đón nhận đầy hào hứng, tức chi mạnh cho hạ tầng AI, đã nhanh chóng chuyển thành một thái độ “soi” kỹ hơn chỉ trong khoảng hai tuần cuối tháng Một và đầu tháng Hai năm 2026. Sự thay đổi này không phải là tranh luận xem trí tuệ nhân tạo có mang tính cách mạng hay không. Điều thị trường bắt đầu đặt lên bàn là câu hỏi thực tế hơn: lợi tức đầu tư nằm ở đâu, và cổ đông phải chờ bao lâu mới thấy được?
Bước ngoặt đến khi dữ liệu từ báo cáo thu nhập Amazon cho thấy dự kiến chi tiêu vốn năm 2026 vào khoảng $200 billion, một con số đủ khiến cả những nhà đầu tư kiên nhẫn nhất cũng phải điều chỉnh lại kỳ vọng. Nhìn rộng ra, Big Tech hiện đang dự tính chi hơn $630 billion cho các khoản chi liên quan đến AI ở trung tâm dữ liệu và hạ tầng bán dẫn, tương đương tăng khoảng 40% so với năm 2025. Quy mô này khiến không ít người liên tưởng đến thời dot-com, nhưng theo một cách không mấy dễ chịu.
Với những nhà giao dịch bám sát diễn biến giá, một mô hình đáng chú ý đã lộ diện: khi hướng dẫn chi tiêu vốn trở thành yếu tố tác động thị trường mạnh hơn cả việc lợi nhuận vượt kỳ vọng, cổ phiếu công nghệ ngừng “đi” theo các chỉ báo cơ bản và bắt đầu “đi” theo biến động. Vị thế AI, vốn từng là một kèo một chiều đặt cược vào tương lai, nay tách rã thành bên thắng và bên thua qua một bài kiểm tra rất đơn giản. Dòng tiền của bạn có đủ để nuôi tham vọng hay bạn sẽ phải đi huy động vốn bên ngoài để tiếp tục cuộc đua?
Sức chịu đựng của thị trường đối với việc chi lớn mà chưa thấy hoàn vốn ngay lập tức luôn có giới hạn, và các giới hạn ấy được bộc lộ rõ qua sáu “điểm rẽ” khác nhau trong giai đoạn từ 28 tháng Một đến 6 tháng Hai năm 2026. Mỗi thông báo gần như theo cùng một khuôn: ban lãnh đạo phác họa kế hoạch chi tiêu, thị trường diễn giải kế hoạch đó qua lăng kính dòng tiền và lợi suất, rồi cổ phiếu được định giá lại tương ứng.
Điều làm giai đoạn này khác hẳn các mùa báo cáo trước nằm ở nhịp thời gian. Nhiều doanh nghiệp công bố sát nhau chỉ trong vài ngày, tạo hiệu ứng dây chuyền rõ rệt. Mỗi dữ liệu mới không đứng riêng lẻ mà hoặc củng cố, hoặc thách thức câu chuyện vừa được định hình từ thông báo trước đó. Đến khi Amazon đưa ra hướng dẫn, thị trường gần như đã “được lập trình” để nhìn vào quy mô hóa đơn hơn là lời hứa lợi nhuận tương lai.
Câu chuyện khởi phát vào ngày 28 tháng Một, khi Meta nâng hướng dẫn chi tiêu vốn 2026 lên vùng $115 billion đến $135 billion, gắn trực tiếp với tham vọng “siêu trí tuệ” của họ. Đây là mức tăng đáng kể so với kỳ vọng trước đó, nhưng cổ phiếu Meta Platforms lại bật mạnh sau giờ giao dịch. Vì sao? Cỗ máy quảng cáo vẫn tạo ra đủ tiền để tài trợ mở rộng mà không cần huy động vốn bên ngoài hay phải đánh đổi lợi suất cho cổ đông. Dòng tiền tự do dồi dào giúp thị trường “kiên nhẫn” hơn, và sự linh hoạt tài chính đó được tưởng thưởng.
Chỉ một ngày sau, Microsoft đưa ra một phiên bản u ám hơn của cùng câu chuyện. Công ty phát tín hiệu chi cho AI ở mức kỷ lục, trong khi tăng trưởng mảng đám mây lại không đủ để xoa dịu nỗi lo của nhà đầu tư. Dù Meta được vỗ tay vì đầu tư AI, cổ phiếu Microsoft lại giảm sau báo cáo lợi nhuận. Sự phân hóa này rất đáng chú ý. Thị trường không còn coi chi cho AI là một “gói cược” đồng nhất, mà bắt đầu chọn bên thắng dựa trên năng lực thực thi, chứ không chỉ dựa vào tham vọng. Chi lớn mà đi kèm sự bất định về đòn bẩy ngắn hạn sẽ bị trừng phạt. Chi lớn nhưng có nhu cầu rõ ràng thì được thưởng, ít nhất là trong ngắn hạn.
Đến ngày 2 tháng 2, câu chuyện lại rẽ hướng và tác động đến giá cổ phiếu Oracle khi hãng trình bày kế hoạch huy động từ $45 billion đến $50 billion trong năm 2026, bằng cách kết hợp nợ và phát hành cổ phiếu để mở rộng năng lực đám mây phục vụ nhu cầu AI. Bỗng nhiên, trọng tâm không chỉ còn là các doanh nghiệp định chi bao nhiêu, mà là cái giá phải trả để tài trợ cho khoản chi đó. Khi bài toán tài trợ xuất hiện và Fed giữ nguyên lãi suất ở mức cao, mức chịu đựng của thị trường lại giảm thêm do nợ có chi phí và pha loãng cổ phiếu có hệ quả.
Rồi đến ngày 3 tháng 2, mạch truyện trở nên dày hơn. Anthropic nâng cấp nền tảng Claude AI với các plugin được thiết kế để tự động hóa luồng công việc trong những mảng như pháp lý, bán hàng, marketing và phân tích dữ liệu. Bản phát hành tương đối “lặng lẽ”, thiên về kỹ thuật này lại châm ngòi cho một đợt bán tháo mạnh ở nhóm cổ phiếu phần mềm, công nghệ pháp lý, dịch vụ tài chính và quản lý tài sản.
Khoảng $285 billion giá trị vốn hóa thị trường bốc hơi khi nhà đầu tư đối diện một rủi ro mới: AI không còn chỉ là câu chuyện hạ tầng về việc ai xây được trung tâm dữ liệu lớn nhất. Nó đã chuyển thành câu chuyện thay thế, tức mô hình kinh doanh nào có nguy cơ trở nên lỗi thời. Các công ty phần mềm vốn xem AI là lực đẩy nay phải đối mặt với khả năng các mô hình nền tảng có thể “vượt qua” họ hoàn toàn, cung cấp tự động hóa luồng công việc trực tiếp cho người dùng cuối với mức giá kiểu tiêu dùng đại trà.
Phản ứng diễn ra nhanh và không khoan nhượng, đẩy cổ phiếu Atlassian và các nhà cung cấp dữ liệu, phân tích vào đà giảm sâu. Các nền tảng tuân thủ và các doanh nghiệp công nghệ pháp lý cũng đều bị bán tháo mạnh. Ở Australia, Xero ghi nhận phiên tệ nhất kể từ năm 2013. Nhóm quản lý tài sản có mức phơi nhiễm với phần mềm và dịch vụ CNTT, gồm Blue Owl Capital, Ares, Apollo và KKR, cũng đồng loạt giảm. Thứ mà các nhà giao dịch bắt đầu gọi là “SaaSpocalypse” đã đánh dấu khoảnh khắc nỗi lo gián đoạn do AI bước ra khỏi lý thuyết để thành hiện thực.
Đến ngày 4 tháng 2, nhà đầu tư soi ba thứ trong mọi báo cáo lợi nhuận của Big Tech: quy mô hóa đơn, bằng chứng về hoàn vốn, và khoảng thời gian dòng tiền tự do có thể bị bẻ cong trước khi gãy. Các số liệu từ báo cáo lợi nhuận Google và thông báo của Alphabet đưa ra ca kiểm nghiệm rõ nhất. Công ty cho biết chi tiêu vốn năm 2026 có thể đạt từ $175 billion đến $185 billion, gần như gấp đôi mức trước đó.
Tuy vậy, Alphabet cũng đưa ra bằng chứng. Google Cloud tăng 48% so với cùng kỳ trong quý IV năm 2025, mức tăng mạnh nhất trong hơn bốn năm. Nhu cầu là có thật, đo được và đang tăng tốc. Dẫu vậy, quy mô chi tiêu vẫn lấn át phản ứng thị trường. Bằng chứng tốt lên, nhưng hóa đơn còn tăng nhanh hơn mức thị trường cảm thấy dễ chịu. Sự kiên nhẫn trở nên có điều kiện, gắn trực tiếp với việc tăng trưởng doanh thu có thể theo kịp cường độ vốn hay không.
Rồi Amazon khép vòng vào ngày 6 tháng 2. Kế hoạch chi đầu tư vốn khoảng $200 billion cho năm 2026 là cam kết hạ tầng lớn nhất được công bố trong chu kỳ này. Thị trường nghe thấy tiếng vang của kỷ nguyên dot-com, khi xây hạ tầng đi trước mô hình kinh doanh, và chi cho cơ sở hạ tầng vượt quá khả năng tạo tiền mặt. Cổ phiếu Amazon giảm, và xu hướng đầu tư AI trên diện rộng cũng chao đảo.
Bối cảnh ở đây đặc biệt quan trọng. Tổng mức hơn $630 billion chi tiêu dự kiến cho AI của các đại gia công nghệ đại diện cho một chu kỳ đầu tư chưa từng có trong lịch sử ngành. Để hình dung, con số này lớn hơn tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đa số quốc gia và xấp xỉ mức chi tiêu hàng năm của chính phủ liên bang Mỹ cho giáo dục, việc làm và dịch vụ xã hội cộng lại. Khi chi tiêu đạt quy mô như vậy, câu hỏi về lợi tức không còn là chuyện triết lý, mà trở thành trách nhiệm ủy thác.
Tờ Financial Times đã mô tả sự chuyển dịch này như một bước ngoặt căn bản: từ những gã khổng lồ số hóa ít tài sản chuyển sang kiểu “nhà thầu” nặng vốn. Suốt hai thập kỷ, Big Tech thăng hoa nhờ biên lợi nhuận cao và nhu cầu hạ tầng vật lý tối thiểu. Phần mềm có thể mở rộng mà không đòi hỏi vốn tăng tương ứng. AI đảo ngược hoàn toàn phương trình đó.
Việc huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn cần những trung tâm dữ liệu có quy mô như các thành phố nhỏ, tiêu thụ điện ở mức công nghiệp. Quá trình suy luận (inference), tức vận hành mô hình AI cho hàng tỷ người dùng, đòi hỏi đầu tư hạ tầng liên tục mà không có điểm dừng rõ ràng. Hệ quả là mô hình kinh doanh bắt đầu trông giống một nhà cung cấp tiện ích hoặc viễn thông hơn là cỗ máy quảng cáo của Google, trong khi hai ngành kia vốn thường được giao dịch ở hệ số thấp hơn do cường độ vốn.
Khi chi tiêu bắt đầu vượt khả năng tạo tiền mặt, các câu hỏi thực tiễn lập tức xuất hiện: bảng cân đối kế toán còn hấp thụ được bao nhiêu nợ? Chương trình mua lại cổ phiếu sẽ chậm lại hay dừng hẳn? Chính sách cổ tức sẽ ra sao? Ngay cả khi nhu cầu AI được chứng minh là có thật, mô hình tài trợ giờ đã được phản ánh trực tiếp vào việc xác định giá trị cổ phiếu. Đây là một thay đổi lớn so với kỷ nguyên “mua lấy tầm nhìn” từng bao trùm năm 2023 và phần lớn năm 2024.
Có hai yếu tố khiến quan điểm “cơn sốt đã qua” trở nên phức tạp. Thứ nhất, một số doanh nghiệp cho thấy nhu cầu cụ thể song hành với chi tiêu. Tăng trưởng 48% của mảng đám mây Alphabet trong quý tư là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy khách hàng doanh nghiệp đang triển khai dịch vụ AI ở quy mô lớn và sẵn sàng chi trả. Nhịp tăng này, mạnh nhất trong nhiều năm, gợi ý rằng việc mở rộng hạ tầng không mang tính đầu cơ, mà là phản ứng trước sức cầu thật của thị trường.
Thứ hai, thị trường chưa hề “gạch bỏ” AI. Biến động giá cổ phiếu và sự luân chuyển giữa các nhóm ngành cho thấy sự hoài nghi nằm ở thời điểm và mức lợi nhuận, chứ không phải ở tính khả thi của công nghệ. Điều nhà đầu tư đòi hỏi là một mối liên kết chặt hơn giữa đầu tư mở rộng và kết quả lợi nhuận. Hãy cho thấy khách hàng. Hãy cho thấy sức mạnh định giá. Hãy chứng minh rằng vốn triển khai hôm nay tạo ra lợi nhuận vào ngày mai, chứ không phải trong một tương lai mơ hồ.
Đây có thể là một đợt định giá lại hơn là một cú sụp đổ. Định giá được điều chỉnh. Kỳ vọng được thiết lập lại. Những doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chuyển đổi này thành công sẽ là những doanh nghiệp chứng minh rõ ba điều: phân bổ vốn có kỷ luật, tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư đo lường được, và một lộ trình đáng tin cậy từ chi tiêu hạ tầng đến tăng trưởng lợi nhuận.
Có ba kịch bản có thể xảy ra. Doanh nghiệp là bên chủ động lùi một bước trước, giữ ổn định chi tiêu vốn nhưng đưa ra hướng dẫn chi tiết hơn với các cột mốc, thời hạn và mục tiêu lợi suất cụ thể. Nhà đầu tư là bên lùi bước, chấp nhận dòng tiền tự do ngắn hạn bị nén để đổi lấy quyền kiểm soát nền tảng dài hạn và vị thế giành thị phần. Hoặc không ai lùi, và mỗi cuộc gọi công bố lợi nhuận kế tiếp lại trở thành một cuộc “trưng cầu” mới giữa hóa đơn và bằng chứng, khiến biến động duy trì ở mức cao và hiệu suất ngành tiếp tục phân mảnh.
Cột mốc rõ ràng tiếp theo là ngày 25 tháng Hai 2026, khi tập đoàn chip NVIDIA công bố kết quả quý tư của năm tài chính 2026. Báo cáo này sẽ là chỉ báo trực tiếp nhất về nhu cầu hạ tầng AI, bởi Nvidia cung cấp chip cho chính các trung tâm dữ liệu mà thị trường đang chứng kiến được xây dựng. Nếu nhu cầu từ các nhà cung cấp đám mây quy mô lớn vẫn mạnh, điều đó củng cố luận điểm rằng chi tiêu là có cơ sở. Nếu đơn hàng suy yếu, câu hỏi khó hơn sẽ xuất hiện: liệu nguồn cung đang vượt cầu hay không.
Ngoài Nvidia, hãy theo dõi các tín hiệu về nguồn tài trợ. Các nhà phân tích dự báo phát hành trái phiếu doanh nghiệp Mỹ sẽ tăng trong năm 2026, với các dự án xây dựng AI của những nhà cung cấp đám mây quy mô lớn là một động lực chính. Việc ngôn ngữ 'rating protection' có lan rộng trong đội ngũ quản lý hay không sẽ cho thấy các công ty nhìn nhận nghiêm túc đến mức nào đối với rủi ro bị hạ xếp hạng tín dụng. Động lực thị trường trái phiếu, bao gồm biên độ tín dụng và khẩu vị nhà đầu tư đối với nợ công nghệ, sẽ quyết định lượng vốn bổ sung mà các ông lớn công nghệ có thể tiếp cận và chi phí phải trả.
Câu chuyện AI chưa kết thúc. Nó chỉ mới bước sang một giai đoạn mới, nơi thị trường đòi hỏi bằng chứng đi cùng tầm nhìn. Cửa sổ để chi tiêu mà không chứng minh tác động trực tiếp lên lợi nhuận đang khép dần. Điều xảy ra tiếp theo sẽ phân định những doanh nghiệp xây được mô hình bền vững với những doanh nghiệp chỉ xây hạ tầng và hy vọng nhu cầu sẽ tự xuất hiện.
Giao dịch theo làn sóng AI cùng EBC, Nhà Môi Giới Tốt Nhất Thế Giới*.
*3 năm liên tiếp được vinh danh bởi World Finance: Best FX Trading Platform 2023, Best CFD Broker 2024, Best Trading Platform 2025, Most Trusted Broker 2025. Online Money Awards Best CFD Provider 2025.
Miễn trừ trách nhiệm & Trích dẫn
Thông tin này chỉ nhằm mục đích tham khảo và không cấu thành khuyến nghị hay lời khuyên từ EBC Financial Group và tất cả các đơn vị thành viên của họ ("EBC"). Giao dịch Forex và Hợp đồng chênh lệch giá (CFDs) trên ký quỹ có mức độ rủi ro cao và có thể không phù hợp với mọi nhà đầu tư. Thua lỗ có thể vượt quá số tiền gửi của bạn. Trước khi giao dịch, bạn nên cân nhắc kỹ mục tiêu giao dịch, mức độ kinh nghiệm và khả năng chịu rủi ro của mình, và nếu cần thì tham khảo ý kiến cố vấn tài chính độc lập. Các thống kê hoặc hiệu suất đầu tư trong quá khứ không đảm bảo hiệu suất trong tương lai. EBC không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thiệt hại nào phát sinh từ việc dựa vào thông tin này.
