Đăng vào: 2026-05-12
Đợt tăng giá do Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang lan sâu hơn vào chuỗi cung ứng chip châu Á, nơi các công ty sản xuất bộ nhớ, thiết bị và năng lực foundry đang thu hút nhiều sự chú ý trên thị trường. Ngày càng có nhiều hoạt động thị trường dịch chuyển sang các công ty châu Á cung cấp chip, bộ nhớ, thiết bị và năng lực foundry.
Sự vượt qua gần đây của Hàn Quốc so với Anh về giá trị thị trường chứng khoán đã thu hút sự chú ý. Vào cuối tháng 4, các công ty niêm yết tại Hàn Quốc đạt tổng vốn hóa thị trường khoảng US$4.04 nghìn tỷ, so với US$3.99 nghìn tỷ của Anh, theo Bloomberg. Giá trị thị trường của Hàn Quốc đã tăng hơn 45% trong năm 2026, trong khi của Anh tăng khoảng 3%.
Xếp hạng này mang tính tín hiệu hơn là thước đo chắc chắn. Thứ hạng trên thị trường cổ phiếu có thể thay đổi nhanh chóng do biến động giá cổ phiếu, tỷ giá hối đoái, định giá, các đợt niêm yết, hoặc dòng vốn nước ngoài. Một đợt điều chỉnh ở Samsung Electronics, biến động tiền tệ, hoặc sự sụt giảm rộng hơn của cổ phiếu chip có thể nhanh chóng thu hẹp khoảng cách.
Quan trọng hơn, xếp hạng này nhấn mạnh rằng nhà đầu tư đang đặt giá trị cao hơn vào các thị trường châu Á có liên quan tới cơ sở hạ tầng AI. Hàn Quốc đại diện cho mảng chip bộ nhớ, Nhật Bản cung cấp thiết bị, các công ty xuất khẩu và phơi nhiễm tiền tệ, và Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) là trụ cột của mảng foundry. Mỹ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu thông qua các công ty như NVIDIA, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta, và chứng kiến đà tăng vọt của cổ phiếu AMD khi cơ sở hạ tầng AI được định giá lại trên Nasdaq, nơi nhà đầu tư thường xuyên giao dịch trực tiếp trên sàn chứng khoán Hoa Kỳ.
Đối với nhà giao dịch, đợt tăng giá chip ở châu Á hiện cung cấp một cách để đọc chuyển động nhu cầu AI qua các thị trường bộ nhớ, thiết bị, năng lực foundry và tiền tệ.
Đợt tăng giá của Hàn Quốc do các tập đoàn bán dẫn dẫn dắt, đặc biệt là Samsung Electronics và SK Hynix.
Tính đến ngày 30 tháng 4 năm 2026, Samsung Electronics chiếm 32.24% và SK Hynix 21.68% trong Chỉ số MSCI của Hàn Quốc, cùng nhau chiếm hơn một nửa chỉ số.
Điều này biến Hàn Quốc thành một chỉ báo đại diện rõ ràng cho mảng chip bộ nhớ trong thị trường AI. Các máy chủ AI lớn cần bộ nhớ tiên tiến để xử lý dữ liệu nhanh chóng, và bộ nhớ băng thông cao ngày càng quan trọng để xử lý hiệu quả các khối lượng công việc lớn hơn.
Dữ liệu thương mại của Hàn Quốc cũng ủng hộ câu chuyện thị trường. Reuters đưa tin xuất khẩu của Hàn Quốc tăng 48.0% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 4 năm 2026, được hỗ trợ bởi xuất khẩu bán dẫn, tăng 173%, khi nhu cầu cơ sở hạ tầng AI tiếp tục hỗ trợ chu kỳ chip.
Sự bùng nổ cổ phiếu trong nước là điều đáng chú ý. Ngày 6 tháng 5, Reuters đưa tin bảng điện tử KOSPI tại Seoul vượt mốc 7,000 lần đầu tiên, một diễn biến quan trọng để xác định cần chú ý gì sau cơn sốt AI ở Hàn Quốc. Cùng thời điểm, cổ phiếu Samsung Electronics và SK Hynix mỗi công ty tăng hơn 10% lên mức cao kỷ lục, đưa vốn hóa thị trường của Samsung vượt quá US$1 nghìn tỷ.
Dữ liệu này không đảm bảo sự bền vững của đợt tăng giá. Một đợt tăng trong một phiên có thể do đóng vị thế bán khống, động lực ngành chip toàn cầu, dòng tiền ETF, dữ liệu trong nước, hoặc các chất xúc tác cụ thể. Trong trường hợp này, Reuters cho rằng đợt tăng xuất phát từ lợi nhuận của các cổ phiếu chip Mỹ, dữ liệu sản xuất và thương mại mạnh trong nước, và dòng vốn nước ngoài vào cổ phiếu địa phương.
Một cách giải thích đơn giản hơn là thị trường Hàn Quốc giờ đây rất nhạy cảm với kỳ vọng của nhà đầu tư về chu kỳ bộ nhớ AI. Điều này có thể đẩy mức tăng mạnh khi sự lạc quan tăng lên, nhưng cũng làm tăng tính dễ tổn thương nếu giá bộ nhớ, hướng dẫn lợi nhuận, hoặc kỳ vọng chi tiêu cho AI sụt giảm.
Nhật Bản cũng là một diễn viên chủ chốt trong phần cứng AI, nhưng động lực thị trường của nước này khác với Hàn Quốc.
Hàn Quốc có liên kết chặt chẽ với bộ nhớ, trong khi Nhật Bản có độ phơi nhiễm lớn hơn đối với thiết bị bán dẫn, sản xuất chính xác, tự động hóa nhà máy, vật liệu, các công ty xuất khẩu, và xu hướng tiền tệ. Điều này khiến câu chuyện thị trường của Nhật Bản phức tạp hơn.
Nhà đầu tư thường theo dõi các công ty như Tokyo Electron, Advantest, Disco, Shin-Etsu, Ibiden và các cổ phiếu công nghiệp liên quan như một phần của sự phơi nhiễm của Nhật Bản đối với phần cứng AI.
Có những tín hiệu ở cấp công ty đằng sau chủ đề này. Reuters đưa tin vào tháng 7 năm 2025 rằng Advantest đã nâng dự báo lợi nhuận từ hoạt động cả năm lên 24%, viện dẫn nhu cầu bán dẫn mạnh mẽ do AI thúc đẩy. Reuters cũng đưa tin vào tháng 2 năm 2026 rằng Tokyo Electron đã nâng dự báo lợi nhuận ròng cả năm lên 12.7% lên 550 tỷ Yên cho năm kết thúc vào tháng 3 năm 2026.
Đồng Yên là một yếu tố quan trọng khác. Trong bối cảnh tỷ giá USD/JPY duy trì ở mức cao quanh 157, đà yếu của đồng Yên mang lại lợi ích lớn cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản bằng cách tăng giá trị thu nhập từ nước ngoài và thu hút nhà đầu tư nước ngoài. Ngược lại, một sự phục hồi mạnh của đồng Yên có thể gây áp lực lên tâm lý của các nhà xuất khẩu và dẫn tới việc chốt lời.
Động lực này giữ Nhật Bản trong tầm mắt của nhà đầu tư, nhất là khi chỉ số Nikkei 225 liên tục lập đỉnh mới nhờ sự dẫn dắt của nhóm cổ phiếu AI. Vào tháng Tư, J.P. Morgan đã nâng mục tiêu về diễn biến của chỉ số Nikkei 225 cuối năm lên 70,000 từ 61,000, viện dẫn sự bùng nổ AI và đồng Yên yếu hơn. Tuy nhiên, đó chỉ là quan điểm của bên bán và không đảm bảo rằng cổ phiếu Nhật sẽ tiếp tục tăng.
Sự khác biệt then chốt là thị trường Hàn Quốc di chuyển chủ yếu theo kỳ vọng về chip bộ nhớ, trong khi Nhật Bản chịu ảnh hưởng của một tập hợp rộng hơn các yếu tố, bao gồm nhu cầu thiết bị sản xuất chip, lợi nhuận của các nhà xuất khẩu, biến động Yên, cải cách doanh nghiệp và khẩu vị rủi ro toàn cầu.
Mảng foundry là yếu tố thiết yếu để hiểu sự bùng nổ chip AI.
TSMC đóng vai trò trung tâm, vì nhiều chip AI hàng đầu phụ thuộc vào năng lực foundry tiên tiến. Đối với nhà giao dịch, góc nhìn từ mảng foundry liên kết chuỗi cung ứng: nhu cầu AI mạnh mẽ có lợi cho các nhà cung cấp bộ nhớ ở Hàn Quốc, các nhà cung cấp thiết bị và vật liệu ở Nhật Bản, và duy trì nhu cầu về foundry tại TSMC. Nếu luồng đặt hàng chậm lại, điểm yếu có thể lan rộng khắp chuỗi.
Liên kết với TSMC cũng chồng lấp với Nhật Bản. Reuters đưa tin vào tháng Hai năm 2026 rằng TSMC dự kiến sản xuất chip tiên tiến 3-nanometre tại Nhật Bản, với khoản đầu tư được báo cáo là US$17 billion, khi nhu cầu chip AI vẫn mạnh.
Theo dõi chu kỳ phần cứng AI trên các mảng bộ nhớ, thiết bị và năng lực foundry cung cấp cái nhìn toàn diện hơn so với chỉ tập trung vào một thị trường duy nhất.
Nhà giao dịch có thể theo dõi chủ đề này thông qua một số công cụ thị trường. Chỉ số Japan Nikkei 225 (225JPY) theo dõi đợt phục hồi cổ phiếu rộng hơn của Nhật Bản, trong khi iShares MSCI South Korea ETF (EWY.P) cho phép nhà đầu tư lựa chọn các sản phẩm hoán đổi danh mục để phản ánh mức độ tiếp xúc với cổ phiếu Hàn Quốc. iShares MSCI Taiwan ETF (EWT.P) cung cấp khả năng tiếp cận phần chuỗi cung ứng liên quan đến foundry, còn iShares MSCI All Country Asia ETF (AAXJ.OQ) cho cái nhìn rộng hơn về châu Á.
Đối với ngành bán dẫn, VanEck Semiconductor ETF (SMH.OQ) và iShares Semiconductor ETF (SOXX.OQ) theo dõi ngành chip rộng hơn. Chỉ số US NASDAQ-100 (NASUSD) và Invesco QQQ Trust Series 1 (QQQ.OQ) vẫn hữu ích để đo tâm lý công nghệ Mỹ, đặc biệt khi dòng tiền cũng đang hướng đến các cổ phiếu an ninh mạng hưởng lợi từ làn sóng AI trên Nasdaq, trong khi US Dollar vs Japanese Yen (USDJPY) phản ánh khía cạnh tiền tệ trong câu chuyện cổ phiếu Nhật Bản. Các cổ phiếu công nghệ lớn của Mỹ, bao gồm NVIDIA Corp (NVDA.OQ), Microsoft Corp (MSFT.OQ), Amazon.com Inc (AMZN.OQ), Alphabet Inc Class A (GOOGL.OQ), Meta Platforms Inc (META.OQ), và Apple Inc (AAPL.OQ), cũng giúp nhà giao dịch theo dõi nhu cầu cuối.
Những công cụ này không nên được coi là có thể thay thế cho nhau.
EWY.P phản ánh mức độ tiếp xúc với cổ phiếu Hàn Quốc, nơi Samsung Electronics và SK Hynix chiếm tỷ trọng lớn trong chỉ số, và kỳ vọng về chip bộ nhớ có ý nghĩa.
225JPY theo dõi Nikkei 225 của Nhật Bản, nơi liên kết với AI chạy qua thiết bị, các nhà xuất khẩu, công nghệ công nghiệp và độ nhạy cảm với Yên.
EWT.P bổ sung tầng foundry thông qua mức độ tiếp xúc liên quan đến Đài Loan.
Trong bối cảnh các quỹ ETF SMH đang thử thách sức hút khi giao dịch chip AI trở nên đông đúc, các công cụ như SMH.OQ và SOXX.OQ tiếp tục cung cấp rổ bán dẫn rộng hơn cho những nhà giao dịch muốn theo dõi chu kỳ chip toàn cầu thay vì chỉ giới hạn ở một thị trường nội địa.
NASUSD và QQQ.OQ vẫn quan trọng vì lợi nhuận của công nghệ Mỹ vẫn ảnh hưởng đến kỳ vọng chi tiêu cho AI.
USDJPY giúp cho thấy liệu Yên đang hỗ trợ hay gây sức ép lên các nhà xuất khẩu Nhật Bản.
Mỗi công cụ nắm bắt một phần khác nhau của chuỗi. Hàn Quốc, Nhật Bản, ngành bán dẫn, Nasdaq và Yên có thể phản ứng với cùng một tin tức về AI, nhưng động lực cơ bản của họ khác nhau.
Một rủi ro then chốt là cho rằng chi tiêu AI đang diễn ra sẽ tự động dẫn đến việc các cổ phiếu chip châu Á tiếp tục tăng.
Chip bộ nhớ có tính chu kỳ: giá tăng nhanh khi cầu thắt chặt và giảm khi nguồn cung tăng. Nhu cầu thiết bị có thể bùng nổ nếu các công ty đẩy nhanh mở rộng năng lực. Cổ phiếu có thể tăng trước khi báo cáo lợi nhuận, sau đó điều chỉnh khi tin tích cực đã được phản ánh vào giá.
Chi tiêu công nghệ của Mỹ không phải vô hạn. Nếu các hyperscalers cắt giảm chi tiêu vốn, trì hoãn mở rộng trung tâm dữ liệu, hoặc chịu áp lực phải chứng minh các khoản đầu tư AI, tác động có thể nhanh chóng lan ra chuỗi cung ứng châu Á. Dự báo yếu hơn từ một công ty chip hay điện toán đám mây lớn của Mỹ có thể đầu tiên ảnh hưởng đến tâm lý Nasdaq, sau đó tác động tới các cổ phiếu bộ nhớ Hàn Quốc, các nhà sản xuất thiết bị Nhật Bản và các ETF bán dẫn.
Điều này không làm suy yếu luận điểm về phần cứng AI, nhưng làm cho yếu tố thời điểm trở nên quan trọng. Những đợt tăng mạnh nhất thường xảy ra khi kỳ vọng lợi nhuận đang được điều chỉnh tăng. Rủi ro tăng lên khi nhà đầu tư cho rằng các điều chỉnh này sẽ tiếp tục không ngừng.
Bán dẫn giờ đây là một phần của chính sách công nghiệp, cơ chế kiểm soát xuất khẩu và kế hoạch đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng. Điều đó có thể ảnh hưởng đến các công ty ngay cả khi nhu cầu cuối cùng vẫn mạnh.
Vào tháng 1 năm 2026, Cục Công nghiệp và An ninh Hoa Kỳ (Bureau of Industry and Security) đã điều chỉnh chính sách cấp phép đối với một số loại bán dẫn tiên tiến xuất khẩu sang Trung Quốc và Macau, chuyển từ mặc định từ chối sang cơ chế xem xét từng trường hợp. Trong bối cảnh nhạy cảm này, những diễn biến như sự vắng mặt của Jensen Huang và các tín hiệu giao dịch từ Trung Quốc càng khiến thị trường thêm phần thận trọng. Reuters cũng đưa tin rằng Hoa Kỳ đã yêu cầu một số công ty thiết bị sản xuất chip tạm dừng một số lô hàng tới Hua Hong, nhà sản xuất chip lớn thứ hai của Trung Quốc, như một phần trong các biện pháp hạn chế rộng hơn đối với sản xuất bán dẫn tiên tiến.
Những quy định này quan trọng vì các công ty chip châu Á hoạt động xuyên biên giới. Samsung và SK Hynix có các hoạt động liên quan tới Trung Quốc. Các nhà sản xuất thiết bị của Nhật có thể bị ảnh hưởng bởi những hạn chế về nơi có thể bán, bảo trì hoặc lắp đặt công cụ. Hệ sinh thái gia công (foundry) của TSMC liên kết chặt chẽ với khách hàng toàn cầu, công nghệ Mỹ và việc tuân thủ kiểm soát xuất khẩu.
Reuters tách riêng đưa tin rằng Samsung và SK Hynix đã nhận được các phê duyệt hàng năm từ Hoa Kỳ cho việc chuyển giao thiết bị sản xuất chip tới Trung Quốc vào năm 2026, mang lại sự tạm thời giảm bớt dưới một hệ thống vẫn yêu cầu xem xét chặt chẽ hơn.
Đối với nhà giao dịch, trọng tâm không nên là dự đoán chính sách, mà là nhận ra rằng giấy phép xuất khẩu, thuế quan, hạn chế vận chuyển và quy tắc chuỗi cung ứng có thể thay đổi triển vọng lợi nhuận ngay cả khi nhu cầu AI vẫn mạnh.
Đối với nhà giao dịch châu Á, thay đổi chính nằm ở yếu tố thời điểm.
Một đợt tăng giá cổ phiếu chip ở Mỹ có thể ảnh hưởng tới Seoul và Tokyo vào sáng hôm sau. Bản cập nhật kết quả kinh doanh của Samsung hoặc SK Hynix có thể tác động đến cổ phiếu Hàn Quốc và các quỹ giao dịch hoán đổi (ETF) ngành bán dẫn. Một biến động mạnh của USDJPY có thể thay đổi cách nhà giao dịch đọc các nhà xuất khẩu Nhật. Thông tin cập nhật từ TSMC có thể làm dịch chuyển các mảng gia công và thiết bị trong chuỗi.
Điều này cung cấp cho nhà giao dịch trong khu vực thêm nhiều yếu tố để theo dõi, nhưng cũng làm tăng rủi ro đơn giản hóa quá mức chủ đề.
Một Nasdaq mạnh hơn không đảm bảo cổ phiếu Nhật sẽ tăng. Đợt tăng ở Samsung và SK Hynix không có nghĩa toàn bộ thị trường Hàn Quốc mạnh. Trong khi đồng Yên yếu hơn có thể hỗ trợ các nhà xuất khẩu Nhật, nó cũng có thể làm tăng chi phí nhập khẩu và khiến Ngân hàng Nhật Bản gặp khó khăn trong các quyết định chính sách.
Điểm then chốt là hiểu phần nào trong chuỗi giá trị đang dẫn dắt chuyển động.
Giai đoạn tiếp theo phụ thuộc vào việc liệu lợi nhuận có thể đáp ứng kỳ vọng.
Đối với Hàn Quốc, các tín hiệu then chốt là giá chip nhớ, xuất khẩu bán dẫn, dòng vốn cổ phiếu nước ngoài và dự báo lợi nhuận từ Samsung Electronics và SK Hynix.
Đối với Nhật Bản, nhà giao dịch nên theo dõi Nikkei 225, USDJPY, hướng dẫn từ các nhà xuất khẩu, đơn đặt hàng thiết bị sản xuất chip và các cập nhật từ các công ty như Tokyo Electron, Advantest, Disco, Shin-Etsu và Ibiden.
Đối với TSMC và tầng lớp gia công (foundry), trọng tâm là luồng đơn hàng, công suất sử dụng của nhà máy gia công, nhu cầu các node tiên tiến và liệu sản xuất chip AI có tiếp tục hấp thụ công suất mới hay không.
Đối với Mỹ, các tín hiệu quan trọng nhất vẫn là dự báo của NVIDIA, chi tiêu vốn của các hyperscaler, khẩu vị rủi ro trên Nasdaq, và liệu các công ty công nghệ lớn có thể chứng minh rằng đầu tư vào AI đang chuyển hóa thành doanh thu hay không.
Chính sách thương mại nên được đặt bên cạnh những tín hiệu thị trường đó. Giấy phép xuất khẩu, thay đổi thuế quan, hạn chế thiết bị và quy tắc chuỗi cung ứng đều có thể ảnh hưởng đến tốc độ mà nhu cầu AI chuyển thành doanh số và lợi nhuận.
Trong khi việc Hàn Quốc vượt qua Vương quốc Anh là một tiêu đề đáng chú ý, điều quan trọng hơn cần rút ra là châu Á giờ đây là một phần chủ động trong chu kỳ cổ phiếu AI. Hàn Quốc phản ánh nhu cầu về bộ nhớ, Nhật Bản đại diện cho thiết bị, các nhà xuất khẩu và điều kiện tiền tệ, và TSMC hiện thân cho năng lực gia công (foundry). Mỹ tiếp tục định hình phần lớn xu hướng nhu cầu.
Bài kiểm tra tiếp theo là liệu các dự báo sắp tới có ủng hộ chuỗi giá trị này hay không. NVIDIA sẽ định hình xu hướng nhu cầu AI, Samsung và SK Hynix sẽ cho biết liệu giá bộ nhớ có tiếp tục mạnh, và Ngân hàng Nhật Bản sẽ ảnh hưởng tới mức độ hỗ trợ mà đồng Yên đem lại cho các nhà xuất khẩu Nhật.
