Đăng vào: 2026-01-26
Bản đồ biến động Nasdaq lại phát đi một tín hiệu quen thuộc khi mùa công bố lợi nhuận tháng Giêng bước vào giai đoạn cao điểm: hai công ty đủ lớn để khiến chỉ số dịch chuyển bằng con số, đủ thanh khoản để các chiến lược giao dịch tác động trực tiếp, và đủ mang tính hệ thống để dẫn dắt toàn bộ câu chuyện của chỉ số.
Apple và Microsoft không chỉ đơn thuần là công bố báo cáo kết quả kinh doanh. Lợi nhuận của họ thường thiết lập lại mặt bằng định giá tăng trưởng, biên lợi nhuận và cường độ sử dụng vốn cho toàn bộ hệ sinh thái Nasdaq – và điều này thường xảy ra chỉ trong vài phút sau khi số liệu được công bố.
Tác động đó tập trung một cách bất thường trong tuần này. Phản ánh tâm lý thận trọng khi Chứng khoán Mỹ: Dow Jones, S&P 500, Nasdaq giảm trước Fed và lợi nhuận Big Tech, chỉ số Nasdaq-100 đóng cửa ở mức 25.605,47 vào ngày 23 tháng 1 năm 2026, trong khi chỉ số biến động Nasdaq-100 (VXN) chốt cùng ngày tại 20,37 – một vùng thể hiện thị trường đang định giá biên độ dao động đáng kể nhưng vẫn chưa đến mức hoảng loạn trong ngắn hạn.
Vấn đề không nằm ở việc biến động đang ở mức cao hay thấp nếu nhìn theo giá trị tuyệt đối. Điều quan trọng là vị trí của nó trên “bản đồ”: độ biến động đủ thấp để dễ khiến nhà đầu tư chủ quan, trong khi các yếu tố lợi nhuận quan trọng nhất lại lần lượt xuất hiện sát nhau.
Apple và Microsoft là những “đòn bẩy lợi nhuận” chủ chốt của Nasdaq.
Thị trường quyền chọn đang định giá khả năng xuất hiện những khoảng trống giá đáng kể ở từng cổ phiếu riêng lẻ.
Thứ Tư là điểm nút quan trọng của làn sóng biến động.
Dự kiến sẽ xuất hiện các đợt biến động thứ cấp trong nhóm bán dẫn và điện toán đám mây.
Mức biến động có khả năng sẽ hạ nhiệt sau khi chuỗi sự kiện đi qua.
| Công ty | Trọng số trong Nasdaq-100 | Thời điểm công bố lợi nhuận | Biến động hàng tuần hàm ý từ quyền chọn | “Mức biến động chỉ số có nguy cơ” (trọng số × biến động) |
|---|---|---|---|---|
| Apple (AAPL) | 10,87% | Ngày 29 tháng 1 (sau giờ đóng cửa) | 4,46% | ~0,48% |
| Microsoft (MSFT) | 10,32% | Ngày 28 tháng 1 (sau giờ đóng cửa) | 5,41% | ~0,56% |
| Meta (META) | 4,95% | Ngày 28 tháng 1 (sau giờ đóng cửa) | 6,71% | ~0,33% |
| Tesla (TSLA) | 4,45% | Ngày 28 tháng 1 (sau giờ đóng cửa) | 6,27% | ~0,28% |
| ASML (ASML) | 1,61% | Ngày 28 tháng 1 | 6,91% | ~0,11% |
| Texas Instruments (TXN) | 0,52% | Ngày 27 tháng 1 (sau giờ đóng cửa) | 6,80% | ~0,04% |
Với cơ chế vận hành của chỉ số, tác động bậc một thực tế khá dễ hình dung:
Biến động của chỉ số Nasdaq-100 do một cổ phiếu gây ra ≈ (trọng số của cổ phiếu trong chỉ số) × (mức biến động của chính cổ phiếu đó).
Dựa trên trọng số hiện tại của chỉ số US100 và mức “biến động kỳ vọng” được suy ra từ giá quyền chọn trước khi công bố báo cáo lợi nhuận, có thể xây dựng một bản đồ biến động thực dụng: ước lượng mức độ dao động mà chỉ số “có nguy cơ” phải hấp thụ chỉ từ vài báo cáo lợi nhuận.
Tổng cộng, chỉ riêng sáu cái tên kể trên đã tạo ra khoảng 1,8% mức biến động “có rủi ro” của chỉ số Nasdaq-100 trong cả tuần, trước khi tính đến yếu tố tương quan, hiệu ứng lan tỏa hay dòng xoay vòng theo phong cách đầu tư. Điểm mấu chốt là Apple và Microsoft đóng góp hơn một nửa con số đó.
Chỉ số biến động Nasdaq-100 (VXN) gần đây dao động quanh vùng 20, mức độ rủi ro đáng chú ý trong bối cảnh dòng tiền trú ẩn đã đẩy giá vàng vượt 5.090 USD. Nếu chuyển đổi sang mức biến động bình quân theo ngày, con số này tương ứng với biên độ “điển hình” khoảng 1,3% của chỉ số (đây là kỳ vọng mang tính thống kê, không phải một dự báo xu hướng).
Trong bối cảnh đó, một tuần mà nhiều cổ phiếu thuộc top 10 được thị trường quyền chọn định giá khả năng dao động từ 4% đến 7% thì về mặt cấu trúc, chỉ số trở nên dễ “bốc” hơn, đặc biệt là trong các phiên giao dịch qua đêm.
Điều này có ý nghĩa quan trọng vì phần lớn danh mục phân bổ vào Nasdaq ngày nay được nắm giữ thông qua các công cụ chỉ số (hợp đồng phái sinh kỳ hạn Nasdaq-100, QQQ và quyền chọn chỉ số).
Khi lợi nhuận buộc thị trường phải điều chỉnh giá sau giờ đóng cửa phiên giao dịch tiền mặt, mức giá mở cửa ngày hôm sau thường trở thành “giá thanh toán” thực sự cho rủi ro của chỉ số. Trong môi trường như vậy, thanh khoản trong phiên có thể trông vẫn ổn định, trong khi rủi ro qua đêm lại ở mức cao.
Apple dự kiến công bố kết quả kinh doanh vào ngày 29 tháng 1, sau khi thị trường đóng cửa.
Tầm ảnh hưởng của Apple trên sàn Nasdaq không chỉ đến từ thanh khoản giao dịch (khoảng 11%). Công ty còn hoạt động như một thước đo cho nhu cầu công nghệ của người tiêu dùng, sức khỏe chuỗi cung ứng linh kiện và kỷ luật biên lợi nhuận trong toàn bộ mảng phần cứng.
Ba kênh tác động đặc thù của Apple thường có ảnh hưởng lớn nhất đến mặt bằng giá trên toàn Nasdaq:
Tỷ suất lợi nhuận từ dịch vụ so với biên lợi nhuận gộp từ phần cứng. Báo cáo thu nhập của Apple thường kích hoạt những tranh luận về cơ cấu doanh thu: bao nhiêu lợi nhuận đến từ các dịch vụ thu phí định kỳ, bao nhiêu đến từ lãi gộp chu kỳ bán thiết bị. Khi mảng dịch vụ thể hiện tốt, thị trường thường sẵn sàng trả hệ số định giá cao hơn, đồng thời kéo định giá của các cổ phiếu “nền tảng” khác lên theo.
Mức độ nhạy cảm với thị trường Trung Quốc và sức mạnh định giá . Những tín hiệu cho thấy nhu cầu ổn định và khả năng giữ kỷ luật về giá thường giúp giảm bớt rủi ro tiềm ẩn đối với mảng công nghệ tiêu dùng toàn cầu. Khi các tín hiệu trở nên nhiễu và bất ổn, Nasdaq thường giao dịch như một chỉ số vĩ mô có hệ số beta cao.
Chính sách hoàn trả vốn như một bộ giảm xóc cho biến động . Khả năng thực hiện chương trình mua lại cổ phiếu của Apple hoạt động như một “vùng đệm” cho các nhịp điều chỉnh. Bất kỳ thay đổi đáng kể nào trong định hướng hoàn trả vốn đều có thể khiến nhà đầu tư điều chỉnh lại cách họ mô hình hóa rủi ro suy giảm giá.
Về mặt cơ học, mức biến động hàm ý qua quyền chọn trước báo cáo của Apple vào khoảng 4,46%, tương đương với khoảng 0,48% biến động của chỉ số Nasdaq-100 nếu chỉ xét riêng trọng số. Đó là “đóng góp cơ bản” trên giấy tờ. Tác động thực tế lên chỉ số thường lớn hơn khi phần hướng dẫn của Apple khiến thị trường phải định giá lại nhóm bán dẫn và các ông lớn vốn hóa lớn khác.
Microsoft dự kiến công bố kết quả vào ngày 28 tháng 1, sau khi thị trường đóng cửa.
Về trọng số, Microsoft gần tương đương Apple, nhưng cơ chế truyền dẫn lợi nhuận của công ty này trên Nasdaq lại mang màu sắc riêng: tăng trưởng điện toán đám mây, tốc độ thương mại hóa AI và đòn bẩy hoạt động.
Danh sách các “biến số chính” mà thị trường quan sát ở Microsoft thường khá tập trung:
Tăng trưởng và lượng đặt hàng của Azure: Microsoft là một trong những “thước đo nhu cầu” đáng tin cậy nhất cho công nghệ doanh nghiệp. Khi tăng trưởng điện toán đám mây vượt kỳ vọng, cả nhóm cổ phiếu phần mềm thường sẽ được tái định giá gần như ngay lập tức.
Tốc độ thương mại hóa AI: Các nhà đầu tư ngày càng nhìn nhận Microsoft như một “trạm thu phí” nền tảng cho nhiều tác vụ AI. Mức độ rõ ràng về cách thức kiếm tiền từ AI quan trọng không kém so với chi phí bỏ ra.
Biên lợi nhuận trong môi trường đầu tư vốn lớn: Nếu chi phí đầu tư cho hạ tầng AI tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng lợi nhuận gộp, thời gian thu hồi vốn sẽ kéo dài và độ nhạy của cổ phiếu với tỷ lệ chiết khấu dòng tiền sẽ tăng lên.
Thị trường quyền chọn hiện đang định giá mức biến động khoảng 5,41% trong tuần, hàm ý rằng riêng Microsoft có thể đóng góp khoảng 0,56% biến động cho chỉ số Nasdaq-100. Trên thực tế, Microsoft thường đóng vai trò kích hoạt các yếu tố khác có xu hướng kéo chỉ số xuống, đặc biệt là thông qua nhóm bán dẫn và phần mềm vốn hóa lớn.
Meta sẽ công bố kết quả vào ngày 28 tháng 1, sau khi thị trường đóng cửa.
Với trọng số khoảng 4,95% trong Nasdaq-100 và mức biến động ngầm định 6,71%, Meta là một trong những tác nhân quan trọng đóng góp vào độ rung lắc của chỉ số.
Phản ứng của thị trường với kết quả của công ty mẹ của Facebook thường xoay quanh hai chủ đề lớn: sức mạnh định giá quảng cáo và kỷ luật chi tiêu. Trong chu kỳ hiện tại, nhà đầu tư còn đặc biệt theo dõi cách các khoản đầu tư liên quan đến AI chuyển hóa thành mức độ tương tác và khả năng kiếm tiền ra sao, mà vẫn giữ được biên lợi nhuận ở trạng thái lành mạnh.
Tesla dự kiến công bố báo cáo vào ngày 28 tháng 1, với buổi webcast dành cho nhà đầu tư được lên lịch vào buổi tối cùng ngày.
Tuy trọng số của Tesla trong chỉ số Nasdaq thấp hơn so với những “đại gia” phần mềm, nhưng nó lại mang theo một hệ số beta tâm lý rất lớn. Với mức biến động ngầm định 6,27% và tỷ trọng 4,45%, Tesla ở cấp độ sơ bộ có thể đóng góp khoảng 0,28% vào tổng mức biến động của Nasdaq.
Cách cổ phiếu phản ứng sau báo cáo thường trở thành thước đo cho khẩu vị rủi ro đối với nhóm cổ phiếu tăng trưởng có định giá cao nói chung.
ASML sẽ công bố kết quả vào ngày 28 tháng 1.
Dù chỉ chiếm 1,61% trong Nasdaq-100, mức biến động ngầm định gần 6,91% cho thấy tác động của ASML ở cấp độ ngành là không hề nhỏ.
Những bình luận của ASML thường tạo tiếng vang trong toàn bộ chuỗi cung ứng thiết bị bán dẫn, và rộng hơn là trong bức tranh đầu tư cho hạ tầng AI – vốn là trọng tâm của phần lớn trọng số trong chỉ số.
Texas Instruments sẽ công bố kết quả kinh doanh vào ngày 27 tháng 1, với cuộc họp công bố lợi nhuận dự kiến diễn ra vào buổi chiều cùng ngày.
Trọng số của TXN trong Nasdaq-100 không lớn, nhưng thị trường quyền chọn đang định giá khả năng dao động khoảng 6,80%.
Do Texas Instruments gắn chặt với nhu cầu rộng của khu vực công nghiệp và ô tô, nên định hướng và dự báo của công ty có thể ảnh hưởng đến cách nhà đầu tư đánh giá rủi ro chu kỳ của toàn ngành bán dẫn, từ đó tác động tới độ rộng của chỉ số Nasdaq.
Bản đồ biến động được thiết kế dựa trên trọng số và các mức biến động ngầm định phản ánh tác động cơ học, nhưng hành vi thực tế của Nasdaq lại bị chi phối bởi những vòng phản hồi phức tạp hơn:
Phân cụm tương quan: Nếu Microsoft và Meta cùng tạo bất ngờ theo một hướng, nhóm cổ phiếu phần mềm và internet còn lại thường biến động đồng pha. Khi đó, biến động của chỉ số không còn là câu chuyện của một vài mã đơn lẻ, mà trở thành sự kiện “tương quan cao” của cả cụm ngành.
Điều chỉnh lại định giá cho vốn đầu tư vào AI: Microsoft và ASML cùng phát đi cùng một tín hiệu về cường độ đầu tư vào xây dựng năng lực AI. Dòng thông tin này có thể hỗ trợ nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ AI, nhưng đồng thời cũng gây sức ép lên biên lợi nhuận trong ngắn hạn, tạo ra những làn gió ngược cho chỉ số.
Chiến lược phòng hộ của nhà giao dịch và quyền chọn chỉ số: Việc nắm giữ quy mô lớn quyền chọn chỉ số có thể làm suy giảm biến động trong phiên nếu giá nằm trong biên độ đã được “định giá trước”, nhưng lại có thể khuếch đại biến động khi xuất hiện khoảng trống giá do lợi nhuận, buộc các nhà giao dịch phải cơ cấu lại phòng hộ ngay tại thời điểm mở cửa.
Dòng chảy thụ động: Khi những cổ phiếu có trọng số lớn tạo ra biến động mạnh, các quỹ đầu tư theo chỉ số thụ động bám theo Nasdaq bắt buộc phải tái cân bằng theo giá trị danh mục. Các dòng vốn này nhiều khi tự động khuếch đại hướng đi ban đầu của thị trường.
Đó là lý do tại sao tuần công bố lợi nhuận nên được nhìn nhận như một chuỗi các “điểm biến động” liên tiếp, thay vì một tập hợp những sự kiện độc lập ở từng doanh nghiệp.
Bản đồ biến động Nasdaq là cách xếp hạng các tác nhân sắp tới theo mức độ có thể ảnh hưởng đến chỉ số Nasdaq-100, bằng cách kết hợp trọng số của từng cổ phiếu trong chỉ số với mức biến động kỳ vọng được suy ra từ giá quyền chọn. Công cụ này giúp làm rõ những ngày nào tập trung nhiều rủi ro xuất hiện khoảng trống chỉ số nhất.
Đây là hai trong số những cổ phiếu có vốn hóa và trọng số lớn nhất trong Nasdaq-100. Chỉ cần một biến động phần trăm tương đối nhỏ ở mỗi cổ phiếu cũng đủ khiến chỉ số dịch chuyển khoảng nửa phần trăm vì yếu tố cơ học, chưa kể hiệu ứng lan tỏa sang các cổ phiếu vốn hóa lớn khác có liên quan.
Biến động ngầm định phản ánh mức giá đồng thuận của thị trường cho biên độ dao động kỳ vọng của một cổ phiếu quanh một sự kiện, được nội suy thông qua phí quyền chọn. Đây không phải là dự báo về hướng đi của giá, và mức biến động thực tế hoàn toàn có thể lớn hơn hoặc thấp hơn.
Định giá của các công ty công nghệ rất nhạy cảm với mức lãi suất chiết khấu. Nhà đầu tư đang theo dõi sát sao lộ trình và yếu tố chi phối thời điểm Fed giảm lãi suất năm 2026. Nếu thông điệp từ Fed làm thay đổi kỳ vọng lãi suất, trong khi phần hướng dẫn từ các doanh nghiệp vốn hóa lớn đồng thời làm dịch chuyển dự phóng tăng trưởng, Nasdaq có thể phải điều chỉnh giá rất nhanh do cả hai yếu tố định giá đều xoay chuyển cùng lúc.
Ngày 28 tháng 1 là một mốc đặc biệt: đây là thời điểm diễn ra quyết định của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đồng thời với nhiều báo cáo lợi nhuận của các công ty công nghệ vốn hóa lớn sau giờ đóng cửa, kết hợp rủi ro vĩ mô và rủi ro khoảng trống giá cổ phiếu đơn lẻ trong cùng một phiên.
Không. VXN đo lường mức biến động ngầm định, chứ không nói lên hướng di chuyển của thị trường. VXN cao thường phản ánh sự bất định lớn hơn và biên độ kỳ vọng rộng hơn; chỉ số này hoàn toàn có thể hạ nhiệt sau sự kiện, kể cả trong kịch bản giá đi lên.
Rủi ro liên quan đến mùa lợi nhuận của Nasdaq trong tuần này đang tập trung ở mức bất thường. Apple và Microsoft nằm ở trung tâm bản đồ biến động bởi tổng trọng số đủ lớn để tự mình làm dịch chuyển chỉ số, đồng thời phần hướng dẫn của họ cũng định hình cách nhà đầu tư xây dựng câu chuyện rộng hơn về trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng.
Khi cộng thêm Meta, Tesla, ASML và Texas Instruments vào cùng khung thời gian, rồi chồng thêm quyết định của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), Nasdaq gần như trở thành một thị trường “phụ thuộc lịch”, nơi những biến động lớn nhất nhiều khả năng xuất hiện ngay tại thời điểm mở cửa, chứ không phải giữa phiên.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi hữu ích hơn không phải là Nasdaq có “ưa thích” mùa báo cáo lợi nhuận này hay không, mà là liệu các kết quả công bố có củng cố được một câu chuyện mạch lạc về nhu cầu tiêu dùng, tăng trưởng điện toán đám mây và chi tiêu vốn cho AI hay không. Khi cả ba trụ cột này đồng thuận theo hướng tích cực, Nasdaq thường có xu hướng đi lên; khi chúng phát tín hiệu trái chiều, biến động sẽ gia tăng.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là (và không nên được coi là) lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc bất kỳ hình thức tư vấn nào khác mà bạn nên dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc của tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
