Đăng vào: 2026-03-12
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã cho phép đợt giải phóng dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất trong lịch sử của mình, một hành động thường được các nhà giao dịch dầu mỏ đánh giá tích cực.
Tuy nhiên dầu thô vẫn tăng mạnh, điều cho thấy mối quan tâm thực sự của thị trường không chỉ là quy mô phản ứng, mà còn là liệu các biện pháp đó có thể duy trì việc vận chuyển thùng dầu qua điểm nghẽn năng lượng nhạy cảm nhất thế giới hay không.
IEA cho biết các nước thành viên sẽ cung cấp 400 triệu thùng từ dự trữ khẩn cấp, nhiều hơn gấp đôi đợt giải phóng phối hợp năm 2022.
Quyết định được đưa ra sau khi xung đột làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz và sự suy giảm mạnh trong điều kiện thị trường dầu mỏ mà Giám đốc Điều hành IEA Fatih Birol đã cảnh báo.
IEA đã phê duyệt một đợt giải phóng dự trữ dầu khẩn cấp ở mức kỷ lục.
Giá dầu tiếp tục tăng giữa nỗi lo nguồn cung nghiêm trọng.
Các nhà giao dịch đang tập trung vào rủi ro vận chuyển và các dòng cung bị mất, chứ không chỉ riêng khối lượng dự trữ.
Trong khi can thiệp có thể giảm biến động thị trường, nó không giải quyết sự gián đoạn nguồn cung mang tính căn bản.
Động thái của IEA là một đợt giải phóng dự trữ khẩn cấp được phối hợp chặt chẽ giữa các nước thành viên, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực lên thị trường sau một sự kiện bất ngờ gây chấn động nguồn cung. AP đưa tin rằng nhóm này đã đồng ý cung cấp 400 triệu thùng, trong khi IEA chỉ một ngày trước đó đã nói rằng mọi phương án, bao gồm việc giải phóng dự trữ khẩn cấp, đang được thảo luận khi điều kiện thị trường xấu đi.
Đây là một can thiệp có quy mô lịch sử. Theo các nhà phân tích, con số này lớn hơn gấp đôi 182.7 triệu thùng đã được giải phóng để ứng phó với cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine năm 2022.
Việc giải phóng này khả thi vì các nước IEA nắm giữ hơn 1.2 tỷ thùng dự trữ khẩn cấp công, cộng thêm khoảng 600 triệu thùng do ngành công nghiệp giữ theo nghĩa vụ với chính phủ. Cơ chế dự trữ đó nằm ở trung tâm nhiệm vụ an ninh năng lượng của IEA.
Tính đến 9:30 tối theo giờ Miền Đông vào ngày 11 tháng 3 năm 2026, dầu Brent giao dịch ở mức $97.67 mỗi thùng và West Texas Intermediate (WTI) ở mức $92.56 mỗi thùng. Mức giá này tiếp nối chuỗi ngày biến động mạnh, đặc biệt sau khi giá dầu có thời điểm vượt $110 lần đầu từ 2022 vào vài ngày trước. Trước đó trong phiên, Brent đóng cửa ở $91.98 và WTI ở $87.25, cho thấy mức tăng giá dầu nhanh chóng trở lại sau thông báo giải phóng dự trữ của IEA.
| Điểm chuẩn | Giá niêm yết gần nhất | Biến động phiên | Giá đóng cửa trước đó |
|---|---|---|---|
| Dầu Brent | $97.67 mỗi thùng | +6.3% | $91.98 |
| Dầu WTI | $92.56 mỗi thùng | +6.0% | $87.25 |
Dầu vẫn đang giao dịch với một khoản phí rủi ro địa chính trị lớn. Mặc dù giá dầu thô đã có lúc hạ nhiệt sau tín hiệu xả kho, việc giải phóng dự trữ chỉ giúp ổn định tâm lý trong chốc lát. Thị trường vẫn tập trung vào sự gián đoạn vận chuyển và rủi ro nguồn cung quanh Eo biển Hormuz vẫn chưa rút, đó là lý do giá vẫn neo ở mức cao.
Phản ứng của thị trường cho thấy các nhà giao dịch coi đợt giải phóng dự trữ là có ích, nhưng không mang tính quyết định. Thực tế, hợp đồng dầu thô Biển Bắc đã tăng mạnh trước đó khi xung đột ở Trung Đông làm gián đoạn vận chuyển và đẩy phí rủi ro lên toàn bộ thị trường năng lượng, và những báo cáo gần đây cho thấy giá vẫn biến động ngay cả sau khi động thái của IEA lộ diện.
Vấn đề cốt lõi là Eo biển Hormuz. AP đưa tin rằng tuyến đường thủy này về cơ bản đã bị đóng và khoảng một phần năm lượng dầu được vận chuyển từ Vùng Vịnh Ba Tư thông thường đi qua đây, trong khi IEA cảnh báo trong các tuyên bố chính thức rằng những thách thức về vận chuyển và việc cắt giảm sản lượng đang tạo ra “những rủi ro đáng kể và ngày càng gia tăng” cho thị trường.
Đó là lý do giá tăng mạnh trước một tiêu đề mà trên giấy tờ lẽ ra phải giới hạn chúng, đảo ngược xu hướng trước đó khi dầu thô vừa có nhịp giảm ngắn hạn sau khi lập đỉnh 4 năm. Các nhà giao dịch coi dầu từ dự trữ là một cây cầu tạm thời, chứ không phải phương thuốc chữa trị, vì những thùng dầu khẩn cấp không thể thay thế hoàn toàn các dòng chảy bị gián đoạn nếu tuyến vận chuyển vẫn bị hạn chế.
Nghi ngờ lớn nhất là về hậu cần, chứ không phải chính trị. Việc xả dự trữ có thể tăng nguồn cung trên thị trường, nhưng chúng không mở lại các tuyến đường biển, không khôi phục cơ sở hạ tầng bị hư hỏng, và không thể ngay lập tức chuyển dầu thô qua các nhà máy lọc, đường ống và cảng.
Các nhà phân tích mô tả việc xả dự trữ có tác dụng ổn định ngắn hạn, nhưng không phải là "viên đạn bạc".
Cũng có vấn đề về thời gian. Mỹ, vốn chiếm 172 triệu thùng trong đợt xả này, cho biết việc giao hàng sẽ bắt đầu từ tuần tới và kéo dài khoảng 120 ngày. Đức cho biết các lượng đầu tiên của họ sẽ bắt đầu chảy trong vài ngày.
Điều này quan trọng vì thị trường dầu phản ứng mạnh với tình trạng khan hiếm ngay lập tức. Mặc dù việc rút từ dự trữ có thể giảm bớt một số tác động, nhưng điều đó không thay đổi báo cáo của IEA rằng khối lượng xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm tinh chế hiện nay đang ít hơn 10% so với mức trước chiến tranh.
| Chỉ tiêu | Số liệu mới nhất |
|---|---|
| Trữ lượng dầu thô SPR của Hoa Kỳ | 415.442 million barrels |
| Công suất SPR được phép hiện tại | 714 million barrels |
| Tỷ lệ lấp đầy SPR | 58.2% |
| Trữ lượng dầu thô thương mại của Mỹ | 443.103 million barrels |
| Tổng trữ lượng dầu thô của Mỹ, bao gồm SPR | 858.545 million barrels |
Những con số này lấy từ Báo cáo Tình trạng Dầu mỏ Hàng tuần của EIA cho tuần kết thúc ngày 6 tháng 3 năm 2026, phát hành ngày 11 tháng 3 năm 2026, cộng với số liệu công suất SPR hiện tại của DOE.
Trong ngắn hạn, hoạt động thị trường tiếp tục phản ánh sự gián đoạn đang diễn ra, làm dấy lên nhiều câu hỏi về dự báo giá dầu thô trong năm 2026 với các xu hướng tăng giảm đan xen. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết những gián đoạn luồng chảy ngắn hạn và một mức phí rủi ro dai dẳng được dự báo sẽ giữ giá dầu Brent ở mức cao trong quý hai, mặc dù tồn kho được dự báo sẽ tăng lên một khi dòng chảy qua Eo biển Hormuz được khôi phục.
| Yếu tố hỗ trợ giá | Yếu tố có thể làm dịu giá |
|---|---|
| Việc vận chuyển bị gián đoạn qua Eo biển Hormuz | Việc xả dầu khẩn cấp từ các thành viên IEA |
| Sản xuất bị cắt giảm và dòng xuất khẩu thấp hơn | Tăng trưởng nhu cầu chậm lại nếu giá duy trì ở mức cao |
| Phí rủi ro địa chính trị dai dẳng | Mở lại các tuyến vận chuyển |
| Trễ giữa việc xả dự trữ và giao hàng thực tế | Tồn kho tăng lên khi dòng chảy trở lại bình thường |
Do đó, thị trường đang chịu hai lực đối nghịch. Mặc dù kho khẩn cấp có thể giảm hoảng loạn và hạ thấp biến động, sự suy yếu kéo dài của Eo biển Hormuz làm giảm hiệu quả của việc xả dự trữ trong việc ổn định giá.
Các cập nhật chính thức về quyền đi lại của tàu thuyền qua Eo biển Hormuz, vì đó vẫn là điểm gây áp lực chính lên thị trường.
Tốc độ và thời điểm xả của IEA, không chỉ khối lượng công bố, quan trọng vì độ trễ giao hàng có thể giữ cho dầu thô giao ngay ở trạng thái khan hiếm.
Chi phí bảo hiểm và lưu lượng tàu chở dầu, vì phí bảo hiểm cao có thể trì hoãn bất kỳ sự bình thường hóa thực sự nào trong dòng chảy dầu.
Dấu hiệu khôi phục xuất khẩu hoặc tích tụ tồn kho, vì EIA vẫn nhìn thấy rủi ro giảm giá cho dầu vào cuối 2026 nếu nguồn cung trở lại bình thường.
IEA, hay Cơ quan Năng lượng Quốc tế, là một cơ quan giám sát năng lượng được thành lập để hỗ trợ an ninh năng lượng và phối hợp các phản ứng khẩn cấp đối với các cú sốc nguồn cung.
IEA cho biết các nước thành viên sẽ cung cấp 400 million barrels, đây là đợt xả dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất trong lịch sử của họ.
Giá vẫn đang phản ứng gay gắt với sự gián đoạn vận chuyển và mất nguồn cung qua Eo biển Hormuz. Dù các nhà đầu tư có điều chỉnh chiến lược mua bán năng lượng dựa trên việc xả dự trữ như một yếu tố hỗ trợ tạm thời, đây vẫn không phải là giải pháp toàn diện cho bài toán thiếu hụt.
Đây là một tuyến vận chuyển quan trọng đối với dầu và khí ở Vịnh Ba Tư. Khoảng một phần năm lượng xuất khẩu dầu của khu vực thường đi qua khu vực này.
Biện pháp này có thể giúp ổn định thị trường nhiên liệu, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào thời gian gián đoạn kéo dài và tốc độ những thùng dầu được giải phóng tiếp cận các nhà lọc dầu và người tiêu dùng.
Có. AP đưa tin đợt giải phóng mới lớn hơn gấp đôi con số 182.7 triệu thùng đã được phối hợp vào năm 2022.
IEA đã đưa ra phản ứng khẩn cấp mạnh nhất mà tổ chức này có thể thực hiện, một đợt giải phóng trữ lượng dầu kỷ lục nhằm ổn định thị trường bị ảnh hưởng bởi gián đoạn nghiêm trọng. Biện pháp này mang tính quan trọng và được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro hoảng loạn nguồn cung trên diện rộng.
Nhưng sự hoài nghi của thị trường là hợp lý. Cho đến khi việc vận chuyển qua Eo biển Hormuz được cải thiện và các dòng chảy bị mất bắt đầu trở lại, những thùng dự trữ có khả năng mua thời gian nhiều hơn là giải quyết khủng hoảng. Đó là lý do tại sao giá tăng ngay cả khi IEA đã hành động.
Tuyên bố từ chối trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm (và không nên được coi là) lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc các lời khuyên khác để dựa vào. Không quan điểm nào trong tài liệu này cấu thành một khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.
