Đăng vào: 2026-03-10
Giá dầu lao dốc trở lại về mức cao cuối khoảng $80 sau khi vọt lên mức cao nhất trong bốn năm qua qua đêm, khi các nhà giao dịch nhanh chóng cắt giảm khoản phí rủi ro địa chính trị của thị trường.
Trước đó, dầu Brent vọt lên đỉnh trong ngày ở mức $119.50 một thùng, và WTI tăng lên khoảng $119.48, đẩy cả hai chuẩn mốc lên mức cao nhất kể từ 2022, trước khi đợt tăng giá sụt mạnh và Brent rơi trở lại dưới $90.
Diễn biến này phản ánh hai lực tác động cùng lúc: một cú sốc địa chính trị ngay lập tức liên quan tới eo biển Hormuz, và sự đánh giá lại nhanh chóng về việc liệu kịch bản nguồn cung xấu nhất đó có thực sự kéo dài hay không.
Brent đạt $119.50 và WTI $119.43 trong đợt tăng ban đầu, sau đó cả hai đảo chiều mạnh khi thị trường đánh giá lại xác suất của một cú sốc nguồn cung kéo dài.
Đợt tăng ban đầu chủ yếu bắt nguồn từ những lo ngại sâu sắc về các động thái leo thang của Iran đe dọa an ninh năng lượng, làm dấy lên nỗi sợ rằng xung đột ở khu vực này sẽ làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz.
Đà rút lui tăng tốc sau khi các tiêu đề cho thấy khả năng giảm leo thang, sẵn sàng hành động của G7, và kỳ vọng ngày càng tăng rằng kho dự trữ khẩn cấp có thể được sử dụng nếu gián đoạn trở nên trầm trọng.
Bảng sau tích hợp dữ liệu thị trường hiện tại với phân tích của cơ quan năng lượng chính thức để làm rõ các nhân tố đang thúc đẩy biến động giá gần đây.
| Chỉ số | Số liệu gần nhất |
|---|---|
| Đỉnh trong ngày Brent | $119.50 |
| Đỉnh trong ngày WTI | Khoảng $119.5 |
| Brent vào ngày 10 tháng 3 | $88.54 |
| WTI vào ngày 10 tháng 3 | $86.10 |
| Lưu lượng qua eo biển Hormuz | 20 million b/d |
| Tỷ lệ dầu vận chuyển đường biển toàn cầu qua Hormuz | Khoảng 25% |
| Dự báo tăng tồn kho EIA 2026 | 3.1 million b/d |
| Dự báo Brent EIA 2026 | Dưới $60 |
Dầu tăng vọt đầu tiên vì các nhà giao dịch vội vã định giá một cú sốc làm mất cân bằng lượng khai thác và nhu cầu tiêu thụ do các yếu tố địa chính trị nghiêm trọng. Thị trường lo ngại rằng xung đột liên quan đến Iran có thể làm gián đoạn dòng chảy qua eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn dầu quan trọng nhất trên thế giới.
IEA cho biết eo biển này đã xử lý trung bình 20 million b/d dầu thô và sản phẩm dầu trong năm 2025, chiếm khoảng 25% thương mại dầu vận chuyển đường biển toàn cầu.
Vì vậy, ngay cả nguy cơ gián đoạn cũng đủ đẩy Brent chạm $119.50 một thùng trong chốc lát trước khi mua hoảng loạn, phòng ngừa rủi ro và đóng vị thế bán khống đẩy đợt tăng lên cao hơn.
Sau đó giá dầu lao dốc khi thị trường nhanh chóng bắt đầu giảm khoản phí rủi ro chiến tranh.
Phần sụt mạnh nhất xảy ra sau khi Tổng thống Trump gợi ý rằng xung đột có thể kết thúc “rất sớm,” điều mà các nhà đầu tư diễn giải là tín hiệu rằng xác suất một sự leo thang tồi tệ ngay lập tức đã giảm.
Điều này cộng với việc G7 sẵn sàng hành động nếu tình hình xấu đi, làm giảm khả năng xảy ra ngừng cung kéo dài theo kịch bản xấu nhất.
Cùng lúc đó, các nhà giao dịch buộc phải đối mặt với bối cảnh cơ bản yếu hơn, đặc biệt khi các dự báo giá dầu thô và xu hướng cung cầu năm 2026 của EIA vẫn chỉ ra rằng sản lượng toàn cầu sẽ vượt nhu cầu tiêu thụ, với tồn kho dự kiến tăng khoảng 3.1 million b/d.
Điều đó khiến dầu khó giữ được đỉnh do hoảng loạn một khi nỗi sợ tức thời lắng xuống. Nói một cách đơn giản, dầu tăng do cú sốc địa chính trị, rồi giảm khi các nhà giao dịch kết luận thiếu hụt vật chất vẫn là một rủi ro nhưng chưa trở thành một thực tế được xác nhận.
Thị trường dầu không bước vào cú sốc này từ vị thế thiếu hụt về cơ cấu. Điều đó quan trọng. Khi một thị trường đã trong tình trạng thiếu cung, các đợt tăng do địa chính trị có xu hướng kéo dài.
Khi thị trường được dự báo tiếp tục dư cung, các nhà giao dịch cần bằng chứng mạnh mẽ hơn về một sự gián đoạn kéo dài để giữ giá ở mức cực đoan.
Đó là lý do các quyết định rót vốn vào thị trường năng lượng hiện nay không chỉ phản ứng theo những tiêu đề giật gân về chiến tranh. Giá đang phản ánh thực tế khoảng cách giữa một mối đe dọa địa chính trị thực sự và bối cảnh nguồn cung trung hạn có phần mềm mỏng hơn.
Khi nỗi sợ tức thời dịu đi, thị trường quay lại đặt câu hỏi khó hơn: Có phải thực sự có mất sản lượng (tính theo thùng) kéo dài ở đây, hay chỉ là một khoản phí do cú sốc tạm thời?
| Mốc tham chiếu | Giá mới nhất | 1D | 1W | 1M |
|---|---|---|---|---|
| Brent | $89.43 | -9.63% | +9.11% | +28.87% |
| WTI | $88.64 | -6.47% | +18.72% | +37.14% |
Tổng quan chính: Brent và WTI vẫn tăng mạnh trong tháng vừa qua, nhưng cả hai đều ghi nhận mức giảm mạnh trong một ngày, cho thấy tài sản này vẫn đang đối mặt với biên độ dao động giá cực kỳ mạnh sau một đợt tăng nóng do căng thẳng địa chính trị gần đây.
Bước đi tiếp theo phụ thuộc vào việc thị trường có nhận được xác nhận về một gián đoạn vật lý kéo dài hay thêm bằng chứng cho thấy cú sốc có thể được kiểm soát.
Theo dõi luồng tàu chở dầu và các tuyến xuất khẩu: Nếu các nước xuất khẩu vùng Vịnh tiếp tục bị hạn chế và vận chuyển qua Eo biển Hormuz vẫn bị ảnh hưởng, khoản phí rủi ro có thể nhanh chóng tái lập.
Theo dõi can thiệp chính sách: Bất kỳ động thái rõ ràng nào hướng tới phối hợp giải phóng dự trữ hoặc các biện pháp cung ứng khẩn cấp có thể kìm giữ giá.
Theo dõi sự khác biệt giữa rủi ro tiêu đề và mất mát nguồn cung thực tế: Rủi ro do tiêu đề có thể khiến dầu biến động mạnh trong một ngày. Việc giá dầu duy trì trên ba con số thường đòi hỏi một thiếu hụt sâu hơn và bền vững hơn trên thị trường vật chất.
Dầu tăng vọt vì các nhà giao dịch lo ngại rằng xung đột quanh Iran có thể làm gián đoạn nghiêm trọng lưu lượng qua Eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn xuất khẩu dầu quan trọng nhất thế giới. Khi rủi ro đó xuất hiện trên thị trường, Brent và WTI nhanh chóng phản ánh một khoản phí địa chính trị lớn.
Dầu giảm vì thị trường bắt đầu định giá khả năng leo thang thấp hơn, phản ứng chính sách lớn hơn, và xác suất thiếu hụt vật chất kéo dài thấp hơn. Những tín hiệu giảm căng thẳng và bàn luận về việc giải phóng dự trữ khẩn cấp đã đủ để phá vỡ giao dịch hoảng loạn.
Cả hai, nhưng theo trình tự. Địa chính trị gây ra đợt tăng. Yếu tố cơ bản quyết định tốc độ đảo chiều. Khi nỗi sợ về nguồn cung ngay lập tức dịu xuống, các nhà giao dịch phải đối diện với thị trường 2026 vốn vẫn có vẻ dư cung theo dự báo của EIA.
Có thể, nhưng điều đó có lẽ đòi hỏi một cú sốc nguồn cung rõ ràng và bền vững hơn, đặc biệt liên quan đến xuất khẩu vùng Vịnh hoặc hành trình qua Hormuz. Nếu không có điều đó, thị trường có thể khó giữ mức giá ba con số trong bối cảnh tồn kho dự kiến tăng và nguồn cung tăng.
Tóm lại, dầu tăng vọt do lo ngại rằng một sự gián đoạn nguồn cung và vận chuyển trên toàn vùng Vịnh có thể làm tắc nghẽn xuất khẩu qua Hormuz, rồi lao dốc khi các nhà giao dịch cắt giảm khoản phí rủi ro chiến tranh vùng Vịnh khi thị trường đánh giá lại mức độ kéo dài của gián đoạn.
Mức giảm diễn ra sau khi thị trường thấy dấu hiệu rằng kịch bản xấu nhất có thể không kéo dài, bao gồm sẵn sàng của G7 trong việc sử dụng các biện pháp khẩn cấp nếu cần, trong khi các nhà giao dịch cũng chuyển sự chú ý về bối cảnh dầu năm 2026 mềm hơn.
Miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm (và không nên được coi là) lời khuyên tài chính, đầu tư hay các loại tư vấn khác để dựa vào. Không có quan điểm nào được nêu trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ người nào.
1) EIA
