Đăng vào: 2026-03-04
Cập nhật vào: 2026-03-05
Dầu thô trong năm 2026 đang chịu tác động đồng thời từ hai lực kéo trái chiều. Một bên là tình trạng dư cung, thường có xu hướng kéo giá đi xuống trong vài tháng.
Cục Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) dự báo sản lượng tài nguyên dầu mỏ toàn cầu sẽ vượt nhu cầu, khiến tồn kho tăng và kéo dài tới năm 2027. Đây là lý do EIA ước tính Brent trung bình khoảng $58/thùng trong năm 2026.
Ở chiều ngược lại là rủi ro địa chính trị, yếu tố có thể khiến giá bật tăng mạnh chỉ trong vài ngày. Trong bối cảnh leo thang gần đây liên quan đến Iran và rủi ro vận chuyển, giá Brent đã tăng khoảng 6% lên quanh $83/thùng vào ngày 3 tháng 3 năm 2026.
| Kịch bản | Những gì phải xảy ra | Khoảng WTI có khả năng | Khoảng Brent có khả năng |
|---|---|---|---|
| Kịch bản cơ sở (khả năng cao nhất) | Tồn kho tăng và nguồn cung vẫn dồi dào | $48 đến $62 | $52 đến $66 |
| Kịch bản tăng (phần bù rủi ro duy trì) | Rủi ro gián đoạn kéo dài hoặc OPEC+ siết chặt hơn | $65 đến $85 | $72 đến $95 |
| Kịch bản giảm (dư cung chi phối) | Nhu cầu thấp hơn kỳ vọng hoặc nguồn cung tăng nhanh hơn | $40 đến $52 | $45 đến $58 |
Đây là các vùng giá mang tính tham chiếu thực tế, không phải cam kết. Chúng phản ánh biên độ mà giá có thể dao động nếu điều kiện thị trường khớp với từng kịch bản. Các mức trung bình cả năm của EIA nằm trong dải của kịch bản cơ sở.
Dầu thô bước vào tháng 3 với sự biến động giá tích cực. Brent giao dịch quanh $82/thùng trong đợt tăng của tuần này, còn dầu Mỹ có lúc vượt $75, theo các bản tin thị trường bám sát những tiêu đề xung đột mới nhất.
Brent ở khoảng $82.21 vào ngày 4 tháng 3 năm 2026, cho thấy mức bật tăng đáng kể so với cuối tháng 2.
Điểm đáng lưu ý là nhiều “dự báo 2026” được tính theo mức trung bình cả năm. Giá tăng cao ở thời điểm hiện tại không đồng nghĩa mức trung bình của năm tới cũng sẽ cao, nhất là khi thị trường sau đó quay lại mặt bằng cơ bản do chi phí hoặc tồn kho chi phối.
Cách hợp lý nhất để trả lời là tách phần “mặt bằng cơ bản” khỏi các rủi ro ở phần đuôi phân phối. Dầu thô không giống phần lớn các loại tài sản khác.
Đây trước hết là một thị trường hàng hóa vật chất, sau đó mới là thị trường tài chính. Giá được quyết định bởi cuộc giằng co hàng ngày giữa cung, cầu và mức tồn kho.
IEA dự báo nhu cầu dầu toàn cầu tăng khoảng 930.000 thùng/ngày trong năm 2026, trong đó các quốc gia ngoài OECD sẽ dẫn dắt phần tăng trưởng.
Triển vọng mới nhất của OPEC tiếp tục giữ quan điểm tích cực hơn về nhu cầu, ước tính tăng khoảng 1.4 triệu thùng/ngày trong năm 2026.
Khi tăng trưởng nhu cầu ở mức vừa phải trong khi nguồn cung vẫn mạnh, tồn kho thường có xu hướng phình lên. Tồn kho tăng thường gây áp lực giảm giá, trừ khi các nhà sản xuất chủ động cắt giảm sản lượng.
Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC+) vẫn là biến số có tính quyết định. EIA lưu ý rằng chính sách của nhóm này có thể kìm bớt đà giảm ngay cả khi môi trường nghiêng về dư cung.
Nếu nhóm này tiếp tục giữ nguồn cung ở trạng thái thắt chặt, họ có thể ổn định thị trường. Ngược lại, nếu nới lỏng quá sớm trong bối cảnh đã dư cung, giá có thể rơi nhanh.
Dầu có thể lình xình ổn định suốt nhiều tháng rồi bất ngờ biến động dữ dội chỉ trong vài ngày. Đợt tăng giá trong tuần này là minh chứng rõ ràng. Chỉ cần chuỗi tin tức về xung đột và rủi ro với dòng chảy qua các tuyến đường trọng yếu đã đủ để kéo giá bật mạnh.
Điều đó cho thấy rủi ro “đuôi dày” trong năm 2026, với khả năng tạm thời làm đảo lộn động lực cung cầu thông thường.
Vì vậy, câu trả lời thực tế là: giá trung bình có xu hướng dễ giảm hơn tăng, nhưng quỹ đạo giá vẫn có thể xuất hiện những nhịp bứt phá mạnh.
Báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn của EIA phát hành tháng 2 năm 2026 là một mốc tham chiếu hữu ích để thiết lập kịch bản cơ sở cho năm 2026.
| Chuẩn tham chiếu | Dự báo trung bình năm 2026 | EIA cho rằng nguyên nhân |
|---|---|---|
| Brent | $57.69/bbl | Sản lượng vượt nhu cầu và tồn kho tăng |
| WTI | $53.42/bbl | Cùng logic thặng dư, với mức tăng tồn kho vẫn lớn |
EIA cũng mô tả một kịch bản trong đó tồn kho vẫn tăng mạnh, còn chính sách của OPEC+ cùng hoạt động mua chiến lược của Trung Quốc có thể giúp giảm bớt áp lực đi xuống, nhưng không đủ để đảo chiều hoàn toàn.
Kết luận chính:
Kịch bản cơ sở của EIA không phải là “dầu sụp đổ”, mà là “dầu hạ nhiệt”. Đây là một trạng thái thị trường khác về mặt giao dịch. Thường sẽ hình thành một thị trường dao động trong biên, có những nhịp bật mạnh khi rủi ro xuất hiện, rồi dần hạ nhiệt trở lại khi cán cân vật chất trở nên “dễ thở” hơn.
IEA dự báo nhu cầu sẽ tăng trung bình 930 kb/d trong năm 2026, được hỗ trợ bởi bối cảnh kinh tế ổn định hơn và giá dầu thấp hơn so với năm trước. Các quốc gia ngoài OECD tiếp tục là động lực quan trọng của phần tăng trưởng này.
Triển vọng mới nhất của OPEC giữ dự báo tăng trưởng nhu cầu toàn cầu ở mức 1.4 mb/d trong 2026, với phần lớn mức tăng dự kiến đến từ các nước ngoài OECD.
Nếu OPEC đúng, thị trường có thể thắt chặt nhanh hơn nhiều người dự đoán, và các nhịp điều chỉnh giảm có thể được mua vào với mức độ tự tin cao hơn.
Nếu IEA đúng, nhiều khả năng thị trường sẽ dành phần lớn năm 2026 trong trạng thái “range mode”, nơi các nhịp tăng thường bị chốt lời, trừ khi rủi ro nguồn cung quay trở lại.
Nhu cầu dầu gắn chặt với tăng trưởng kinh tế, thương mại và hoạt động công nghiệp. Đồng thời, nó có liên hệ với lạm phát, từ đó tác động tới kỳ vọng về lãi suất.
Có. Tăng trưởng ổn định thường hỗ trợ nhu cầu. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng toàn cầu 3.3% trong năm 2026, không phải là kịch bản suy thoái.
Tuy vậy, các cú sốc năng lượng vẫn có thể thổi bùng tình trạng lạm phát. Nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Trung ương châu Âu, Philip Lane, cảnh báo rằng một xung đột kéo dài làm gián đoạn nguồn cung dầu và khí có thể đẩy lạm phát lên cao hơn và gây tác động tiêu cực lên sản lượng.
Tồn kho tăng liên tục, điều mà cả IEA và EIA đều nhấn mạnh như một đặc điểm điển hình của thị trường thặng dư.
Tín hiệu nhu cầu suy yếu từ Trung Quốc, yếu tố mà Ngân hàng Thế giới xem là một phần của kịch bản đi xuống.
Nguồn cung từ OPEC+ tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng nhu cầu, khiến “đệm cung” ngày càng dày.
Chênh lệch prompt thắt chặt kéo dài, hàm ý căng thẳng mang tính “thực” của thị trường vật chất, thay vì chỉ là lo ngại trên thị trường giấy tờ.
Bằng chứng về gián đoạn dòng vận chuyển, đặc biệt quanh Hormuz, nơi khối lượng quá lớn đến mức không thể thay thế nhanh.
Nhu cầu mạnh hơn từ các nước ngoài OECD, tiến gần nhịp dự báo của OPEC, qua đó làm thay đổi cán cân.
Phần lớn các dự báo lớn cho thấy thị trường nghiêng về dư cung, giữ Brent quanh mức trung bình $58–$60, vốn không phải là kịch bản điển hình cho một xu hướng tăng mạnh.
Địa chính trị có thể nhanh chóng rút bớt thùng dầu khỏi thị trường, và nhà giao dịch sẽ cộng thêm phần bù rủi ro khi các tuyến vận chuyển hoặc điểm sản xuất bị đe dọa. Nhịp tăng mạnh tuần này gắn với rủi ro Trung Đông là một ví dụ rõ ràng.
Có. Tăng trưởng ổn định thường hỗ trợ nhu cầu. IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu 3.3% trong năm 2026, không phải là kịch bản suy thoái.
Hai bên dùng các giả định khác nhau về tăng trưởng, chính sách và cách nhu cầu phản ứng với giá. IEA dự đoán nhu cầu tăng khoảng 930 kb/d trong 2026, trong khi OPEC lạc quan hơn, dự báo khoảng 1.4 mb/d.
Tóm lại, kịch bản dầu thô hợp lý nhất cho năm 2026 không phải là một đường đi thẳng lên hay thẳng xuống. Đây là môi trường giá thấp hơn mức trung bình, đặc trưng bởi dư cung và tồn kho tăng, nhưng vẫn có thể xuất hiện những cú bứt phá ngắn hạn khi rủi ro địa chính trị đe dọa các tuyến vận chuyển trọng yếu.
Nếu cần một kịch bản cơ sở rõ ràng, nhiều quan điểm của các tổ chức đang hội tụ quanh vùng $58–$60 cho Brent trong năm 2026.
Nếu cần một điểm nhấn về rủi ro tăng, hãy theo dõi Eo biển Hormuz, bởi khối lượng qua đây quá lớn đến mức chỉ cần gián đoạn một phần cũng có thể khiến toàn bộ thị trường phải định giá lại rất nhanh.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm (và không nên được coi là) lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc lời khuyên khác để dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này cấu thành một khuyến nghị của EBC hoặc của tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
