Đăng vào: 2026-01-31
Chính phủ Nhật Bản xác nhận chưa chi tiền can thiệp ngoại hối trong giai đoạn 29/12/2025–28/1/2026, dù tỷ giá USD/JPY đã có những nhịp biến động mạnh khiến thị trường nghi ngờ.
Số liệu công bố ngày 30/1/2026 cho thấy khoản chi can thiệp của Bộ Tài chính Nhật Bản trong giai đoạn trên là 0.
Thị trường chú ý vì đồng yên bật tăng nhanh sau khi chạm vùng yếu nhất nhiều tháng, trong bối cảnh rủi ro can thiệp tăng làm dấy lên đồn đoán “can thiệp ngầm” hoặc “rate check”. Cùng lúc, chênh lệch chính sách tiền tệ và rủi ro biến động ngắn hạn khiến USD/JPY trở thành điểm nóng của dòng tiền phòng thủ và giao dịch theo tin.
Khoản chi can thiệp ngoại hối được công bố ngày 30/1/2026 là 0 trong giai đoạn 29/12/2025–28/1/2026.
Đồng yên từng tăng 1,7% ngày 23/1/2026, ngay sau khi USD/JPY chạm vùng 159 yen đổi 1 USD.
Đà hồi phục kéo tỷ giá về vùng 152 yen đổi 1 USD vào đầu tuần sau đó, khi tỷ giá yên Nhật bật tăng giữa bão tin đồn “rate check”.
Phiên 30/1/2026, USD/JPY giao dịch quanh 153,79, đồng yên giảm nhẹ khoảng 0,5% trong ngày.
Dữ liệu dòng tiền cho thấy không xuất hiện cú “rút tiền” quy mô lớn kiểu nhiều nghìn tỷ yen, dấu hiệu thường thấy khi can thiệp bán USD mua yen.
Nhật Bản có dự trữ ngoại hối khoảng 1.160 tỷ USD tính đến tháng 12/2025, tạo dư địa nếu cần hành động mạnh hơn.
Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục duy trì cơ chế giám sát chính sách tỷ giá với danh sách 10 nền kinh tế, trong đó có Nhật Bản.
Diễn biến chính đi theo một chuỗi mốc ngắn, tập trung quanh cú đảo chiều mạnh của USD/JPY:
23/1/2026: USD/JPY chạm vùng 159 rồi đảo chiều nhanh; đồng yên ghi nhận mức bật tăng khoảng 1,7% trong ngày, kích hoạt nghi ngờ “có bàn tay can thiệp”.
24/1/2026 (rạng sáng theo một số thị trường): Tỷ giá có nhịp rơi nhanh thêm, từ trên 158 xuống dưới 156 trong thời gian ngắn, làm đồn đoán lan rộng.
Đầu tuần kế tiếp: Tỷ giá lùi về vùng 152, gắn với thông tin về “rate check”, tức động tác kiểm tra tỷ giá có thể là bước đệm cho can thiệp chính thức.
30/1/2026: Số liệu chi can thiệp được công bố, xác nhận không có giao dịch can thiệp bằng tiền trong giai đoạn 29/12/2025–28/1/2026.
Phản ứng thị trường mang đặc trưng “giật mạnh theo tín hiệu”, rồi nhanh chóng quay về giao dịch theo vùng giá.
Vùng biến động chính: USD/JPY bị kéo từ 159 về các vùng 157, rồi có thời điểm xuyên 156 trong nhịp giảm nhanh.
Vùng giá tâm lý: Khu vực 152–153 trở thành vùng “test” của kỳ vọng can thiệp. Khi tỷ giá về sát vùng này, thị trường thường giảm đòn bẩy, ưu tiên chốt lời ngắn hạn do rủi ro đảo chiều cao.
Nhịp điều chỉnh sau tin: Trong phiên 30/1/2026, đồng yên yếu đi nhẹ, USD/JPY quanh 153,79, phản ánh trạng thái “xả bớt kỳ vọng” sau khi số liệu chi can thiệp về 0.
Tâm lý của nhà đầu tư nổi bật ở giai đoạn này là trạng thái “sợ bị kẹp” khi xuất hiện tín hiệu chính sách. Chỉ cần một nhịp rơi nhanh vài yen cũng đủ kích hoạt đóng vị thế bán yên, khiến biến động khuếch đại trong thời gian ngắn.
Tin đồn xuất hiện vì thị trường ngoại hối thường suy luận can thiệp dựa trên “dấu chân dòng tiền” và tốc độ di chuyển giá. Khi USD/JPY giảm rất nhanh sau một giai đoạn kéo dài theo chiều tăng, nhà đầu tư sẽ đặt câu hỏi: đó là lực thị trường tự nhiên, hay hành động của cơ quan chức năng.
Có ba khái niệm hay bị trộn lẫn:
Cảnh báo bằng lời: Phát ngôn nhấn mạnh “theo dõi sát” hoặc “sẵn sàng hành động” nhằm hạ nhiệt đầu cơ. Cách này không cần chi tiền và có thể tạo hiệu ứng tức thời, nhưng độ bền phụ thuộc niềm tin thị trường.
Rate check: Động tác hỏi giá, kiểm tra thanh khoản hoặc điều kiện giao dịch với các định chế. Đây thường là tín hiệu thử phản ứng thị trường, đôi khi được xem như bước đệm trước can thiệp, nhưng không đồng nghĩa đã mua bán ngoại tệ bằng dự trữ.
Can thiệp chính thức: Khi cơ quan chức năng bán USD, mua yên với quy mô lớn, thị trường thường nhìn thấy dấu hiệu qua biến động số dư tài khoản và dòng tiền ở mức rất lớn.
Dữ liệu công bố ngày 30/1/2026 cho thấy chi phí can thiệp bằng 0 trong giai đoạn 29/12/2025–28/1/2026, đồng thời dữ liệu dòng tiền không ghi nhận cú dịch chuyển quy mô lớn kiểu “nhiều nghìn tỷ yen”.
Nói cách khác, biến động mạnh vừa qua có thể đến từ đóng vị thế, thay đổi kỳ vọng lãi suất, thanh khoản mỏng theo thời điểm, cộng với hiệu ứng tâm lý khi thị trường tin rằng “có tín hiệu chính sách”.
Thông điệp “chưa can thiệp bằng tiền” không có nghĩa rủi ro can thiệp đã biến mất. Nó chỉ nói rằng giai đoạn vừa qua chủ yếu là quản trị kỳ vọng.
Ba kịch bản cần theo dõi, dựa trên ngưỡng định lượng và điều kiện kích hoạt:
Kịch bản nóng: Nếu USD/JPY quay lại trên 159–160 và xuất hiện nhịp biến động nội ngày cỡ 2% hoặc rơi nhanh từ 2–3 yen trong dưới 1 giờ, thì xác suất các bước “tín hiệu” (cảnh báo, rate check) tăng lên. Nếu sau đó đà mất giá vẫn kéo dài, can thiệp chính thức có thể được cân nhắc để giảm rối loạn thị trường.
Kịch bản trung tính: Nếu USD/JPY duy trì dưới 155 và biên độ dao động hạ nhiệt, chính sách nhiều khả năng tiếp tục dựa vào truyền thông và theo dõi, vì can thiệp tốn kém và hiệu quả thường ngắn nếu Fed giữ nguyên lãi suất khiến chênh lệch lợi suất không đổi.
Kịch bản ràng buộc đối ngoại: Khi các cơ chế giám sát quốc tế nhấn mạnh can thiệp chỉ nên dùng để chống biến động quá mức, Nhật Bản có xu hướng “đặt chuẩn” bằng lập luận ổn định thị trường, khẳng định không thực hiện thao túng tỷ giá tiền tệ nhằm chiếm lợi thế thương mại. Danh sách giám sát hiện gồm 10 nền kinh tế và báo cáo gần nhất nêu không có đối tác lớn nào thỏa đủ tiêu chí để bị nâng cấp phân tích.
| Chỉ tiêu | Mức hiện tại | Mốc trước đó | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| Chi can thiệp ngoại hối | 0 (công bố 30/1/2026) | Nghi vấn can thiệp sau biến động 23–24/1/2026 | Phủ định can thiệp bằng tiền trong giai đoạn báo cáo. |
| Giai đoạn số liệu can thiệp | 29/12/2025–28/1/2026 | N/A | Khung thời gian chính thức để đối chiếu tin đồn. |
| USD/JPY | ~153,79 (30/1/2026) | Vùng 152 đầu tuần | Vùng giá nhạy cảm với kỳ vọng can thiệp. |
| Đỉnh yếu gần nhất | 159 (23/1/2026) | N/A | Mốc kích hoạt đồn đoán và đóng vị thế. |
| Mức bật của yên | +1,7% (23/1/2026) | N/A | Biên độ lớn trong một ngày, dễ bị diễn giải là “có tín hiệu”. |
| Dự trữ ngoại hối Nhật Bản | ~1.160 tỷ USD (tháng 12/2025) | N/A | “Đạn dược” nếu cần can thiệp quy mô lớn. |
| Danh sách giám sát tỷ giá | 10 nền kinh tế (báo cáo 1/2026) | N/A | Tăng độ nhạy với các bước đi bị coi là can thiệp một chiều. |
Rate check là động tác hỏi giá hoặc kiểm tra điều kiện giao dịch với các định chế, nhằm đánh giá thanh khoản và phản ứng thị trường. Nó có thể là tín hiệu răn đe hoặc bước chuẩn bị, nhưng không đồng nghĩa đã dùng dự trữ để bán USD mua yên.
Ngoại hối có thể biến động mạnh do đóng vị thế, thiếu thanh khoản theo thời điểm, hoặc thay đổi kỳ vọng lãi suất. Khi thị trường tin có tín hiệu chính sách, dòng lệnh tự khuếch đại. Số liệu chi can thiệp bằng 0 cho thấy cú tăng chủ yếu đến từ lực thị trường.
Nhật Bản có dự trữ ngoại hối khoảng 1.160 tỷ USD tính đến tháng 12/2025. Con số này tạo dư địa cho can thiệp nếu biến động bị xem là rối loạn. Tuy vậy, can thiệp thường chỉ hiệu quả ngắn nếu chênh lệch lãi suất vẫn bất lợi cho yên.
Can thiệp có thể tạo cú sốc tức thời, kéo tỷ giá rời vùng đầu cơ và giảm biến động. Nhưng để bền, thị trường cần thay đổi nền tảng như kỳ vọng lãi suất, áp lực từ lạm phát, hoặc dòng vốn. Nếu nền tảng không đổi, tỷ giá có thể quay lại xu hướng cũ sau vài phiên.
Danh sách giám sát là cơ chế theo dõi chính sách tỷ giá và cán cân vãng lai. Báo cáo tháng 1/2026 nêu danh sách gồm 10 nền kinh tế và không có đối tác lớn nào thỏa đủ tiêu chí để bị nâng cấp phân tích. Với Nhật Bản, điều này làm các bước đi can thiệp phải được giải thích rõ là chống biến động quá mức.
Gần đây, vùng 159 gắn với đỉnh yếu và kích hoạt tin đồn, còn 152–153 là vùng tỷ giá được kiểm tra khi kỳ vọng can thiệp tăng cao. Nhà giao dịch thường theo dõi tốc độ di chuyển trong ngày, vì nhịp rơi nhanh vài yen trong thời gian ngắn mới là tín hiệu khiến can thiệp được nhắc đến nhiều hơn.
Điều chắc chắn nhất hiện tại là số liệu công bố ngày 30/1/2026 xác nhận khoản chi can thiệp ngoại hối bằng 0 trong giai đoạn 29/12/2025–28/1/2026, tức không có can thiệp bằng tiền như đồn đoán. Điều cần theo dõi nhất trong 7 ngày tới là USD/JPY có quay lại vùng nhạy cảm quanh 159 hay không, và liệu các tín hiệu như cảnh báo mạnh hơn hoặc rate check có tái xuất hiện khi biến động giá trong ngày tăng nhanh.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
