Chỉ số chứng khoán Venezuela tăng vọt: Nguyên nhân là gì?

Các chỉ số chứng khoán Venezuela đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tuần đầu tiên của năm 2026, nổi bật là mức tăng chưa từng có 50% chỉ trong một phiên giao dịch vào ngày 6 tháng 1.

Mặc dù đợt tăng giá này thừa hưởng động lực từ các chiến lược phòng thủ chống siêu lạm phát cuối năm 2025, nhưng nó đã bị biến đổi mạnh mẽ bởi sự thay đổi chính trị lớn sau khi Nicolás Maduro bị bắt và chính quyền lâm thời được thành lập.

Hoạt động giao dịch tại Caracas hiện phản ánh một sự đặt cược mạnh mẽ, đầy tự tin vào lợi nhuận từ sự thay đổi chế độ. Nhu cầu dai dẳng đối với các ngân hàng và các tập đoàn công nghiệp nặng không còn chỉ là một "bước đi thực dụng" để phòng ngừa sự mất giá của đồng bolívar; đó là sự định giá lại mang tính đầu cơ đối với toàn bộ tương lai kinh tế của Venezuela.

Các nhà đầu tư đang chuẩn bị cho một "kỷ nguyên tái thiết", dự đoán việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế và sự trở lại của các tập đoàn năng lượng toàn cầu vào các mỏ dầu của đất nước, đặc biệt khi tâm điểm chú ý đang dồn về các quyết định sản lượng của OPEC+ và tác động thực tế của Venezuela tới nguồn cung toàn cầu.các lệnh trừng phạt quốc tế và sự trở lại của các tập đoàn năng lượng toàn cầu vào các mỏ dầu của đất nước.

Mặc dù tính thanh khoản thấp về mặt cấu trúc của thị trường tiếp tục khuếch đại những biến động giá này, nhưng đợt tăng giá hiện tại còn xa mới là một "sự tái định vị có tính toán".

Điều này thể hiện sự đánh giá lại rủi ro chủ quyền một cách mạnh mẽ và có chủ đích. Trong bối cảnh mới này, sàn giao dịch Caracas đã chuyển đổi từ một kênh hẹp để bảo toàn vốn thành một đấu trường đầy rủi ro để đặt cược vào sự tái hội nhập của Venezuela vào hệ thống tài chính toàn cầu, một viễn cảnh đang khiến cả Phố Wall và các nhà đầu tư tài sản số phải điều chỉnh lại chiến lược danh mục đầu tư của họ.

Các chỉ số thị trường chính (Tính đến tháng 1 năm 2026)

Các chỉ số chứng khoán Venezuela tiếp tục đà tăng trưởng đầu năm 2026

Chỉ số IBVC, đóng vai trò là thước đo thị trường chuẩn của Sở Giao dịch Chứng khoán Caracas, dẫn đầu đợt tăng giá. Chỉ số này đã đạt mức cao kỷ lục vào đầu năm 2026, xác nhận sự tăng vọt của thị trường chứng khoán Venezuela. Tính theo đồng nội tệ, sự tăng trưởng của IBVC cho thấy cổ phiếu là một trong số ít cách để bảo toàn vốn ở Venezuela.

Các nhà đầu tư quốc tế không phải là động lực chính thúc đẩy hiệu suất thị trường. Các biện pháp kiểm soát vốn, hạn chế thanh toán và lệnh trừng phạt tiếp tục hạn chế sự tham gia xuyên biên giới, khiến các nhà đầu tư trong nước trở thành nguồn cầu chính khi dòng vốn chuyển từ tiền mặt và tiền gửi lãi suất thấp sang cổ phiếu.

Dưới đây là biểu đồ lịch sử về chỉ số chứng khoán chính của Venezuela, cho thấy sự phát triển của thị trường chứng khoán trong nước theo thời gian xét về giá trị danh nghĩa và nêu bật bối cảnh đằng sau sự tăng vọt gần đây.

Các yếu tố chính thúc đẩy sự tăng vọt của chỉ số chứng khoán Venezuela

1) Phần bù rủi ro đầu cơ "Thay đổi chế độ"

Động lực chính của đợt tăng giá 87% hiện tại trong hai phiên giao dịch đầu tiên của năm 2026, phản ánh rõ nét xu hướng đầu cơ mạnh mẽ, là việc bắt giữ Nicolás Maduro. Thị trường đang định giá một sự chuyển đổi hoàn toàn từ một nền kinh tế bị trừng phạt và cô lập sang một nền kinh tế được quản lý dưới sự giám sát tạm thời của Hoa Kỳ. Đây không còn chỉ là một động thái "bảo vệ"; đó là một canh bạc đầy tự tin vào việc dỡ bỏ hàng loạt lệnh trừng phạt và sự trở lại của các tập đoàn năng lượng đa quốc gia. [1]

2) "Sự chuyển hướng sang dầu mỏ" và hàng tỷ đô la dự kiến cho cơ sở hạ tầng

Không giống như những năm trước, khi mức tăng chỉ mang tính danh nghĩa (do lạm phát), sự tăng vọt năm 2026 gắn liền với những kỳ vọng cụ thể về nguồn lực. Sau sự can thiệp của Mỹ, Tổng thống Trump tuyên bố rằng các công ty dầu khí lớn của Mỹ sẽ "chi hàng tỷ đô la" để sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hỏng. Do đó, sự tăng vọt của chỉ số được dẫn dắt bởi các cổ phiếu liên quan đến năng lượng và công nghiệp, những cổ phiếu này sẽ được hưởng lợi từ nỗ lực tái thiết trị giá hơn 50 tỷ đô la. [2]

3) Dự kiến tái hội nhập vào hệ thống tài chính toàn cầu

Venezuela từ lâu đã là "quốc gia bị cô lập về tài chính". Sự tăng vọt gần đây phản ánh "sự tận dụng lợi thế cô lập": các nhà đầu tư đang mua cổ phiếu trong nước với kỳ vọng rằng Venezuela sẽ sớm được đưa trở lại vào các quỹ thị trường mới nổi và cận biên. "Dòng chảy kỳ vọng" này đang đẩy giá lên trước cả khi thanh khoản từ các tổ chức chính thức đổ vào thị trường.

4) Tính thanh khoản cấu trúc làm gia tăng biến động toàn cầu

Do Sàn giao dịch chứng khoán Caracas (BVC) quá nông cạn, dòng vốn đầu cơ đột ngột đổ vào, được kích hoạt bởi thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ đô la Mỹ-Venezuela, đã gây ra sự biến động giá mạnh "theo chiều dọc". Các lệnh mua tương đối nhỏ từ các quỹ phòng hộ nhắm vào các tài sản gặp khó khăn đang đẩy Chỉ số IBC lên mức cao kỷ lục trên 4.500 vì đơn giản là không có đủ người bán ở mức hiện tại. [2] 

Tổng quan thị trường: Cổ phiếu Venezuela đầu năm 2026

Dữ liệu xác nhận rằng sự tăng vọt của các chỉ số chứng khoán Venezuela được thúc đẩy bởi các yếu tố nội bộ, với động lực khác biệt so với chu kỳ thị trường mới nổi toàn cầu.

Một đặc điểm nổi bật: Cổ phiếu như một công cụ tiền tệ

Không giống như các thị trường phát triển, nơi cổ phiếu chủ yếu phản ánh lợi nhuận tương lai, cổ phiếu Venezuela ngày càng hoạt động như các công cụ tiền tệ. Giá cả điều chỉnh theo kỳ vọng lạm phát, biến động tỷ giá hối đoái và sự bất ổn chính sách. Từ góc nhìn này, sự tăng vọt này thể hiện một phản ứng tài chính thích ứng hơn là một thị trường tăng giá thông thường. 

Lợi ích danh nghĩa có thể rất đáng kể ngay cả khi hoạt động kinh tế thực tế vẫn bị hạn chế. Nếu không điều chỉnh theo lạm phát và ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái, mức tăng của chỉ số có thể gây hiểu lầm cho các nhà quan sát bên ngoài.

Bất chấp sự "hưng phấn" hiện tại, các nhà phân tích cảnh báo rằng đây là một môi trường có tính biến động cao.

• Cơ sở hạ tầng : Các chuyên gia ước tính rằng việc khôi phục lại thời kỳ hoàng kim sản xuất dầu mỏ trước đây của Venezuela có thể cần từ 50 tỷ đến 60 tỷ đô la đầu tư và hơn một thập kỷ làm việc.

• Tính ổn định : Mỹ đã tuyên bố sẽ tạm thời giám sát đất nước này, nhưng con đường dẫn đến một chính phủ dân chủ ổn định vẫn còn nhiều bất trắc.

Những rủi ro chính có thể làm gián đoạn đà tăng trưởng của các chỉ số chứng khoán Venezuela

Lưu ý: Những rủi ro này chủ yếu mang tính chất nội địa. Ngay cả khi thị trường quốc tế rung lắc mạnh, với việc chỉ số Dow Jones mất hơn 450 điểm vì lo ngại tình hình dầu mỏ Venezuela, sự biến động này cho đến nay vẫn có ảnh hưởng hạn chế đến thị trường chứng khoán nội địa Caracas, nơi diễn biến giá chủ yếu bị chi phối bởi kỳ vọng chính trị.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Điều gì thực sự đang thúc đẩy sự tăng vọt của các chỉ số chứng khoán Venezuela vào đầu năm 2026?

Đợt tăng giá này không chỉ do phòng ngừa lạm phát mà còn do sự định giá lại đột ngột rủi ro chính trị và chủ quyền sau khi Nicolás Maduro bị lật đổ. Các nhà đầu tư đang chuẩn bị cho việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, mở cửa trở lại xuất khẩu dầu mỏ và chi tiêu tái thiết quy mô lớn, dẫn đến sự định giá lại mang tính đầu cơ trên thị trường chứng khoán trong nước.

2. Chỉ số nào phản ánh tốt nhất sự biến động của thị trường này?

Chỉ số Índice Bursátil de Capitalización là chỉ số chuẩn chính phản ánh đợt tăng giá. Chỉ số này theo dõi các cổ phiếu có tính thanh khoản và vốn hóa thị trường cao nhất được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Caracas (Bolsa de Valores de Caracas), do đó là thước đo rõ ràng nhất về tâm lý thị trường chứng khoán trong nước.

3. Liệu các nhà đầu tư nước ngoài có tham gia vào đợt tăng giá này không?

Hoạt động mua bán của khối ngoại vẫn còn hạn chế do kiểm soát vốn, rào cản thanh toán và sự không chắc chắn về pháp lý. Tuy nhiên, kỳ vọng về dòng vốn nước ngoài trong tương lai, đặc biệt là từ các công ty năng lượng và các quỹ thị trường mới nổi, là động lực chính thúc đẩy nhu cầu đầu cơ hiện tại của các nhà đầu tư trong nước và khu vực. 

4) Tại sao trái phiếu và cổ phiếu của Venezuela lại tăng cùng lúc?

Cả hai thị trường đều đang điều chỉnh lại giá dựa trên cùng một yếu tố xúc tác: nhận thấy rủi ro vỡ nợ và trừng phạt giảm đi. Thị trường trái phiếu chính phủ và trái phiếu PDVSA đã tăng mạnh khi các nhà đầu tư đánh giá lại giá trị phục hồi, trong khi cổ phiếu biến động dựa trên kỳ vọng về sự bình thường hóa kinh tế và đầu tư vào cơ sở hạ tầng gắn liền với việc phục hồi ngành dầu khí. 

5) Liệu đợt tăng giá này có báo hiệu sự phục hồi kinh tế thực sự?

Chưa. Mặc dù thị trường đang phản ánh một viễn cảnh tương lai khả quan hơn, nền kinh tế Venezuela vẫn phải đối mặt với những hạn chế nghiêm trọng về cấu trúc, bao gồm cơ sở hạ tầng bị hư hại, các thể chế yếu kém và thiếu hụt nguồn vốn. Những thành quả hiện tại phản ánh kỳ vọng về sự thay đổi hơn là bằng chứng cho thấy tăng trưởng đã thực sự diễn ra.

Kết luận

Sự tăng vọt của các chỉ số chứng khoán Venezuela vào đầu năm 2026 không phải là một hiện tượng bất thường. Nó phản ánh hành vi hợp lý trong một môi trường tài chính bị hạn chế, nơi rủi ro lạm phát, đô la hóa và các lựa chọn đầu tư hạn chế chi phối quá trình ra quyết định.

Chừng nào những điều kiện cấu trúc này còn tồn tại, hiện tượng này có khả năng vẫn là đặc điểm nổi bật của bức tranh tài chính Venezuela, ngay cả khi sự biến động và rủi ro chính sách tiếp tục định hình hoạt động giao dịch hàng ngày.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là (và không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hoặc bất kỳ lời khuyên nào khác mà bạn nên dựa vào. Không có ý kiến nào được đưa ra trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.

Nguồn

[1] https://www.war.gov/News/News-Stories/Article/Article/4370431/trump-announces-us-militarys-capture-of-maduro/ 

[2] https://www.energy.gov/articles/fact-sheet-president-trump-restoring-prosperity-safety-and-security-united-states-and