Đăng vào: 2026-02-05
Quyền chọn đáo hạn trong ngày (zero days to expiration, viết tắt 0DTE) là những hợp đồng quyền chọn được giao dịch đúng vào ngày đáo hạn. Sự bùng nổ của 0DTE đã làm thay đổi cách thị trường chứng khoán Hoa Kỳ phản ánh, định giá và phòng ngừa rủi ro cổ phiếu, bởi vị thế và hoạt động hedging có thể được thiết lập lại chỉ trong vài giờ thay vì kéo dài vài tuần.
Quy mô của 0DTE giờ đây không còn là một “ngách” nữa. Năm 2025, tổng khối lượng quyền chọn niêm yết tại Mỹ vượt 15.2 tỷ hợp đồng, với khối lượng giao dịch trung bình mỗi ngày khoảng 61 triệu. Riêng với quyền chọn trên Chỉ số S&P 500 (SPX), 0DTE đạt trung bình khoảng 2.3 triệu hợp đồng/ngày và chiếm 59% tổng khối lượng SPX.
0DTE hiện chiếm phần lớn khối lượng quyền chọn SPX, nhưng khối lượng danh nghĩa lớn không đồng nghĩa với mức phơi nhiễm ròng tương ứng của nhà tạo lập thị trường.
Ảnh hưởng tới biến động trong ngày thường mang tính theo sự kiện; khả năng xảy ra cao hơn khi dòng lệnh lệch một chiều và thanh khoản mỏng.
Với nhà giao dịch, thách thức lớn nhất là rủi ro bị “nén” vào thời gian ngắn: chỉ cần lệch nhịp một chút về thời điểm cũng có thể quan trọng hơn cả nhận định về xu hướng thị trường.
0DTE là viết tắt của “zero days to expiration”, dùng để chỉ các quyền chọn được giao dịch trong chính ngày đáo hạn. Khi thời gian còn lại đến đáo hạn co lại, gamma (tốc độ thay đổi của delta) có thể tăng vọt, khiến delta biến động rất nhanh dù tài sản cơ sở chỉ dịch chuyển nhẹ. Vì vậy, hoạt động phòng ngừa rủi ro trở nên phụ thuộc mạnh vào đường đi của giá và cực kỳ nhạy theo thời điểm, đặc biệt quanh các mức strike có khối lượng giao dịch lớn.
Nhóm 0DTE giao dịch sôi động nhất thường nằm ở các chỉ số lớn có lịch đáo hạn hằng ngày và các quỹ ETF, bao gồm Chỉ số S&P 500 (SPX) cùng SPY, QQQ, NDX, XSP và RUT. Trên thực tế, 0DTE thường đóng vai trò như một công cụ tạo “độ lồi” trong phiên hơn là kênh chuyển nhượng rủi ro kéo dài nhiều ngày.
0DTE thường được sử dụng quanh các “điểm kích hoạt” như công bố báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI), quyết định của Federal Open Market Committee (FOMC), các phiên đấu thầu trái phiếu Kho bạc quy mô lớn, những báo cáo kết quả kinh doanh quan trọng, cũng như các biến động cuối ngày xoay quanh các mức strike được giao dịch dày đặc.
| Ngày / giai đoạn | Chỉ báo chấp nhận | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 2016 | ~5% của khối lượng quyền chọn SPX | Sản phẩm ở giai đoạn sơ khai, chủ yếu đáo hạn vào thứ Sáu |
| Tháng 8 năm 2023 | ~50% thị phần khối lượng quyền chọn SPX | 0DTE trở thành lực lượng chi phối dòng lệnh quyền chọn chỉ số |
| Tháng 5 năm 2025 | Thị phần 0DTE ~61%, ước tính nhà đầu tư bán lẻ ~54% | Mức tham gia của nhà đầu tư bán lẻ phục hồi rõ rệt |
| Cả năm 2025 | 2.3M hợp đồng trung bình khối lượng giao dịch hàng ngày (ADV), 59% khối lượng SPX | 0DTE trở thành lớp công cụ nền tảng cho hedging và giao dịch |
| Tháng 8 năm 2025 | ~62% thị phần, ước tính nhà đầu tư bán lẻ ~53% | Thị phần lập kỷ lục, mức độ tham gia lan rộng |
| Tháng 11 năm 2025 | Kỷ lục ADV SPX 0DTE 2.8M | Cường độ giao dịch cùng ngày trên SPX chạm đỉnh |
Có một số điều kiện thường lặp lại, trong đó 0DTE có thể góp phần tạo ra các cú tăng vọt biến động, ngay cả khi bản thân nó không phải nguyên nhân gốc rễ:
Nhu cầu bảo vệ lệch một chiều. Khi nhà giao dịch mua mạnh quyền chọn put trong ngày lúc thị trường giảm, nhà tạo lập thị trường có thể bị đẩy vào trạng thái short gamma, khiến hoạt động hedging vô tình khuếch đại xu hướng.
Cú sốc thanh khoản. Vào những phiên thanh khoản công cụ phái sinh tương lai mỏng, cùng một nhu cầu hedging sẽ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong “độ sâu” có thể giao dịch, làm vòng phản hồi mạnh hơn đáng kể.
Giằng co quanh mức strike vào cuối ngày. Lượng hợp đồng mở lớn gần các mức strike quan trọng sát giờ đóng cửa có thể kích hoạt những cú đảo chiều mạnh trong ngày khi chỉ số vượt qua strike và nhu cầu hedging đổi chiều.
Sự kiện vĩ mô dồn dập. Khi công bố dữ liệu lớn và các sự kiện cung rơi vào cùng một phiên, 0DTE trở thành kênh thể hiện quan điểm tốc độ cao, đẩy vòng quay giao dịch lên và tăng xác suất tái định giá đột ngột.
Những quan sát thực tế từ sàn giao dịch cùng các nghiên cứu học thuật dẫn tới một kết luận mang tính “cân bằng”: thị trường đã gắn kết hơn với hoạt động 0DTE, nhưng tác động trung bình có thể không lớn; ảnh hưởng mạnh nhất thường xuất hiện trong các giai đoạn short-gamma và những điều kiện tập trung tương tự.
Khi nhà tạo lập thị trường đang ở trạng thái long gamma, hoạt động hedging của họ thường mang tính nghịch chu kỳ: bán ra khi thị trường tăng và mua vào khi thị trường giảm, qua đó có thể làm dịu biên độ dao động giá trong phiên.
Ngược lại, khi gamma chuyển sang âm, hedging trở nên đồng chu kỳ: nhà tạo lập thị trường mua khi giá tăng và bán khi giá giảm, khiến dao động giá bị khuếch đại.
Quyền chọn 0DTE có gamma rất cao, đặc biệt quanh các mức strike gần ATM, nên delta có thể “nhảy” mạnh chỉ với những biến động rất nhỏ của tài sản cơ sở. Khi thời gian đến đáo hạn cạn dần, độ nhạy này thường buộc nhà tạo lập thị trường phải tái cân bằng vị thế hedging thường xuyên hơn và quyết liệt hơn, khiến biến động trong ngày dễ bị dồn vào các khung giờ nhất định và góp phần tạo hiện tượng “pinning” ở strike hoặc các cú đảo chiều đột ngột quanh những mốc quan trọng.
Một điểm tinh tế nữa là: khối lượng gộp không đồng nghĩa với phơi nhiễm ròng. Một mức strike được giao dịch dày đặc có thể chỉ tạo “nhiễu” về mặt ròng nếu lệnh mua và lệnh bán bù trừ nhau. Một số phân tích ở cấp sàn nhấn mạnh rằng yếu tố quyết định rủi ro gamma ròng là cán cân mua bán, chứ không phải con số danh nghĩa nhìn trên tiêu đề.
Nhiều người thường nhìn 0DTE như một “cơn sốt” đầu cơ. Tuy nhiên, dòng chảy thực tế phức tạp hơn rất nhiều.
Nhà đầu tư cá nhân tham gia khá lớn. Tháng 5 năm 2025, ước tính nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 54% khối lượng SPX 0DTE, và Cboe ước tính con số này khoảng 53% vào tháng 8 năm 2025.
Tổ chức có “bài toán” sử dụng rất rõ ràng. Các tổ chức dùng 0DTE để tinh chỉnh phơi nhiễm quanh sự kiện vĩ mô thông qua phương pháp giao dịch theo sự kiện, triển khai chiến lược spread với rủi ro xác định, hoặc trung hòa rủi ro sụt giảm trong ngày mà không phải trả cho phần giá trị thời gian không sử dụng đến.
Cán cân mới là điều quan trọng, không phải danh tính. Việc dòng lệnh hai chiều bù trừ là một lý do khiến các phân tích ở cấp sàn thường chỉ thấy bằng chứng hạn chế về việc phơi nhiễm ròng của nhà tạo lập thị trường duy trì ở mức quá lớn so với thanh khoản của tài sản cơ sở.
Cũng vì vậy, các khẳng định kiểu 0DTE “chắc chắn” làm giảm biến động hoặc “chắc chắn” làm khuếch đại biến động thường không chính xác. 0DTE có thể tạo ra cả hai kết quả, tùy vào việc thị trường đang ở trạng thái gamma dương hay gamma âm, và dòng lệnh đang lệch một chiều hay bù trừ lẫn nhau.
Phần này mang tính chất giáo dục, không phải là khuyến nghị. Quyền chọn là sản phẩm phức tạp và có thể mang rủi ro cao, đặc biệt với 0DTE khi mức phơi nhiễm có thể đổi rất nhanh. Khi bán quyền chọn, thua lỗ có thể vượt quá số phí nhận hoặc trả ban đầu, và các cơ chế kiểm soát của nhà môi giới có thể ảnh hưởng tới cách quản lý vị thế.
0DTE có thể đáng để giao dịch khi nó phục vụ một mục tiêu cụ thể và cấu trúc giao dịch phù hợp với kỳ hạn cực ngắn của công cụ. Quyền chọn trong ngày “nén” rủi ro vào vài giờ, khiến nó có thể trở thành công cụ rủi ro xác định cho một phiên, nhưng cũng là con đường nhanh để tích lũy các khoản lỗ nhỏ lặp lại hoặc một sai sót vận hành lớn.
Về cơ bản, chỉ có hai trường hợp sử dụng hợp lý:
Các nhà quản lý danh mục và nhà giao dịch chủ động thường dùng 0DTE để mua độ lồi ngắn hạn nhằm che chắn trong những “cửa sổ rủi ro” đã biết, như ngày công bố CPI, ngày họp Fed, hoặc khi thị trường dễ tổn thương. Mục tiêu không phải là “ăn đậm”. Mục tiêu là giới hạn mức sụt giảm trong ngày bằng một khoản phí đã xác định rõ và chấp nhận hy sinh.
Nếu nhà giao dịch tin rằng biến động thực tế trong vài giờ tới sẽ khác với mức mà thị trường đang định giá, 0DTE có thể giúp thể hiện quan điểm đó một cách hiệu quả. Từ khóa ở đây là “xác định”. Các cấu trúc spread, butterfly và các hệ thống giao dịch quyền chọn dạng iron thường vững hơn so với bán quyền chọn trần (naked short) vì chúng giúp ngăn một biến động nhỏ biến thành sự cố ở cấp độ tài khoản.
Hợp đồng 0DTE gần ATM có thể chuyển từ trạng thái trung tính sang mang tính định hướng cao chỉ với một nhịp biến động nhỏ của tài sản cơ sở. Một vị thế trông như “đang kiểm soát” lúc đầu phiên có thể trở nên rủi ro trong vài phút, đặc biệt trong giờ cuối.
Spread có thể nhìn rất hẹp, rồi bất ngờ nới rộng trong những pha thị trường chạy nhanh, quanh thời điểm công bố dữ liệu, hoặc sát giờ đóng cửa. Điều đó có thể biến một lệnh tưởng như “rủi ro nhỏ” thành khoản lỗ lớn do trượt giá, không chỉ do hướng đi của giá.
Biến động hàm ý của hợp đồng trong ngày có thể bùng lên trước sự kiện rồi sụp nhanh ngay sau đó. Nhà giao dịch có thể đúng về hướng, nhưng vẫn lỗ nếu biến động hàm ý giảm nhanh hơn mức biến động của tài sản cơ sở.
Bán call hoặc put trần trong 0DTE về bản chất giống như bán một hợp đồng bảo hiểm thảm họa “ngắn ngày”. Phần lớn thời gian mọi thứ có vẻ ổn, nhưng chỉ một cú biến động quá lớn cũng có thể xóa sạch nhiều tuần lợi nhuận nhỏ, nhất là khi thanh khoản suy giảm.
Các công ty môi giới thường siết chặt giới hạn rủi ro vào ngày đáo hạn, gồm tăng cơ chế ký quỹ trong ngày, giảm đòn bẩy và buộc đóng vị thế nếu phơi nhiễm vượt ngưỡng. Rủi ro không chỉ là thua lỗ thị trường, mà còn là việc mất quyền chủ động thoát lệnh do cơ chế kiểm soát rủi ro ở cấp công ty.
Câu hỏi mang tính tương lai quan trọng nhất không nằm ở việc SPX 0DTE sẽ tăng từ 60% lên 65% hay không. Vấn đề là liệu nhịp đáo hạn gần như hằng ngày có trở thành chuẩn mực ở các cổ phiếu đơn lẻ quy mô lớn hay không, nơi các khoảng trống định danh, cú sốc lợi nhuận và cấu trúc sở hữu tập trung có thể tương tác mạnh hơn với hoạt động tái hedging theo gamma.
Vào cuối tháng Một năm 2026, Nasdaq công bố SEC đã phê duyệt các kỳ đáo hạn vào Thứ Hai và Thứ Tư cho một tập hợp được xác định các “Chứng khoán Đủ Điều Kiện”, bao gồm Magnificent Seven, Broadcom và iShares Bitcoin Trust ETF, cho phép những mã này giao dịch các kỳ đáo hạn bổ sung ngoài nhịp đáo hạn điển hình vào Thứ Sáu.
Nếu xu hướng này tiếp tục, có hai hệ quả chính nhiều khả năng sẽ xuất hiện.
Nhiều “điểm nóng” biến động định danh hơn. Dòng tiền chỉ số giúp phân tán rủi ro trên cả rổ tài sản, còn dòng tiền vào cổ phiếu đơn lẻ lại có xu hướng cô đặc rủi ro.
Tần suất hedging theo sự kiện cao hơn. Chu kỳ công bố lợi nhuận và các sản phẩm mới tạo ra những chất xúc tác lặp lại, rất phù hợp với quyền chọn kỳ hạn ngắn, làm tăng tốc độ xoay vòng và khả năng hình thành các “túi thanh khoản” cục bộ.
Nên hiểu 0DTE như một cơ chế truyền dẫn. 0DTE có thể “dịch” biến động vào các khung giờ trong ngày bằng cách thay đổi trạng thái gamma của nhà tạo lập thị trường và mức độ khẩn trương trong hedging. Các phân tích ở cấp độ sàn giao dịch cho thấy phơi nhiễm ròng của nhà tạo lập thị trường thường nhỏ, nhưng khuếch đại theo từng đoạn vẫn có thể xuất hiện khi vị thế chuyển sang short gamma.
Thước đo tâm lý thị trường VIX phản ánh biến động kỳ vọng trong 30 ngày, không phải biến động thực hiện của riêng hôm nay. Dao động nội phiên do rủi ro theo sự kiện và vị thế trong ngày có thể tăng lên mà không nhất thiết kéo biến động hàm ý 30 ngày tăng mạnh, đặc biệt khi nguồn cung biến động kỳ hạn dài vẫn dồi dào.
Điều này phụ thuộc vào trạng thái gamma của nhà tạo lập thị trường. Hedging khi long gamma thường chống lại chuyển động giá; hedging khi short gamma thường củng cố chuyển động đó. Dòng lệnh hai chiều cân bằng từ khách hàng có thể giữ gamma ròng ở mức nhỏ dù khối lượng tổng lớn, qua đó hạn chế tác động trung bình.
Cả nhà đầu tư bán lẻ và tổ chức đều tham gia. Trong một số giai đoạn, nhà đầu tư bán lẻ chiếm khoảng một nửa hoặc hơn khối lượng SPX 0DTE, trong khi tổ chức dùng 0DTE cho hedging theo sự kiện và nắm giữ phơi nhiễm mang tính chiến thuật. Biến số then chốt quyết định tác động lên thị trường là vị thế ròng, không phải ai là người giao dịch.
Rủi ro thanh khoản và rủi ro thời điểm thường chi phối. Greeks thay đổi rất nhanh, spread có thể nới rộng đột ngột, và công ty môi giới có thể thanh lý vị thế gần giờ đóng cửa nếu rủi ro thực thi hoặc rủi ro bị gán không được hỗ trợ. Quy định ký quỹ và các quy tắc giao dịch trong ngày cũng có thể trở nên ràng buộc nhanh hơn dự kiến.
Quyền chọn 0DTE đã trở thành một lớp sản phẩm đầu tư tài chính cốt lõi trong cấu trúc thị trường chứng khoán Mỹ, chứ không còn là phần phụ. Tốc độ tăng trưởng là rất rõ: trong năm 2025, SPX 0DTE trung bình khoảng 2.3 triệu hợp đồng mỗi ngày và chiếm 59% khối lượng SPX, còn các tháng sau đó đẩy tỷ lệ này lên trên 60%.
Điểm quan trọng hơn nằm ở cơ chế vận hành. 0DTE không nhất thiết phải làm tăng biến động trung bình để thay đổi cách biến động “diễn ra”. Bằng việc dồn độ lồi vào ngay trong ngày giao dịch, 0DTE có thể nén, dịch chuyển và đôi lúc làm khuếch đại diễn biến giá quanh các mức strike trọng yếu và những khung giờ then chốt. Vì thế, độ ổn định của thị trường phụ thuộc ít hơn vào khối lượng giao dịch, và phụ thuộc nhiều hơn vào cán cân vị thế, điều kiện thanh khoản và trạng thái gamma trong ngày.
Từ chối trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm (và không nên được coi là) tư vấn tài chính, đầu tư hoặc tư vấn khác để người đọc dựa vào. Không có ý kiến nào được nêu trong tài liệu này cấu thành một khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp cho bất kỳ cá nhân nào.
