Spoofing vs. Layering: ทำความเข้าใจกฎเกี่ยวกับการปั่นตลาด

Spoofing และ Layering เป็นกลยุทธ์ที่ใช้คำสั่งซื้อขายสร้างภาพลวงตาเกี่ยวกับความต้องการซื้อหรือขายในตลาด โดย Spoofing มักเกี่ยวข้องกับคำสั่งที่ไม่ได้ตั้งใจให้เกิดการซื้อขายจริง ส่วน Layering ใช้คำสั่งหลายรายการในหลายระดับราคาเพื่อบิดเบือนอุปสงค์หรืออุปทานที่ปรากฏในตลาด ความยากอยู่ที่การแยกแยะพฤติกรรมปั่นตลาดออกจากการเทรดปกติ ซึ่งการวางคำสั่ง การแก้ไข และการยกเลิกคำสั่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นเป็นประจำอยู่แล้ว

สรุปประเด็นสำคัญ

• Spoofing โดยทั่วไปหมายถึงการวางคำสั่งซื้อขายที่หลอกลวง ส่วนตามกฎหมายตลาดฟิวเจอร์สของสหรัฐฯ นิยามไว้อย่างเจาะจงว่าคือการเสนอซื้อหรือเสนอขายโดยมีเจตนายกเลิกก่อนที่คำสั่งจะได้รับการจับคู่ซื้อขาย

• Layering ใช้คำสั่งหลอกล่อหลายรายการในหลายระดับราคา เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงเทียมในอุปทานหรืออุปสงค์ที่แสดงในตลาด

• การยกเลิกคำสั่งไม่ได้ถือเป็นการปั่นตลาดโดยอัตโนมัติ เกณฑ์ทางกฎหมายขึ้นอยู่กับประเภทตลาดและพฤติกรรมแวดล้อมของคำสั่งนั้น ๆ

• สภาพคล่องที่แสดงในตลาดบ่งบอกเพียงคำสั่งที่มีอยู่ ณ ขณะนั้น ไม่ได้เป็นการรับประกันว่าคำสั่งที่เสนอไว้ทุกรายการจะยังคงอยู่หรือจะได้รับการจับคู่ซื้อขายจริง

Spoofing กับ Layering ต่างกันอย่างไร

Spoofing เน้นไปที่การวางคำสั่งซื้อขายที่หลอกลวง ขณะที่ Layering เกี่ยวข้องกับการวางคำสั่งหลอกล่อหลายรายการกระจายอยู่ในหลายระดับราคา

ตามกฎหมายตลาดฟิวเจอร์สของสหรัฐฯ Spoofing ถูกนิยามว่าเป็นการเสนอซื้อหรือเสนอขายโดยมีเจตนายกเลิกก่อนที่คำสั่งจะได้รับการจับคู่ซื้อขาย ส่วน FINRA อธิบายลักษณะของ Layering ในตลาดหุ้นว่าคือการวางคำสั่งหลายรายการไว้ด้านเดียวของตลาดในหลายระดับราคา เพื่อสร้างภาพว่าอุปทานหรืออุปสงค์เปลี่ยนแปลงไป จากนั้นจึงทำการซื้อขายในฝั่งตรงข้ามและยกเลิกคำสั่งหลอกล่อที่วางไว้ก่อนหน้า

ทั้งสองพฤติกรรมสามารถทำให้ผู้เข้าร่วมตลาดเข้าใจผิดเกี่ยวกับอุปทานหรืออุปสงค์ที่แท้จริงในตลาด ความแตกต่างหลักในทางปฏิบัติคือโครงสร้างคำสั่งหลายระดับราคาซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของ Layering

การยกเลิกคำสั่งซื้อขายกลายเป็นการปั่นตลาดเมื่อใด

การยกเลิกคำสั่งจะกลายเป็นปัญหาก็ต่อเมื่อเป็นส่วนหนึ่งของพฤติกรรมที่กฎเกณฑ์ของตลาดนั้น ๆ ห้ามไว้ ในตัวมันเอง การยกเลิกคำสั่งถือเป็นพฤติกรรมการเทรดปกติ

สำหรับตลาดฟิวเจอร์สในสหรัฐฯ องค์ประกอบสำคัญของ Spoofing คือเจตนายกเลิกคำสั่งก่อนที่จะได้รับการจับคู่ซื้อขาย CFTC ระบุว่าการยกเลิกหรือแก้ไขคำสั่งโดยสุจริตและถูกต้องตามกฎหมายไม่ถือเป็นการฝ่าฝืนข้อกำหนดเรื่อง Spoofing และการที่คำสั่งได้รับการจับคู่ซื้อขายเพียงบางส่วนก็ไม่ได้ทำให้คำสั่งนั้นถูกต้องตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ หากตั้งแต่แรกมีเจตนายกเลิกมากกว่าจะซื้อขายจริง

กรอบกฎเกณฑ์เรื่อง Layering ในตลาดหุ้นมีความแตกต่างเล็กน้อย โดย FINRA Rule 5210 ครอบคลุมรูปแบบที่พบบ่อย คือการที่คำสั่งหลายรายการเปลี่ยนแปลงอุปทานหรืออุปสงค์ที่แสดงในตลาด จากนั้นมีคำสั่งฝั่งตรงข้ามได้รับการจับคู่ซื้อขาย แล้วคำสั่งเดิมจึงถูกยกเลิก ทั้งนี้กฎของ FINRA ไม่ได้กำหนดเงื่อนไขเรื่องเจตนาไว้อย่างชัดเจนเหมือนข้อกำหนดเรื่อง Spoofing ในกฎหมายฟิวเจอร์สของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ

ไม่มีเกณฑ์การพิจารณาเพียงชุดเดียวที่ใช้ได้เหมือนกันในทุกตลาด

Spoofing และ Layering สร้างสภาพคล่องเทียมได้อย่างไร

พฤติกรรมทั้งสองแบบทำให้ order book (สมุดคำสั่งซื้อขาย) แสดงความต้องการซื้อหรือขายที่ไม่ได้สะท้อนความตั้งใจซื้อขายจริง ตัวอย่างเช่น เมื่อมีผู้ต้องการซื้อ แต่จู่ ๆ ก็มีคำสั่งขายขนาดใหญ่หลายรายการปรากฏขึ้นเหนือราคาตลาด อุปทานที่เพิ่มขึ้นนี้อาจทำให้แรงกดดันด้านการขายดูรุนแรงกว่าความเป็นจริง และอาจทำให้ผู้เข้าร่วมตลาดรายอื่นปรับราคาตามไปด้วย

ลำดับเหตุการณ์ของ Layering อาจมีลักษณะดังนี้

คำสั่งขายชั้นใหญ่ปรากฏขึ้น → อุปทานที่ปรากฏในตลาดเพิ่มขึ้น → คำสั่งซื้อฝั่งตรงข้ามได้รับการจับคู่ซื้อขาย → คำสั่งขายชั้นดังกล่าวหายไป

FINRA อธิบายว่า Layering คือการเปลี่ยนแปลงความสนใจที่แสดงในตลาดอย่างเทียม ขณะที่แนวทางของ CFTC ระบุว่าการใช้คำสั่งหลายรายการเพื่อสร้างความลึกของตลาด (market depth) เทียม อาจถือเป็นรูปแบบหนึ่งของ Spoofing การปั่นตลาดลักษณะนี้เกิดผลได้ตั้งแต่ก่อนที่คำสั่งหลอกล่อจะถูกซื้อขายจริงด้วยซ้ำ เพราะเพียงการปรากฏอยู่ของคำสั่งเหล่านั้นก็เปลี่ยนแปลงข้อมูลที่ผู้เข้าร่วมตลาดรายอื่นมองเห็นได้แล้ว

หน่วยงานกำกับดูแลตรวจจับพฤติกรรมเหล่านี้ได้อย่างไร

หน่วยงานกำกับดูแลเปรียบเทียบคำสั่งซื้อขาย การยกเลิกคำสั่ง และการจับคู่ซื้อขาย เพื่อพิจารณาว่าพฤติกรรมที่น่าสงสัยเข้าข่ายเป็นรูปแบบที่กว้างกว่านั้นหรือไม่

หน่วยงานกำกับดูแลสามารถตรวจสอบขนาดและจังหวะเวลาของคำสั่ง การยกเลิกคำสั่ง การซื้อขายฝั่งตรงข้าม ผลกระทบต่อราคา รวมถึงประวัติการเทรดในภาพรวมของผู้เข้าร่วมตลาดรายนั้น แนวทางของ CFTC ระบุไว้อย่างชัดเจนว่าบริบทของตลาด รูปแบบการเทรด และลักษณะการจับคู่ซื้อขายสามารถช่วยแยกแยะกิจกรรมที่ถูกต้องตามกฎหมายออกจาก Spoofing ได้ ในทำนองเดียวกัน การเฝ้าติดตามของ FINRA ก็ตรวจสอบลำดับของคำสั่งหลอกล่อ การจับคู่ซื้อขายฝั่งตรงข้าม และการยกเลิกคำสั่งที่เกี่ยวข้องกับ Layering

คดีของนายไมเคิล คอสเซีย (Michael Coscia) แสดงให้เห็นว่าเหตุใดรูปแบบพฤติกรรมนี้จึงสำคัญ อัยการระบุว่าโปรแกรมอัตโนมัติของเขาวางคำสั่งที่ตั้งใจจะยกเลิกเพื่อสร้างภาพลวงตาว่ามีความสนใจในตลาด ขณะที่คำสั่งอื่นได้รับการจับคู่ซื้อขายจริง ในปี 2015 เขากลายเป็นบุคคลแรกที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ ภายใต้ข้อกำหนดต่อต้าน Spoofing

สภาพคล่องที่แสดงในตลาดมีสิ่งใดที่ควรเข้าใจ

order book แสดงความสนใจที่ปรากฏอยู่ ณ ขณะนั้น ไม่ได้เป็นการรับประกันสภาพคล่องในอนาคต

คำสั่งซื้อหรือขายขนาดใหญ่อาจหายไปก่อนที่ผู้เข้าร่วมตลาดรายอื่นจะเข้าซื้อขายด้วย และเพียงเท่านี้ไม่ได้พิสูจน์ว่ามีการปั่นตลาดเกิดขึ้น ตัว limit order (คำสั่งจำกัดราคา) เองก็ไม่ได้รับประกันว่าจะได้รับการจับคู่ซื้อขายเสมอไป

บทเรียนที่มีประโยชน์กว่าคือการไม่ด่วนสรุปว่าคำสั่งขนาดใหญ่หรือ "กำแพงคำสั่ง" (wall) เป็นหลักฐานที่ชี้ชัดถึงทิศทางราคาในอนาคต order book แสดงเพียงสิ่งที่ถูกเสนอไว้ ณ ขณะนั้น แต่ไม่สามารถแสดงเจตนาที่อยู่เบื้องหลังคำสั่งแต่ละรายการได้

คำถามที่พบบ่อย

Spoofing เหมือนกับ Layering หรือไม่

ไม่เหมือนกัน ทั้งสองพฤติกรรมมีความเกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิด แต่ Layering เจาะจงไปที่การใช้คำสั่งหลอกล่อหลายรายการในหลายระดับราคาเพื่อบิดเบือนอุปทานหรืออุปสงค์ที่แสดงในตลาด ส่วน Spoofing เป็นคำที่มีความหมายกว้างกว่า ครอบคลุมกิจกรรมการวางคำสั่งที่หลอกลวง และมีนิยามตามกฎหมายที่ชัดเจนในกฎหมายตลาดฟิวเจอร์สของสหรัฐฯ

การยกเลิกคำสั่งขนาดใหญ่ถือเป็น Spoofing หรือไม่

ไม่ใช่โดยลำพัง ภายใต้กฎของตลาดฟิวเจอร์สในสหรัฐฯ การยกเลิกคำสั่งโดยสุจริตและถูกต้องตามกฎหมายสามารถทำได้ คำถามสำคัญคือคำสั่งนั้นถูกวางไว้ตั้งแต่แรกด้วยเจตนาต้องห้ามที่จะยกเลิกก่อนการจับคู่ซื้อขายหรือไม่

คำสั่งที่เข้าข่าย Spoofing ได้รับการจับคู่ซื้อขายบางส่วนได้หรือไม่

ได้ CFTC ระบุว่าการได้รับการจับคู่ซื้อขายเพียงบางส่วนไม่ได้ทำให้คำสั่งนั้นพ้นจากการถูกจัดเป็น Spoofing โดยอัตโนมัติ ผู้ตรวจสอบยังคงสามารถพิจารณาเจตนาดั้งเดิมและพฤติกรรมการเทรดแวดล้อมได้

สามารถระบุ Spoofing ได้จาก order book หรือไม่

คุณอาจสังเกตเห็นพฤติกรรมคำสั่งที่ผิดปกติได้ แต่การดู order book เพียงอย่างเดียวไม่สามารถพิสูจน์เจตนาหรือยืนยันการปั่นตลาดได้ หน่วยงานกำกับดูแลสามารถตรวจสอบประวัติคำสั่งซื้อขาย การยกเลิก และการจับคู่ซื้อขายในภาพที่กว้างกว่านั้นมากเมื่อทำการสืบสวนกิจกรรมที่น่าสงสัย

สรุป

Spoofing และ Layering บิดเบือนข้อมูลที่คำสั่งซื้อขายสื่อออกมา โดย Spoofing อาจเกี่ยวข้องกับคำสั่งหลอกลวงที่ตั้งใจจะยกเลิก ขณะที่ Layering ใช้คำสั่งหลอกล่อหลายรายการกระจายอยู่ในหลายระดับราคาเพื่อสร้างอุปทานหรืออุปสงค์ที่ทำให้เข้าใจผิด เกณฑ์ทางกฎหมายที่แน่ชัดขึ้นอยู่กับประเภทตลาด ดังนั้นเพียงแค่คำสั่งถูกยกเลิกจึงไม่เพียงพอที่จะระบุว่าเป็นการปั่นตลาด สิ่งที่สำคัญคือพฤติกรรมแวดล้อมของคำสั่งเหล่านั้น และพฤติกรรมนั้นตรงกับรูปแบบต้องห้ามหรือไม่