Đăng vào: 2026-06-09
Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ được dự báo sẽ giữ lãi suất chính sách ở 0% vào ngày 18 tháng Sáu, nhưng đồng franc vẫn vững giá so với các đồng tiền lớn. Lý do nằm ở lợi suất thực, thặng dư bên ngoài, nhu cầu trú ẩn an toàn và uy tín của ngân hàng trung ương, chứ không phải ở lợi suất danh nghĩa.
Một đồng tiền có lãi suất 0% vẫn có thể mạnh, và đồng franc Thụy Sĩ là ví dụ rõ ràng nhất hiện nay.
Lãi suất chính sách của SNB đang ở mức 0%, và thị trường dự báo sẽ giữ ở đó khi các nhà hoạch định chính sách họp vào ngày 18 tháng Sáu. Chỉ số CPI tháng Năm ở mức 0.6% về cơ bản phù hợp với dự báo có điều kiện của SNB cho Quý 2, và quyết định chính sách tiếp theo vào ngày 18 tháng Sáu được kỳ vọng sẽ giữ lãi suất ở 0.0%. Dù vậy, đồng franc vẫn giao dịch ở mức mạnh gần kỷ lục nhiều năm.
Trường hợp này cho thấy lý do tại sao lãi suất thấp không tự động đồng nghĩa với đồng tiền yếu. Thị trường ngoại hối định giá nhiều hơn là chỉ dựa trên lợi suất danh nghĩa. Họ cân nhắc lợi suất thực, luồng thanh toán cán cân vãng lai, nhu cầu tìm nơi trú ẩn an toàn và niềm tin vào ngân hàng trung ương. Trên tất cả những tiêu chí đó, đồng franc đều đạt điểm tốt.
SNB được dự báo sẽ giữ lãi suất chính sách ở 0% vào ngày 18 tháng Sáu, với lạm phát tháng Năm ở mức 0.6% so với cùng kỳ năm trước.
Lạm phát ở Thụy Sĩ nằm trong nhóm thấp nhất các nước phát triển, nên đồng franc giữ được sức mua ngay cả khi không có lợi suất.
Franc là đồng tiền huy động vốn điển hình, thường mạnh lên khi các giao dịch carry bị đóng lại.
Thặng dư tài khoản vãng lai lớn tạo ra nhu cầu ổn định mang tính cấu trúc đối với đồng franc.
Uy tín của SNB và sẵn sàng can thiệp trên thị trường ngoại hối tác động tới đồng franc nhiều hơn là lãi suất chính sách.
Quan điểm can thiệp này cũng có thể giới hạn mức độ đồng franc được phép tăng giá.
Đồng franc vững giá so với một số cặp tiền chính mà nhà giao dịch theo dõi chặt chẽ, đặc biệt là tỷ giá giữa đồng đô la và đồng franc vốn mang biệt danh Swissy trên thị trường ngoại hối toàn cầu. Số liệu tham chiếu của Ngân hàng Trung ương châu Âu ghi EUR/CHF ở 0.9175 vào ngày 5 tháng Sáu năm 2026 và 0.9187 vào ngày 8 tháng Sáu. Dữ liệu thị trường của SNB cho thấy GBP/CHF ở 1.0631 vào ngày 8 tháng Sáu, trong khi AUD/CHF giao dịch gần 0.56 vào đầu tháng Sáu, khiến franc mạnh trên khối châu Âu, bảng Anh và các đồng tiền hàng hóa.
Trong mười hai tháng trước, EUR/CHF dao động từ mức cao 0.9430 vào tháng Tám năm 2025 đến mức thấp 0.9008 vào tháng Ba năm 2026. Ở khoảng 0.92, đồng franc nằm gần đầu mạnh của phạm vi đó, không xa mức thấp tháng Ba của EUR/CHF, mặc dù không có lợi suất chính sách. Một đồng tiền không giữ vị trí đó chỉ dựa vào cảm tính.
Yếu tố đầu tiên là giá trị thực. Ở mức danh nghĩa 0% và lạm phát 0.6%, lãi suất chính sách thực là âm nhẹ, gần -0.6%. Đó là mức hao mòn ít hơn nhiều so với những người nắm giữ các đồng tiền có lợi suất cao hơn khi lạm phát của họ chạy cao hơn đáng kể so với lãi suất.
Chi tiết làm rõ quan điểm. CPI lõi, loại trừ hàng tươi sống và sản phẩm theo mùa, năng lượng và nhiên liệu, ở mức 0.3% so với cùng kỳ năm trước trong tháng Năm, xác nhận rằng áp lực giá cơ bản vẫn được kiểm soát. Người nắm giữ franc mất rất ít sức mua theo thời gian.
Đó là ý nghĩa thực tế của sức mạnh ngoại hối đối với một đồng tiền lãi suất thấp: vấn đề không phải nó trả bao nhiêu, mà là nó bảo toàn được bao nhiêu.
Vì chi phí tài trợ ở Thụy Sĩ rẻ, đồng franc thường được vay để tài trợ cho các vị thế trong tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài. Điều đó khiến nó có xu hướng yếu đi khi thị trường bình lặng và vốn chảy ra ngoài kiếm lợi từ chênh lệch lợi suất.
Động thái đảo ngược khi căng thẳng xuất hiện. Khi biến động tăng và tâm lý né tránh rủi ro trỗi dậy, các nhà giao dịch thường đóng các vị thế đó và phải mua lại franc để trả nợ. Quá trình đảo ngược carry diễn ra theo thứ tự rõ ràng: vay franc, bán nó để lấy tài sản có lợi suất cao hơn, rồi mua lại khi giao dịch được đóng.
Dòng mua lại đó có thể đẩy giá đồng tiền tăng mạnh, bất kể lợi suất của nó. Quy mô biến động phụ thuộc vào mức độ đông đúc của giao dịch và tốc độ nó bị tháo gỡ.
Đồng franc Thụy Sĩ cũng dựa trên cán cân thanh toán mạnh. Thụy Sĩ duy trì thặng dư tài khoản vãng lai kéo dài, kiếm được nhiều hơn từ xuất khẩu, thu nhập đầu tư và tài sản ở nước ngoài so với chi tiêu ở nước ngoài. Điều đó tạo ra nhu cầu cơ cấu định kỳ đối với đồng tiền, độc lập với lãi suất chính sách.
Một số dòng vốn củng cố điều này: các nhà xuất khẩu chuyển doanh thu ngoại tệ về franc, các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí Thụy Sĩ hồi hương tài sản ở nước ngoài trong thời kỳ căng thẳng, và vị thế đầu tư quốc tế ròng mạnh hỗ trợ tính tín nhiệm.
Các nền kinh tế thặng dư cũng ít phụ thuộc hơn vào vốn nước ngoài để tự tài trợ, điều này giảm độ nhạy cảm của franc trước các đợt rút vốn đột ngột. Ảnh hưởng diễn ra dần dần, nhưng nó cung cấp một đáy mà bảng lãi suất không phản ánh được.
Franc Thụy Sĩ là một trong những tài sản phòng thủ chủ chốt trên thị trường. Trong các cú sốc biến động, nhà đầu tư ưu tiên tính thanh khoản và bảo toàn vốn hơn lợi suất, và vốn dịch chuyển về các thị trường sâu, đáng tin cậy nơi vị thế có thể thoát ra một cách gọn gàng. Lãi suất 0% trở thành mối quan tâm thứ yếu.
Vào tháng Ba năm 2026, SNB giữ lãi suất chính sách ở mức 0% và phát đi tín hiệu sẵn sàng tận dụng các công cụ điều tiết của ngân hàng trung ương để can thiệp mạnh hơn vào thị trường ngoại hối nhằm chống lại việc franc tăng giá nhanh và quá mức có thể đe doạ ổn định giá cả.
Quan điểm đó có hai mặt. Nó củng cố tính tín nhiệm, làm giảm phần bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu để nắm franc Thụy Sĩ, và đồng thời báo hiệu một trần: SNB thà bán franc hơn là để đồng tiền tăng vô kiểm soát, điều này có thể kiềm chế mức độ của các đợt tăng do trú ẩn an toàn.
Nếu SNB giữ ở mức 0% như dự kiến, cấu trúc hỗ trợ của franc vẫn nguyên vẹn: lạm phát thấp, thặng dư và một biện pháp bảo đảm đáng tin cậy. EUR/CHF ở gần 0.92, GBP/CHF ở gần 1.06 và AUD/CHF ở gần 0.56 phản ánh sự cân bằng đó hơn là một câu chuyện về lợi suất.
Hai kết cục sẽ làm thay đổi bức tranh. Một bất ngờ theo hướng ôn hoà (dovish), chẳng hạn như chuyển về lãi suất âm hoặc tín hiệu can thiệp mạnh hơn, sẽ chống lại franc. Một đợt gia tăng tâm lý tránh rủi ro mới sẽ làm ngược lại, kéo vốn quay trở lại đồng tiền và buộc các vị thế carry phải đóng. Quyết định chính sách tự nó ít có khả năng điều khiển franc hơn là giọng điệu xung quanh rủi ro lạm phát và can thiệp.
Lợi suất bằng 0 không phải là một sức mạnh vô điều kiện. Franc có xu hướng suy yếu khi các điều kiện hỗ trợ bị đứt gãy. Những áp lực chính bao gồm:
Suy phát đủ sâu để đẩy SNB về phía lãi suất âm.
Can thiệp ngoại hối mạnh nhằm giới hạn đà tăng giá.
Sự trở lại bền vững của khẩu vị rủi ro toàn cầu khiến các giao dịch carry được tái dựng lại.
Lạm phát Thụy Sĩ tăng nhanh hơn lãi suất chính sách trong một khoảng thời gian kéo dài.
Dòng vốn quay sang các nơi có lợi suất thực cao hơn.
Khi những lực lượng này chiếm ưu thế, việc thiếu hụt lợi suất ngừng ở mức trung lập và bắt đầu trở thành lực cản.
Có. Franc Thụy Sĩ mạnh ở mức 0% vì lạm phát rất thấp, nền kinh tế chạy thặng dư bên ngoài, và đồng tiền thu hút nhu cầu trú ẩn an toàn và nhu cầu sử dụng làm tài trợ. Lợi suất danh nghĩa chỉ là một yếu tố trong định giá FX.
Nó thường dùng để tài trợ cho các giao dịch carry. Khi biến động tăng, nhà đầu tư đóng những vị thế đó và mua lại franc để trả nợ vay, đồng thời nhiều nhà giao dịch có thể chọn thiết lập vị thế bán khống đối với các cặp tiền rủi ro khác để tận dụng đà tăng của franc, và franc cũng thu hút dòng vốn phòng thủ. Cả hai yếu tố đều có thể đẩy giá lên.
Thị trường kỳ vọng SNB sẽ giữ lãi suất chính sách ở mức 0%, với lạm phát tháng Năm ở mức 0.6% nằm trong phạm vi ổn định giá của họ. Một đợt cắt giảm sẽ đồng nghĩa với việc quay lại lãi suất âm, điều mà SNB đã phát tín hiệu họ thà tránh và ưu tiên can thiệp FX hơn.
Chuyển hướng về lãi suất âm, can thiệp chủ động để giới hạn đà mạnh, hoặc sự trở lại rộng rãi của khẩu vị rủi ro làm hồi sinh các giao dịch carry tài trợ bằng franc.
Đồng franc Thụy Sĩ cho thấy một đồng tiền có lãi suất 0% vẫn có thể mạnh vì thị trường ngoại hối định giá nhiều hơn là thu nhập. Họ định giá sức mua, cán cân bên ngoài, cơ chế tài trợ và niềm tin. Khi lạm phát thấp, thặng dư vẫn còn nguyên, và một ngân hàng trung ương đáng tin cậy hậu thuẫn cho nó, franc giữ vững vị thế ngay cả khi SNB được dự kiến sẽ giữ lãi suất ở 0% vào ngày 18 tháng 6.
Lợi suất là phần xuất hiện trên bảng lãi suất. Sức mạnh của đồng franc bắt nguồn từ tất cả những yếu tố không xuất hiện trên đó.
