Đăng vào: 2026-01-21
Tính đến sáng 21/1 theo giờ Việt Nam, thị trường chứng khoán Mỹ hôm nay khép lại phiên 20/1 trong sắc đỏ đậm. Chỉ số Dow Jones giảm 870,74 điểm, tương đương 1,8%, xuống 48.488,59 điểm – mức giảm theo ngày mạnh nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. S&P 500 mất 143,15 điểm (−2,1%) về 6.796,86 điểm, còn Nasdaq Composite rơi 561,07 điểm (−2,4%) xuống 22.954,32 điểm.
Ngòi nổ chính của cú sốc này là tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc áp thuế mới 10% (có thể tăng lên 25%) lên hàng hóa nhập khẩu từ 8 nước châu Âu, gắn trực tiếp với yêu sách Mỹ muốn kiểm soát Greenland. Làn sóng lo sợ một “cuộc chiến thuế quan Greenland” đã kích hoạt trạng thái risk-off trên toàn cầu: chỉ số biến động VIX của S&P 500 vọt lên quanh 20, mức cao nhất nhiều tuần, trong khi vàng vượt mốc 4.700 USD/oz, bạc lập kỷ lục mới.
Không chỉ cổ phiếu, trái phiếu và đồng USD cũng biến động mạnh: lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm nhảy lên quanh 4,29%, cao nhất 4 tháng, cho thấy thị trường đang tái định giá rủi ro lạm phát và chính sách.
Trong phiên 20/1 (đêm qua theo giờ Việt Nam), trong khi giá vàng hôm nay liên tục phá đỉnh, chỉ số Dow Jones lại mở cửa giảm mạnh và hầu như không hồi phục đáng kể cho đến cuối phiên. Dữ liệu từ WSJ và Investing cho thấy Dow dao động trong biên độ khoảng 48.428 – 49.005 điểm, tạo thành một cây nến giảm dài, khối lượng giao dịch tăng mạnh so với trung bình những ngày trước.
S&P 500 và Nasdaq cũng chứng kiến một nhịp bán tháo diện rộng. S&P 500 giảm khoảng 2,1%, xóa sạch mức tăng từ đầu năm; Nasdaq mất gần 2,4% và hiện đã âm cho năm 2026, với nhóm công nghệ – đặc biệt là các “ông lớn” như Nvidia, Apple – nằm trong nhóm giảm mạnh nhất.
Nhóm vốn hóa nhỏ Russell 2000 cũng không nằm ngoài xu hướng, giảm 1,2% xuống 2.645,36 điểm, cho thấy áp lực bán không chỉ tập trung vào bluechip mà lan rộng sang cả các mã cổ phiếu tiềm năng phát triển, chu kỳ.
Diễn biến cuối phiên 20/1 (giờ Mỹ, tương đương sáng 21/1 giờ Việt Nam):
| Chỉ số | Mức điểm | Thay đổi (điểm) | Thay đổi (%) |
|---|---|---|---|
| Dow Jones | 48.488,59 | -870,74 | -1,8% |
| S&P 500 | 6.796,86 | -143,15 | -2,1% |
| Nasdaq Composite | 22.954,32 | -561,07 | -2,4% |
| Russell 2000 | 2.645,36 | -32,38 | -1,2% |
| VIX (S&P 500) | 20,09 | +1,25 | +6,6% |
Ngay sau phiên “rơi sâu”, Dow Jones futures (hợp đồng tương lai Dow Jones) cùng S&P 500 và Nasdaq futures có nhịp hồi kỹ thuật nhẹ, tăng khoảng 0,1% vào cuối giờ tối New York, cho thấy thị trường đang cố gắng ổn định sau cú sốc ban đầu nhưng tâm lý thận trọng vẫn bao trùm.
Ở châu Âu, cú sốc Greenland đánh vào tâm lý nhà đầu tư mạnh hơn vì các nước bị nhắm đến chính là đồng minh chủ chốt trong EU. Chỉ số STOXX 600 của châu Âu giảm khoảng 0,8–1,3%; DAX (Đức) mất khoảng 1,3%, CAC 40 (Pháp) giảm trên 1,2%, FTSE 100 (Anh) cũng bị cuốn vào đà bán.
Tại châu Á, thị trường chứng khoán Nhật Bản giảm khoảng 1,1%, một phần vì lo ngại về trái phiếu chính phủ Nhật, phần khác vì rủi ro thương mại mới với Mỹ; chỉ số MSCI châu Á – Thái Bình Dương (trừ Nhật) lùi khoảng 0,3%, phản ánh tâm lý “né rủi ro” nhưng chưa đến mức hoảng loạn.
Nhìn tổng thể, thị trường toàn cầu đang vận hành theo kịch bản “Sell America” – giảm cổ phiếu Mỹ, giảm USD, tăng vàng và một số đồng tiền trú ẩn – tương tự các giai đoạn căng thẳng thuế quan trước đây.
Tâm điểm gây sốc cho chỉ số Dow Jones hôm nay là tuyên bố mới của Tổng thống Donald Trump: áp rào cản thuế quan thương mại bổ sung 10% từ ngày 1/2, có thể nâng lên 25% từ 1/6, đối với hàng hóa từ 8 nước châu Âu (Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh). Điều kiện “đổi lại” là châu Âu phải chấp nhận để Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland – hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch.
Loạt phát biểu này đi kèm những dòng tweet và tuyên bố tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) 2026, trong đó ông Trump gắn vấn đề Greenland với “an ninh quốc gia” và cả sự “bất công” khi không được trao giải Nobel Hòa bình. Điều đó khiến thị trường lo sợ kịch bản đối đầu kéo dài, chứ không chỉ là một nước cờ đàm phán tạm thời.
Phía châu Âu lập tức phản ứng cứng rắn. Nhiều lãnh đạo EU gọi kế hoạch thuế quan này là “sai lầm” và khẳng định tương lai Greenland do người dân Greenland quyết định, không phải một thương vụ mua bán. Một số quan chức còn ám chỉ EU có thể dùng cơ chế “Anti-Coercion Instrument” – công cụ chống ép buộc – để đáp trả nếu Mỹ chính thức triển khai thuế.
Thị trường hiểu rằng nếu xung đột leo thang, đây có thể là phiên bản “chiến tranh thương mại Mỹ–EU 2.0”, lần này không chỉ xoay quanh thép, nhôm hay ô tô, mà còn mang yếu tố địa – chính trị và tài nguyên (vị trí chiến lược, khoáng sản tại Greenland). Đó là lý do tâm lý hoảng sợ thể hiện rõ trên chỉ số Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq, trong khi đồng thời thúc đẩy vàng, bạc và VIX tăng vọt.
Các hãng tin như Reuters, Bloomberg, AP, WSJ, CNBC, MarketWatch đều ghi nhận nhiều luồng quan điểm khác nhau:
Một số chiến lược gia cảnh báo rủi ro “sell-off kéo dài” nếu EU tiếp tục chuẩn bị gói đáp trả và tòa án Mỹ đặt câu hỏi về tính hợp pháp của thuế quan.
Ngược lại, một số nhà phân tích mà Investopedia trích dẫn cho rằng nhịp giảm hiện tại mới chỉ tương đương một cú điều chỉnh 4–5% tiềm năng trên S&P 500, và lịch sử cho thấy nhiều lần ông Trump “xuống nước” sau khi dùng đòn thuế quan để gây sức ép, tạo cơ hội “mua vào khi sợ hãi” cho những nhà đầu tư đủ kiên nhẫn.
Cơ chế truyền dẫn khá rõ: lo ngại chiến tranh thuế quan → tăng viễn cảnh suy thoái kinh tế, giảm biên lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt với các tập đoàn xuất khẩu và công nghệ → nhà đầu tư giảm tỷ trọng cổ phiếu, chuyển sang vàng, trái phiếu và tiền tệ trú ẩn → chỉ số Dow Jones cùng S&P 500, Nasdaq phản ứng tức thì.
Trong khi chứng khoán Mỹ đỏ lửa, xu hướng giá kim loại quý trên thị trường quốc tế tiếp tục bứt phá. Theo Reuters và các hãng tin khu vực, vàng giao ngay đã vượt mốc 4.700 USD/oz, thậm chí có lúc tiệm cận 4.800 USD/oz – mức cao kỷ lục lịch sử. Bạc cũng không kém cạnh khi phá mốc 95 USD/oz.
Các bài phân tích nhấn mạnh hai động lực: (1) nỗi lo chiến tranh thương mại Mỹ–EU phiên bản Greenland, (2) xu hướng “de-dollarization” – một phần dòng tiền quốc tế tìm cách giảm phụ thuộc vào USD, chuyển sang vàng, bạc và một số đồng tiền khác.
Ngược với những giai đoạn “hoảng loạn cổ điển” khi lợi suất thường giảm, lần này trái phiếu Mỹ lại bị bán ra cùng lúc với cổ phiếu. Lợi suất công cụ nợ công kỳ hạn 10 năm tăng lên quanh 4,29%, mức cao nhất trong khoảng 4 tháng, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại vừa về lạm phát, vừa về rủi ro tài khóa và cú sốc đến từ thị trường trái phiếu Nhật.
Điều này khiến môi trường định giá cổ phiếu càng trở nên khó khăn: lợi suất “phi rủi ro” cao hơn, dòng tiền càng có lý do rời khỏi tài sản rủi ro, tạo thêm áp lực lên chỉ số Dow Jones và các chỉ số khác.
Chỉ số Dollar Index giảm nhẹ quanh 98,3 điểm, phản ánh việc đồng USD bị bán ra so với nhiều đồng tiền chủ chốt, trong đó franc Thụy Sĩ và yên Nhật được hưởng lợi rõ rệt như những tài sản trú ẩn truyền thống.
Ngoài ra, một số tài sản rủi ro khác như Bitcoin cũng giảm mạnh sau khi tăng nóng trước đó, chịu áp lực điều chỉnh giữa lúc dòng tiền bị hút về vàng và lo ngại căng thẳng thuế quan.
Với nhà đầu tư Việt Nam, chỉ số Dow Jones không chỉ là một con số ở nước Mỹ xa xôi. Theo các tài liệu của S&P Dow Jones Indices và Investopedia, Dow là chỉ số giá–bình quân của 30 cổ phiếu bluechip hàng đầu nước Mỹ, được xem như một thước đo tâm lý của thị trường cổ phiếu Mỹ nói riêng và khẩu vị rủi ro toàn cầu nói chung.
Khi chỉ số Dow Jones hôm nay rơi mạnh cùng S&P 500 và Nasdaq, nhiều quỹ đầu tư toàn cầu sẽ chủ động giảm rủi ro ở các thị trường khác, bao gồm cả thị trường mới nổi như Việt Nam, dù nền tảng kinh tế trong nước không thay đổi ngay lập tức. Điều này có thể thể hiện qua việc giảm tỷ trọng cổ phiếu, bán ròng ETF, hoặc thận trọng hơn khi giải ngân mới.
Các cú sốc từ chứng khoán Mỹ thường truyền sang VN-Index qua ba kênh chính:
Tâm lý: Sau một đêm thấy Dow, S&P 500 giảm sâu, nhà đầu tư trong nước dễ có xu hướng bán sớm, đặc biệt là nhóm cổ phiếu đã tăng nóng.
Dòng vốn ngoại: Quỹ ngoại có thể tạm dừng mua ròng, thậm chí chốt lời một phần để giảm rủi ro danh mục. Điểm này thường phản ánh khá nhanh qua giao dịch khối ngoại, các quỹ hoán đổi danh mục.
Ngành nghề:
Doanh nghiệp xuất khẩu sang châu Âu/Mỹ có thể chịu rủi ro gián tiếp nếu tăng trưởng toàn cầu suy yếu vì chiến tranh thuế quan.
Nhóm hưởng lợi từ giá hàng hóa (vàng, một số kim loại) hoặc phòng thủ (tiêu dùng thiết yếu, tiện ích) đôi khi trụ giá tốt hơn trong các nhịp điều chỉnh mạnh của thị trường quốc tế.
Không phải cú rơi nào của chỉ số Dow Jones cũng kéo theo một đợt sụt giảm sâu tại Việt Nam, nhưng có vài điểm đáng lưu ý trong ngắn hạn:
Theo dõi sát diễn biến Greenland & thuế quan:
Liệu Nhà Trắng có chính thức ký sắc lệnh áp thuế 10% từ 1/2?
EU sẽ chọn leo thang hay tìm cách “hạ nhiệt” qua đàm phán?
Quan sát phản ứng của trái phiếu và VIX: Nếu VIX tiếp tục duy trì trên vùng 20–22 và lợi suất 10 năm neo cao, khả năng biến động còn kéo dài.
Không vội vàng “bắt đáy” theo cảm xúc: Với nhà đầu tư cá nhân, việc dùng đòn bẩy cao trong giai đoạn tin tức địa–chính trị dày đặc thường làm tăng nguy cơ gặp phải tình trạng tài khoản bị bán giải chấp.
Đây không phải lời khuyên mua/bán, nhưng là gợi ý để nhà đầu tư xây dựng kịch bản, ưu tiên quản trị rủi ro và chuẩn bị sẵn phương án ứng xử nếu biến động tiếp diễn.
Theo S&P Dow Jones Indices, Dow Jones Industrial Average (DJIA) là chỉ số giá–bình quân gồm 30 cổ phiếu bluechip hàng đầu tại Mỹ, đại diện cho nhiều ngành nghề khác nhau (trừ vận tải và tiện ích). Chỉ số này ra đời từ năm 1896, là một trong những thước đo lâu đời nhất của thị trường chứng khoán Mỹ.
Điểm đặc biệt: Dow là chỉ số price-weighted – cổ phiếu có giá cao sẽ ảnh hưởng lớn hơn đến chỉ số, khác với đa số chỉ số khác dùng vốn hóa thị trường để tính trọng số.
S&P 500: gồm 500 cổ phiếu vốn hóa lớn, phản ánh rộng hơn bức tranh kinh tế Mỹ, được đa số quỹ và chuyên gia dùng như “chuẩn tham chiếu” chính.
Nasdaq Composite: gồm hơn 2.500 mã trên sàn Nasdaq, nặng về công nghệ, nên biến động mạnh hơn, thường được xem như “thước đo sức khỏe” của các cổ phiếu tăng trưởng, công nghệ, internet.
Dow Jones: chỉ 30 cổ phiếu nhưng là các “đầu tàu” bluechip. Mặc dù không bao quát toàn thị trường bằng S&P 500, Dow vẫn được truyền thông và nhà đầu tư cá nhân theo dõi sát vì tính biểu tượng và lịch sử.
Nói đơn giản: Dow là “gương mặt đại diện”, S&P 500 là “bức tranh toàn cảnh”, còn Nasdaq là “nhịp tim của công nghệ”.
Một số nhóm yếu tố chính thường tác động mạnh đến chỉ số Dow Jones:
Chính sách tiền tệ: Quyết định lãi suất, tín hiệu cắt/giữ lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Dữ liệu kinh tế: Lạm phát (CPI, PCE), tăng trưởng GDP, tỷ lệ thất nghiệp, doanh số bán lẻ…
Lợi nhuận doanh nghiệp: Mùa báo cáo kết quả kinh doanh của các bluechip thuộc Dow (Apple, Microsoft, Goldman Sachs…) có thể khiến chỉ số biến động mạnh trong ngắn hạn.
Yếu tố địa–chính trị và thương mại: Chiến tranh thương mại, xung đột khu vực, lệnh trừng phạt, tranh chấp như câu chuyện Greenland hiện tại.
Biến động trên thị trường trái phiếu, tiền tệ, hàng hóa: Lợi suất trái phiếu tăng nhanh, USD biến động mạnh, giá dầu hoặc vàng sốc cũng có thể lan sang Dow.
Nhà đầu tư có thể theo dõi chỉ số Dow Jones hôm nay và Dow Jones futures qua nhiều kênh:
Website quốc tế: Bloomberg, Reuters, CNBC, WSJ, MarketWatch, Investing, TradingEconomics, Investopedia… thường cập nhật rất nhanh diễn biến điểm số, tin tức liên quan.
Trang tài chính Việt Nam: Vietstock, Vietnambiz, CafeF, các công ty chứng khoán trong nước đều có chuyên mục “chứng khoán Mỹ hôm nay”, “Dow Jones futures” bằng tiếng Việt, phù hợp với nhà đầu tư F0, F1.
Ứng dụng giao dịch/biểu đồ: Nhiều app chứng khoán, Forex, CFD, TradingView… có sẵn mã chỉ số Dow và hợp đồng tương lai, cho phép đặt cảnh báo khi chỉ số biến động vượt một ngưỡng nhất định.
Khi theo dõi, nên phân biệt rõ:
Chỉ số cơ sở Dow Jones Industrial Average (cash index).
Dow Jones futures (hợp đồng tương lai) – thể hiện kỳ vọng của thị trường về diễn biến Dow trong phiên tới, thường biến động mạnh ngoài giờ giao dịch chính thức.
Nhịp rơi gần 870 điểm của chỉ số Dow Jones không chỉ là phản ứng nhất thời với một dòng tweet hay phát biểu đơn lẻ. Nó phản ánh sự lo lắng tích lũy của thị trường về:
Nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ–EU quay trở lại, lần này xoay quanh một vấn đề nhạy cảm là lãnh thổ Greenland.
Môi trường lãi suất và lợi suất trái phiếu cao kéo dài, làm chi phí vốn đắt đỏ hơn và định giá cổ phiếu bấp bênh hơn.
Dòng tiền đang tạm thời rời khỏi tài sản rủi ro và trú ẩn mạnh vào vàng, bạc, một số đồng tiền an toàn.
Trong 1–3 tuần tới, có thể hình dung một vài kịch bản (không phải dự báo cứng):
Kịch bản “TACO” quen thuộc: Ông Trump dùng đòn thuế quan để gây áp lực rồi dần “xuống thang”, thị trường hồi phục sau nhịp điều chỉnh 4–5% như một số chiến lược gia nhận định.
Kịch bản leo thang: EU đưa ra biện pháp trả đũa, tiến trình đàm phán bế tắc, thuế 10% chính thức có hiệu lực từ 1/2 và lộ trình 25% vào 6/2026 được giữ nguyên. Khi đó, Dow, S&P 500, Nasdaq có thể bước vào pha điều chỉnh sâu hơn, kéo theo áp lực lên các thị trường mới nổi.
Kịch bản rủi ro tài chính: Cú sốc Greenland chỉ là “mồi lửa” làm lộ ra những điểm yếu khác – như căng thẳng trên thị trường trái phiếu Nhật, tài khóa Mỹ, hay bong bóng ở một số mảng tài sản rủi ro – khiến biến động kéo dài hơn mong đợi.
Dù đầu tư ở Việt Nam hay theo dõi chứng khoán Mỹ hôm nay, nhà đầu tư đều nên chú ý:
Diễn biến chính sách thuế Greenland: sắc lệnh cụ thể, danh mục hàng hóa, thời điểm có hiệu lực.
Phản ứng của EU & NATO: liệu có gói thuế đáp trả, kiện lên WTO hay không.
Phát biểu của Fed: nếu cú sốc Greenland làm điều kiện tài chính thắt chặt quá nhanh (chứng khoán giảm, lợi suất tăng), Fed có thể thay đổi giọng điệu trong các phát biểu tới.
Dữ liệu kinh tế Mỹ sắp công bố: đặc biệt là lạm phát (PCE), việc làm, doanh số bán lẻ, vì đây là “đầu vào” quan trọng cho cả Fed và thị trường.
Trong bối cảnh chỉ số Dow Jones đang gửi đi tín hiệu cảnh báo, điều quan trọng nhất với nhà đầu tư Việt Nam không phải đoán đúng đáy/đỉnh, mà là: hiểu cơ chế truyền dẫn rủi ro, đặt an toàn danh mục lên trước, và chuẩn bị sẵn các kịch bản hành động khi tin tức mới xuất hiện.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
