5 cách kiếm tiền trên thị trường chứng khoán

Các phương pháp kiếm tiền trên thị trường chứng khoán thường được gói gọn trong một câu: mua thấp bán cao. Lãi suất vẫn ở mức thấp, trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm tăng sự tập trung vào các chỉ số chứng khoán chính, và hoạt động IPO đã bắt đầu phục hồi sau một chu kỳ yếu kém. Các quyết định từ cơ quan điều hành chính sách tiền tệ Hoa Kỳ (Fed) đã giữ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,5% đến 3,75% vào tháng 6 năm 2026, duy trì tính kỷ luật trong định giá đối với cả nhà đầu tư và nhà giao dịch.

Những điểm chính cần ghi nhớ

• Lợi nhuận từ thị trường chứng khoán thường đến từ năm lĩnh vực: tăng trưởng kinh doanh, chênh lệch kỳ vọng, biến động giá cả, thị trường tăng giá và phát hành cổ phiếu mới.

• Các nhà đầu tư dài hạn thường thu được lợi nhuận cao nhất từ các công ty có lợi nhuận tăng trưởng, dòng tiền mạnh và lợi nhuận cổ đông ổn định.

• Các nhà giao dịch ngắn hạn có thể kiếm lời từ biến động giá cổ phiếu, nhưng chỉ khi tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc về cắt lỗ và quản lý quy mô vị thế.

• Thị trường tăng giá tạo ra điều kiện thuận lợi hơn, nhưng sự dẫn dắt hẹp có thể che giấu rủi ro tập trung.

• Việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và phát hành trái phiếu mới có thể mang lại cơ hội, nhưng trước tiên cần phải hiểu rõ các rủi ro về định giá, tính thanh khoản và thời gian nắm giữ cổ phiếu.

1. Kiếm tiền từ sự tăng trưởng của công ty và cổ tức

Cách truyền thống nhất để kiếm tiền trên thị trường chứng khoán là sở hữu cổ phần của các công ty có giá trị tăng lên theo thời gian. Khi một công ty tăng doanh thu, cải thiện biên lợi nhuận và tạo ra dòng tiền ổn định, giá cổ phiếu của công ty đó có thể tăng lên khi các nhà đầu tư đánh giá cao hơn lợi nhuận trong tương lai .

Các khoản chi trả lợi nhuận định kỳ bổ sung thêm một lớp lợi nhuận. Một công ty trả cổ tức sẽ phân phối một phần lợi nhuận cho các cổ đông, mang lại thu nhập cho nhà đầu tư ngay cả khi giá cổ phiếu biến động nhẹ. Việc mua lại cổ phiếu cũng có thể hỗ trợ lợi nhuận bằng cách giảm số lượng cổ phiếu đang lưu hành, từ đó có thể làm tăng thu nhập trên mỗi cổ phiếu.

Phương pháp này phù hợp với các nhà đầu tư thích sự kiên nhẫn hơn là giao dịch thường xuyên. Nó hoạt động hiệu quả nhất khi công ty có mô hình kinh doanh bền vững, nợ nần có thể quản lý được và định giá không phản ánh sự tăng trưởng phi thực tế.

Lợi nhuận cho cổ đông vẫn là động lực chính trên thị trường. Các công ty thuộc S&P 500 đã chi 249 tỷ đô la cho việc mua lại cổ phiếu trong quý 3 năm 2025, trong khi tổng số tiền mua lại cổ phiếu trong 12 tháng đạt mức kỷ lục 1,02 nghìn tỷ đô la. Điều đó cho thấy các công ty lớn tiếp tục sử dụng dòng tiền để hỗ trợ các nhà đầu tư, mặc dù việc mua lại cổ phiếu không bao giờ nên thay thế tăng trưởng lợi nhuận thực tế. 

2. Kiếm tiền từ sự chênh lệch kỳ vọng

Cách thứ hai là kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch kỳ vọng. Giá cổ phiếu không chỉ biến động khi kết quả hiện tại thay đổi. Nó cũng biến động khi các nhà đầu tư thay đổi niềm tin về giá trị tương lai.

Có hai loại chênh lệch kỳ vọng phổ biến. Loại thứ nhất xảy ra khi sự bi quan trở nên quá mức. Giá cổ phiếu có thể giảm mạnh sau kết quả kinh doanh yếu kém, áp lực từ cơ quan quản lý hoặc căng thẳng tạm thời trong ngành. Nếu hoạt động kinh doanh ổn định trở lại, giá cổ phiếu có thể phục hồi khi kỳ vọng được cải thiện.

Trường hợp thứ hai xảy ra khi các nhà đầu tư đánh giá thấp tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Điều này đã được thể hiện rõ ở nhóm cổ phiếu công nghệ trên sàn giao dịch Nasdaq, nơi các công ty bán dẫn, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng điện lực thu hút được nhu cầu mạnh mẽ khi thị trường định giá quá trình chuyển đổi kỹ thuật số dài hạn.

Phương pháp này đòi hỏi sự đánh giá cẩn trọng. Một cổ phiếu giá rẻ có thể vẫn rẻ nếu hoạt động kinh doanh đang suy yếu. Một cổ phiếu tăng trưởng phổ biến có thể giảm giá nếu kỳ vọng trở nên quá cao. Vấn đề không phải là câu chuyện có hấp dẫn hay không. Vấn đề là liệu lợi nhuận trong tương lai có thể vượt qua những gì giá hiện tại đã giả định hay không.

3. Kiếm tiền từ biến động giá cổ phiếu

Phương pháp thứ ba là kiếm lợi nhuận từ sự biến động giá cổ phiếu. Ngay cả những công ty mạnh cũng có thể tăng giảm giá trị cổ phiếu khi nhà đầu tư phản ứng với lợi nhuận, dữ liệu lạm phát, kỳ vọng về lãi suất và sự luân chuyển ngành. Những biến động này tạo ra cơ hội cho các nhà giao dịch năng động.

Việc ứng dụng các công cụ phân tích biểu đồ có thể giúp xác định thời điểm. Đường trung bình động cho thấy xu hướng đang mạnh lên hay yếu đi. Các mức hỗ trợ và kháng cự cho thấy nơi người mua hoặc người bán đã tham gia trước đó. Chỉ báo RSI và MACD có thể giúp theo dõi động lượng. Khối lượng giao dịch có thể xác nhận liệu sự đột phá có sự tham gia thực sự của người mua hay không.

Tuy nhiên, giao dịch không chỉ đơn thuần là đọc biểu đồ. Nó còn liên quan đến việc quản lý rủi ro. Nhà giao dịch cần biết giá vào lệnh, giá mục tiêu và mức giá có thể bị vô hiệu hóa trước khi tham gia giao dịch. Nếu giá phá vỡ mức hỗ trợ quan trọng với lực bán mạnh, giao dịch có thể không còn hiệu lực.

Sai lầm lớn nhất là biến một giao dịch ngắn hạn thất bại thành một khoản đầu tư dài hạn. Giao dịch swing trading phụ thuộc vào thời điểm. Nếu thời điểm không phù hợp, rủi ro cần được cắt giảm nhanh chóng. Lệnh cắt lỗ , khối lượng vị thế nhỏ hơn và tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận thực tế sẽ bảo vệ vốn khi thị trường diễn biến ngược lại với kế hoạch.

4. Kiếm tiền bằng cách tham gia vào thị trường tăng giá

Thị trường tăng giá có thể khiến việc đầu tư trở nên dễ dàng vì nhiều cổ phiếu cùng tăng giá. Lợi nhuận mạnh mẽ, thanh khoản được cải thiện và tâm lý lạc quan có thể đẩy giá lên cao trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Các nhà đầu tư tham gia sớm thường được hưởng lợi từ đà tăng giá rộng khắp.

Nhưng thị trường tăng giá không nên bị nhầm lẫn với may mắn. Cách tiếp cận tốt hơn là tham gia một cách có cấu trúc. Các nhà đầu tư nên hiểu điều gì đang thúc đẩy đợt tăng giá, liệu lợi nhuận có lan rộng hay tập trung ở một số khu vực nhất định, và liệu định giá hiện tại còn dư địa cho lợi nhuận trong tương lai hay không.

Sự tập trung thị trường là một vấn đề then chốt của năm 2026. Bảy cổ phiếu hàng đầu chiếm khoảng 34% giá trị vốn hóa thị trường của rổ chỉ số 500 doanh nghiệp hàng đầu Mỹ, điều này có nghĩa là hiệu suất của chỉ số vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi một nhóm nhỏ các công ty công nghệ vốn hóa lớn.

Điều đó không có nghĩa là đầu tư theo chỉ số là sai. Nó có nghĩa là nhà đầu tư nên hiểu rõ những gì họ đang sở hữu. Một quỹ thị trường rộng lớn có thể trông có vẻ đa dạng, nhưng phần lớn hiệu suất vẫn có thể phụ thuộc vào các công ty dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Một chiến lược mạnh mẽ trong thị trường tăng giá bao gồm việc tái cân bằng danh mục đầu tư sau những đợt tăng giá lớn, tránh sử dụng đòn bẩy quá mức và theo dõi độ rộng thị trường. Nếu số lượng cổ phiếu hỗ trợ chỉ số giảm đi, rủi ro có thể đang gia tăng ngầm.

5. Kiếm tiền từ IPO, cổ phiếu mới và trái phiếu

Cách thứ năm là đầu tư vào các đợt phát hành cổ phiếu mới, chào bán thứ cấp hoặc trái phiếu mới. Phương pháp này có thể giúp tiếp cận sớm các công ty trước khi thị trường định giá đầy đủ chúng. Trong điều kiện thị trường thuận lợi, giá cổ phiếu mới có thể tăng mạnh sau khi niêm yết.

Thị trường IPO đã phục hồi sau giai đoạn suy thoái hậu năm 2021. Trong năm 2025, thị trường IPO của Mỹ ghi nhận 216 thương vụ hoàn tất và thu về 47,4 tỷ đô la, tăng so với 176 thương vụ và 33 tỷ đô la vào năm 2024. 

Tuy nhiên, IPO không phải là cơ hội được đảm bảo. Nhiều đợt niêm yết mới được định giá rất cao khi nhu cầu của nhà đầu tư lớn. Các nhà đầu tư sớm có thể phải đối mặt với việc hết hạn thời gian khóa cổ phiếu, bán tháo nội bộ, thanh khoản yếu và biến động mạnh sau ngày giao dịch đầu tiên.

Bên cạnh cổ phiếu, việc đầu tư vào các loại chứng khoán nợ mới cũng đòi hỏi sự thận trọng. Lãi suất cao có vẻ hấp dẫn, nhưng thường phản ánh rủi ro tín dụng cao hơn, thời hạn dài hơn hoặc chất lượng tổ chức phát hành yếu hơn. Nhà đầu tư nên xem xét bảng cân đối kế toán, dòng tiền và khả năng trả nợ của tổ chức phát hành trước khi mua.

Phương pháp này phù hợp với các nhà đầu tư có thể đọc tài liệu chào bán và so sánh định giá với các công ty cùng ngành niêm yết. Sự hào hứng trong ngày đầu tiên không bao giờ nên thay thế cho việc phân tích.

Phương pháp kiếm tiền nào trên thị trường chứng khoán phù hợp với bạn?

Các phương pháp đầu tư khác nhau phù hợp với các nhà đầu tư khác nhau. Lựa chọn đúng đắn phụ thuộc vào thời gian đầu tư, khả năng chấp nhận rủi ro và kiến thức thị trường.

Nhiều nhà đầu tư kết hợp nhiều phương pháp. Danh mục đầu tư có thể nắm giữ các cổ phiếu trả cổ tức hoặc tăng trưởng cốt lõi, sử dụng các vị thế nhỏ hơn cho các giao dịch chiến thuật và dành một lượng vốn hạn chế cho các đợt IPO hoặc các tình huống đặc biệt. Điểm quan trọng là phải hiểu lý do tại sao mỗi vị thế lại tồn tại.

Phần kết luận

Không có công thức duy nhất nào để kiếm tiền trên thị trường chứng khoán. Lợi nhuận đến từ nhiều nguồn khác nhau: tăng trưởng kinh doanh, cổ tức, chênh lệch kỳ vọng, biến động giá, đà tăng trưởng của thị trường và phát hành cổ phiếu mới.

Những nhà đầu tư giỏi nhất luôn lựa chọn phương pháp phù hợp với mục tiêu. Nhà đầu tư dài hạn cần sự kiên nhẫn và kỷ luật trong định giá. Nhà giao dịch cần thời điểm thích hợp và kiểm soát rủi ro. Nhà đầu tư IPO cần nghiên cứu kỹ lưỡng và thận trọng. Trong thị trường hiện nay, nơi lãi suất vẫn ở mức thấp và sự dẫn đầu của chỉ số tập trung vào một số ít đối tượng, lợi thế đáng tin cậy nhất không phải là đoán trước động thái tiếp theo, mà là hiểu được mỗi cơ hội tạo ra lợi nhuận như thế nào và rủi ro bắt đầu từ đâu.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là (và không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hoặc bất kỳ lời khuyên nào khác mà bạn nên dựa vào. Không có ý kiến nào được đưa ra trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.