Giao dịch chứng khoán có phải là một nghề nghiệp tốt? Những ưu điểm và nhược điểm trung thực

Từ bên ngoài nhìn vào, giao dịch có vẻ đơn giản. Bạn ngồi trước màn hình, bấm các nút và cố gắng biến biến động giá thành thu nhập. Sự thật là bước chân vào lĩnh vực đầu tư tài chính cũng giống với việc quản lý một doanh nghiệp nhỏ đầy áp lực hơn là một công việc bình thường. "Sản phẩm" của bạn là khả năng ra quyết định trong điều kiện không chắc chắn, và "hàng tồn kho" của bạn là rủi ro. 

Vậy, giao dịch có phải là một nghề nghiệp tốt? Có thể, nhưng chỉ khi bạn chọn đúng con đường, trau dồi những kỹ năng cần thiết và chấp nhận rằng tỷ lệ thành công không hề dễ dàng đối với người mới bắt đầu.

Điều này không nhằm mục đích làm bạn nản lòng. Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu trên nhiều thị trường chỉ ra rằng hầu hết những người tham gia giao dịch trong ngày (day trading) đều đối mặt với thua lỗ theo thời gian, trong khi chỉ một số ít đạt được lợi nhuận ổn định và bền vững. 

Hướng dẫn này sẽ phân tích những ưu điểm và nhược điểm thực tế, những bằng chứng cho thấy điều gì, và cách đánh giá xem giao dịch có phù hợp với bạn hay không.

"Nghề giao dịch chứng khoán" thực sự có nghĩa là gì?

Nhiều người hình dung ra một khái niệm cụ thể khi nhắc đến "nghề giao dịch". Trên thực tế, có rất nhiều ngành nghề khác nhau đều được gọi là giao dịch.

Thật không may, tự động hóa và giao dịch điện tử đã làm giảm nhu cầu đối với một số vị trí giao dịch viên truyền thống, đó là một trong những lý do khiến việc tìm được việc làm tại các tổ chức khó khăn hơn nhiều so với mọi người tưởng.

Kiểm chứng thực tế: Dữ liệu cho thấy gì về khả năng sinh lời?

Nếu bạn đang cân nhắc sử dụng giao dịch chứng khoán làm nguồn thu nhập chính, bạn nên bắt đầu bằng các con số và bằng chứng.

Điều này không có nghĩa là không ai có thể làm được. Điều đó có nghĩa là giao dịch là một nghề nghiệp mà kết quả rất bất bình đẳng: một thiểu số nhỏ thành công rực rỡ, còn phần lớn lại gặp khó khăn.

Tóm lại: Nếu kế hoạch của bạn dựa trên giả định "Tôi sẽ có lợi nhuận vì tôi sẽ làm việc chăm chỉ", thì bạn đã bỏ lỡ điểm mấu chốt. Nỗ lực là cần thiết, nhưng lợi thế cạnh tranh thì rất hiếm.

Những lợi thế lớn nhất của nghề giao dịch chứng khoán

1) Chế độ trọng dụng nhân tài là có thật, ít nhất là trong chính quy trình làm việc của bạn

Giao dịch có thể mang lại thành quả nhanh hơn nhiều so với các nghề nghiệp khác. Nếu bạn xây dựng được lợi thế và quản lý rủi ro đúng cách, kết quả sẽ thể hiện rõ trên báo cáo lãi lỗ của bạn mà không cần trải qua chu kỳ thăng tiến nào.

2) Tính độc lập và linh hoạt

Nếu bạn tự bỏ vốn đầu tư, bạn sẽ kiểm soát được lịch trình, thị trường và chiến lược của mình. Điều này có thể có lợi cho những người làm việc độc lập hiệu quả và ưu tiên kết quả có thể đo lường được hơn là các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường làm việc.

3) Kỹ năng có thể chuyển giao và tích lũy

Những nhà giao dịch xuất sắc sẽ rèn luyện được tư duy dựa trên dữ liệu, khả năng ra quyết định dứt khoát và đặc biệt là kỹ năng quản lý vốn hiệu quả. Những năng lực đó hoàn toàn có thể áp dụng vào các vị trí tài chính khác, vị trí nghiên cứu, và thậm chí cả vị trí kinh doanh. 

4) Vòng phản hồi rõ ràng

Hầu hết các công việc đều phản hồi chậm. Giao dịch thì phản hồi ngay lập tức. Điều đó có thể đẩy nhanh quá trình học hỏi nếu bạn ghi chép cẩn thận và coi thua lỗ là thông tin chứ không phải là sự sỉ nhục.

5) "Tiềm năng phát triển có thể mở rộng"

Trong một số lộ trình giao dịch, thu nhập có thể tăng lên đáng kể nhờ kỹ năng và vốn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc tăng trưởng cũng làm tăng gánh nặng tâm lý và có thể bộc lộ những điểm yếu về kỷ luật.

Những mặt trái lớn nhất của nghề giao dịch chứng khoán

1. Lãi suất cơ bản không thuận lợi cho người mới bắt đầu

Các bằng chứng nghiên cứu không hề mơ hồ: hầu hết các nhà giao dịch cá nhân trong ngày đều thua lỗ. Nếu bạn chọn hình thức giao dịch khó nhất làm điểm xuất phát, bạn đang chọn con đường mà thất bại là kết quả mặc định.

2. Sự biến động thu nhập rất khắc nghiệt

Ngay cả những nhà giao dịch có lợi nhuận cũng gặp phải tình trạng thua lỗ. Một tháng tốt có thể được theo sau bởi hai tháng tồi tệ. Điều đó là bình thường. Nếu tiền thuê nhà của bạn phụ thuộc vào các giao dịch tuần tới, thì căng thẳng sẽ trở thành một phần trong chiến lược của bạn, dù bạn muốn hay không.

3. Điều đó gây áp lực tâm lý

Giao dịch buộc bạn phải đối mặt với sự không chắc chắn và thường xuyên mắc sai lầm. Nhiều người bỏ qua nỗ lực tinh thần đáng kể cần thiết để tuân thủ các quy tắc khi có rủi ro tài chính.

4. Vốn và những hạn chế là có thật

Nếu bạn tham gia thị trường chứng khoán Mỹ và thực hiện giao dịch ký quỹ (margin) trong ngày, các quy tắc thường yêu cầu bạn phải duy trì số dư tối thiểu ít nhất 25.000 đô la trong tài khoản vào bất kỳ ngày nào bạn mở vị thế. 

Hiện có những đề xuất và hồ sơ pháp lý có thể thay đổi cách áp dụng ký quỹ trong ngày. Tuy nhiên, tốt nhất là nên giả định rằng các quy tắc hiện hành vẫn có hiệu lực cho đến khi bất kỳ thay đổi nào được chính thức thực hiện.

5. Chi phí cơ hội

Nếu bạn dành hai năm để giao dịch toàn thời gian và thất bại, bạn có thể mất hai năm thu nhập ổn định và cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp. Bạn nên lên kế hoạch cho rủi ro đó từ trước.

Bạn cần giỏi những kỹ năng gì để biến giao dịch thành một nghề nghiệp?

Bạn không cần phải là thiên tài, nhưng bạn cần rèn luyện tư duy của một nhà giao dịch thực thụ và có năng lực vững vàng trong một vài lĩnh vực không hào nhoáng. 

Các kỹ năng cốt lõi cho sự nghiệp giao dịch

1. Quản lý rủi ro : Xác định quy mô vị thế, đặt lệnh dừng lỗ và kiểm soát mức thua lỗ tối đa.

2. Cấu trúc thị trường : Hiểu về tính thanh khoản, sự biến động và cách giá cả thay đổi trong bối cảnh tin tức.

3. Tư duy xác suất : Hiểu rằng lợi thế 55% vẫn bao gồm cả những chuỗi thua.

4. Kiểm soát cảm xúc : Tuân thủ các quy tắc ngay cả khi bạn cảm thấy sợ hãi, tham lam hoặc thất vọng.

5. Ghi chép sổ sách : Ghi nhật ký giao dịch và xem xét chúng hàng tuần.

Nếu bạn muốn làm việc trong các tổ chức, bạn cũng cần có chứng chỉ và giấy phép, tùy thuộc vào vai trò và khu vực pháp lý.

Có bao nhiêu chuyên gia thực sự bắt đầu sự nghiệp giao dịch của họ?

Nếu bạn muốn phiên bản trung thực, giảm thiểu nguy cơ gây tranh cãi, thì nó thường trông như thế này:

1. Học hỏi và thử nghiệm trong khi vẫn giữ được nguồn thu nhập chính.

2. Hãy đánh đổi kích thước nhỏ để có được sự ổn định, chứ không phải sự hào hứng.

3. Xây dựng hồ sơ thành tích với các giới hạn rủi ro nghiêm ngặt.

4. Chỉ nên mở rộng quy mô khi quy trình của bạn ổn định trong các điều kiện thị trường khác nhau.

5. Chỉ khi đó bạn mới nên cân nhắc làm toàn thời gian.

Con đường này chậm hơn, nhưng nó phù hợp với những gì các cơ quan quản lý và nghiên cứu chỉ ra: thua lỗ ban đầu là điều phổ biến, và hầu hết mọi người không thể nhanh chóng có lãi.

Những hành vi có thể lặp lại cần áp dụng trong suốt quá trình thử thách

• Rủi ro là trên hết . Bạn cần biết chính xác mình có thể mất bao nhiêu trong một giao dịch mà vẫn giữ được bình tĩnh.

• Giao dịch ít hơn, nhưng chọn các thiết lập giao dịch tốt hơn . Đừng cố gắng kiếm tiền từ mọi cây nến.

• Đo lường mọi thứ . Theo dõi tỷ lệ thắng, số trận thắng trung bình, số trận thua trung bình và mức sụt giảm tối đa.

• Hãy coi nó như một quá trình . Một giao dịch tốt vẫn có thể thua. Một giao dịch tồi vẫn có thể thắng. Hãy đánh giá việc thực hiện, chứ không phải kết quả.

• Chuyên môn hóa . Tập trung vào một thị trường, lựa chọn một khung thời gian (timeframe) cụ thể và một chiến lược duy nhất, lặp đi lặp lại cho đến khi thành thục.

Bạn có nên theo đuổi nghề giao dịch chứng khoán? Danh sách kiểm tra cuối cùng

Một nguyên tắc đơn giản giúp nhiều người tránh bị thua lỗ : Nếu bạn không thể giao dịch có lãi bán thời gian với quy mô nhỏ trong thời gian dài, bạn không nên biến nó thành kế hoạch kiếm thu nhập toàn thời gian của mình.

Câu hỏi thường gặp

1. Giao dịch chứng khoán có thể là một nghề nghiệp toàn thời gian ổn định không?

Nó có thể ổn định đối với một số ít người có lợi thế đã được kiểm chứng và kiểm soát rủi ro chặt chẽ, nhưng nó không ổn định đối với hầu hết người mới bắt đầu.

2. Cần bao lâu để trở thành một nhà giao dịch có lợi nhuận?

Không có khung thời gian cố định. Nhiều nhà giao dịch trải qua những khoản thua lỗ đáng kể trong giai đoạn đầu và quá trình học hỏi rất gian nan.

3. Bước đầu tiên tốt nhất là gì nếu tôi thực sự nghiêm túc với việc giao dịch?

Cách tiếp cận ban đầu tối ưu là coi giao dịch như một cách để phát triển kỹ năng trong khi vẫn duy trì nguồn thu nhập chính. Bạn nên chọn một thị trường, một phong cách chiến lược và một quy tắc quản lý rủi ro nghiêm ngặt, sau đó theo dõi kết quả trong vài tháng. Nếu bạn không thể duy trì sự ổn định ở quy mô nhỏ, việc mở rộng quy mô sẽ không giải quyết được vấn đề.

4. Tại sao rất nhiều nhà đầu tư cá nhân lại thua lỗ?

Các nguyên nhân phổ biến nhất là kỳ vọng tiêu cực sau khi trừ chi phí, giao dịch quá mức, đánh giá rủi ro kém và sử dụng đòn bẩy quá mức.

Kết luận

Tóm lại, giao dịch có thể là một nghề nghiệp ổn định nếu được tiếp cận một cách bài bản thông qua việc thực hiện giao dịch có tính toán chi phí, quản lý rủi ro có kỷ luật và liên tục đánh giá hiệu suất.

Việc lựa chọn nó như một cách nhanh chóng để kiếm tiền hoặc thay thế cho một chiến lược được xác định rõ ràng thường dẫn đến một quyết định nghề nghiệp sai lầm.

Lợi thế thực sự không phải là khả năng dự đoán tương lai. Lợi thế là một chiến lược giao dịch bài bản, có thể lặp lại, giúp bạn vượt qua chi phí giao dịch, tránh được những tổn thất thảm khốc và tồn tại đủ lâu để kỹ năng được tích lũy. 

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không được xem là (và không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hoặc bất kỳ lời khuyên nào khác mà bạn nên dựa vào. Không có ý kiến nào được đưa ra trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị của EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.