ETN กับ ETF: ความแตกต่างที่สำคัญ ความเสี่ยง และวิธีการทำงาน

ประเด็นสำคัญ

• ETF คือกองทุนรวมประเภทหนึ่ง ส่วน ETN คือตราสารหนี้ไม่มีหลักประกันที่ออกโดยสถาบันการเงิน

• ผลตอบแทนของ ETF อาจแตกต่างจากดัชนีอ้างอิง เนื่องจากค่าธรรมเนียม ต้นทุนการซื้อขาย เงินสดที่ถือครอง และวิธีการจำลองดัชนี

• ETN สามารถให้ผลตอบแทนที่ใกล้เคียงกับดัชนีอ้างอิงผ่านสูตรคำนวณตามสัญญา แต่ในขณะเดียวกันก็มี ความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้ออกตราสาร เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

• ราคาตลาดของ ETN อาจเบี่ยงเบนจากมูลค่าอ้างอิงได้ จากปัจจัยด้านสภาพคล่อง อุปสงค์และอุปทาน สถานะเครดิตของผู้ออกตราสาร หรือการเปลี่ยนแปลงปริมาณการออกตราสารใหม่

• ความแตกต่างสำคัญที่สุดไม่ใช่แค่ว่าผลิตภัณฑ์ใดติดตามดัชนีได้แม่นยำกว่ากัน แต่คือ ความเสี่ยงส่วนเพิ่มของแต่ละโครงสร้างไปตกอยู่ที่ใคร

ETN กับ ETF ต่างกันอย่างไร

กองทุน ETF (Exchange-Traded Fund) คือกองทุนรวมที่รวบรวมเงินลงทุนจากนักลงทุนเพื่อสร้างการลงทุนที่อ้างอิงกับดัชนี พอร์ตหลักทรัพย์ หรือประเภทสินทรัพย์ใดสินทรัพย์หนึ่ง หน่วยลงทุนของ ETF ซื้อขายได้ตลอดช่วงเวลาทำการของตลาด โดยผลตอบแทนมาจากสินทรัพย์หรือเครื่องมือทางการเงินที่กองทุนใช้จำลองการลงทุนตามเป้าหมาย ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับโครงสร้างของกองทุน ETF อาจถือหลักทรัพย์อ้างอิงโดยตรง ใช้วิธีสุ่มตัวอย่างที่เป็นตัวแทน หรือใช้การจำลองผลตอบแทนแบบสังเคราะห์ก็ได้

ในทางกลับกัน ETN (Exchange-Traded Note) คือตราสารหนี้ไม่มีหลักประกันที่ออกโดยธนาคารหรือสถาบันการเงินอื่น ๆ แทนที่จะให้ผู้ถือมีส่วนได้เสียในพอร์ตของกองทุน ETN สร้างพันธะตามสัญญาซึ่งผู้ออกตราสารรับปากจะจ่ายผลตอบแทนที่เชื่อมโยงกับดัชนีอ้างอิงที่กำหนดไว้ ภายใต้เงื่อนไขค่าธรรมเนียมและข้อกำหนดของตราสารนั้น

ความแตกต่างด้านโครงสร้างนี้เป็นที่มาของความแตกต่างส่วนใหญ่ระหว่างผลิตภัณฑ์ทั้งสองประเภท

ด้วยเหตุนี้ ผลิตภัณฑ์ทั้งสองประเภทจึงอาจดูเหมือนกันเกือบทุกอย่างบนหน้าจอซื้อขาย ทั้งที่ผู้ถือครองเผชิญกับกลไกเบื้องหลังที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง

ETF ทำงานอย่างไร

ETF สร้างผลตอบแทนผ่านโครงสร้างกองทุน ตัวอย่างเช่น ETF หุ้นที่จำลองดัชนีแบบตรงอาจถือหุ้นทุกตัวที่อยู่ในดัชนีนั้น ขณะที่กองทุนบางแห่งอาจถือหุ้นเพียงบางส่วนที่เป็นตัวแทน ส่วน ETF แบบสังเคราะห์อาจใช้ตราสารอนุพันธ์และคู่สัญญาเพื่อจำลองผลตอบแทนตามเป้าหมาย

สถาบันการเงินขนาดใหญ่ที่เรียกว่า "ผู้ร่วมค้าที่ได้รับอนุญาต" (Authorised Participants) สามารถสร้างและไถ่ถอนหน่วยลงทุน ETF เป็นจำนวนมากในแต่ละครั้ง กลไกนี้ช่วยให้ราคาตลาดของ ETF เคลื่อนไหวใกล้เคียงกับมูลค่าพอร์ตหลักทรัพย์ที่อยู่ข้างใต้ แม้ราคาอาจสูงหรือต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริงได้บ้างในบางช่วง สภาพคล่องของ ETF จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนหน่วยลงทุนที่ซื้อขายในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับสภาพคล่องของสินทรัพย์อ้างอิงและกระบวนการสร้างและไถ่ถอนหน่วยลงทุนด้วย

ไม่มีกลไกใดที่การันตีผลตอบแทนตรงตามดัชนีอ้างอิงได้เป๊ะทุกครั้ง ค่าธรรมเนียมบริหารกองทุน ต้นทุนการซื้อขาย การปรับสมดุลพอร์ต เงินสดที่ถือครอง และวิธีจำลองดัชนี ล้วนส่งผลต่อผลตอบแทนที่เกิดขึ้นจริง

ส่วนต่างระหว่างผลตอบแทนของ ETF กับดัชนีอ้างอิงในช่วงเวลาหนึ่งเรียกว่า tracking difference ส่วน tracking error มีความหมายใกล้เคียงกันแต่แตกต่างในทางเทคนิค เพราะเป็นการวัดความผันผวนของส่วนต่างผลตอบแทนดังกล่าวในแต่ละช่วงเวลา

ETF สองกองที่ติดตามดัชนีเดียวกันจึงอาจให้ผลลัพธ์ต่างกันได้ แม้ทั้งสองกองทำงานตามที่ออกแบบไว้ ตัวอย่างเช่น ค่าธรรมเนียม ภาษี วิธีบริหารพอร์ต และต้นทุนการซื้อขาย เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดความแตกต่างในการติดตามดัชนีระหว่าง XEQT และ VEQT

ETN ทำงานอย่างไร

ETN ใช้พันธะทางหนี้แทนการจำลองพอร์ตหลักทรัพย์

สถาบันผู้ออกตราสารจะกำหนดสูตรคำนวณที่เชื่อมโยงมูลค่าหรือจำนวนเงินไถ่ถอนของตราสารเข้ากับดัชนีหรือเกณฑ์อ้างอิงที่กำหนดไว้ ตัว ETN เองไม่จำเป็นต้องถือหุ้น สัญญาซื้อขายล่วงหน้า หรือสินทรัพย์อื่นใดที่ประกอบเป็นดัชนีอ้างอิงนั้น แม้ผู้ออกตราสารอาจป้องกันความเสี่ยงของตนเองแยกต่างหากก็ตาม

ตัวอย่างเช่น ETN ที่เชื่อมโยงกับดัชนีซึ่งปรับตัวขึ้น 10% ในช่วงเวลาที่กำหนด หากเงื่อนไขของตราสารระบุว่าผลตอบแทนเท่ากับผลตอบแทนของดัชนีหักด้วยค่าธรรมเนียมสมมติ 0.75% ผลตอบแทนตามสัญญาจะอยู่ที่ประมาณ 9.25% ก่อนการปรับปรุงอื่น ๆ ตามที่ระบุไว้ในเอกสารของผลิตภัณฑ์

ผู้ถือครองจึงต้องพึ่งพาผู้ออกตราสารในการปฏิบัติตามพันธะดังกล่าว

ETN มักเผยแพร่ มูลค่าอ้างอิง (indicative value) ซึ่งสะท้อนมูลค่าตามทฤษฎีของตราสาร โดยคำนวณจากดัชนีอ้างอิงและสูตรตามสัญญา มูลค่านี้เป็นจุดอ้างอิงที่มีประโยชน์ แต่ไม่ได้เป็นการันตีว่าจะซื้อขาย ETN ที่ราคานั้นได้เสมอไป

ผู้ออกตราสารจึงเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างการลงทุนโดยตรง หากความน่าเชื่อถือทางเครดิตของผู้ออกตราสารทรุดตัวลง มูลค่าของ ETN ก็อาจลดลงได้ แม้ดัชนีอ้างอิงจะเคลื่อนไหวตามที่คาดไว้ก็ตาม และหากผู้ออกตราสารผิดนัดชำระหนี้ ผู้ถือ ETN จะอยู่ในสถานะเจ้าหนี้ไม่มีหลักประกัน และอาจได้รับคืนเงินน้อยกว่ามูลค่าที่เชื่อมโยงกับดัชนีอ้างอิง

ความเสี่ยงจากการติดตามดัชนีของ ETF เทียบกับความเสี่ยงด้านเครดิตของ ETN

จุดที่สำคัญที่สุดในความแตกต่างเชิงโครงสร้างระหว่าง ETF กับ ETN คือวิธีการสร้างผลตอบแทนที่อ้างอิงกับดัชนี

ETF ต้องแปลงดัชนีให้เป็นพอร์ตหลักทรัพย์ที่ลงทุนได้จริงหรือกลยุทธ์การจำลองดัชนี กระบวนการนี้ก่อให้เกิดต้นทุนและทางเลือกด้านการดำเนินงาน ซึ่งเปิดช่องให้ผลตอบแทนที่กองทุนมอบให้อาจแตกต่างจากดัชนีอ้างอิง

ETN สามารถลดปัญหาความเสียดทานจากการจำลองพอร์ตลงได้มาก เพราะผลตอบแทนคำนวณตามสัญญา ไม่ใช่ผลจากกองทุนที่พยายามถือหรือจำลองดัชนี

สมมติดัชนีอ้างอิงปรับตัวขึ้น 8% ETF อาจให้ผลตอบแทน 7.6% หลังหักค่าธรรมเนียม ต้นทุนการซื้อขาย และผลจากวิธีจำลองดัชนี ขณะที่ ETN ที่เชื่อมโยงกับดัชนีเดียวกันอาจคำนวณผลตอบแทนได้ใกล้เคียง 8% หลังหักค่าธรรมเนียมตามที่กำหนด แต่การจ่ายเงินจริงยังขึ้นอยู่กับสถาบันการเงินที่อยู่เบื้องหลังตราสารนั้น

ETN จึงไม่ได้ตัดความเสี่ยงออกไปเพื่อแลกกับการติดตามดัชนีที่ใกล้เคียงกว่า แต่เป็นการ โยกย้ายความเสี่ยงบางส่วนจากการจำลองพอร์ตไปไว้ที่งบดุลของผู้ออกตราสาร

ETN มี Tracking Error หรือไม่

เนื่องจาก ETN ไม่ต้องอาศัยพอร์ตกองทุนในการจำลองดัชนี จึงหลีกเลี่ยงส่วนต่างการติดตามดัชนีที่เกิดจากการจัดพอร์ต การปรับสมดุล และต้นทุนการซื้อขายได้เป็นส่วนใหญ่ ผลตอบแทนตามสัญญาของ ETN จึงมักใกล้เคียงกับสูตรคำนวณตามดัชนีอ้างอิงมากกว่า

อย่างไรก็ตาม ราคาซื้อขายในตลาด ของ ETN เป็นอีกประเด็นหนึ่งที่ต้องพิจารณาแยกกัน

ETN ซื้อขายในตลาดรอง ซึ่งราคาได้รับอิทธิพลจากสภาพคล่อง อุปสงค์และอุปทาน การเปลี่ยนแปลงความน่าเชื่อถือทางเครดิตของผู้ออกตราสาร และปริมาณตราสารใหม่ที่ออกมา ด้วยเหตุนี้ ETN อาจซื้อขายสูงหรือต่ำกว่ามูลค่าอ้างอิงได้ แม้ผลตอบแทนตามสัญญาจะยังคงเป็นไปตามดัชนีอ้างอิงอย่างถูกต้องก็ตาม

ปริมาณการออกตราสารใหม่มีความสำคัญเป็นพิเศษ หากผู้ออกตราสารระงับการออกตราสารเพิ่มในขณะที่ความต้องการยังสูงอยู่ ปริมาณที่จำกัดอาจผลักดันให้ ETN ซื้อขายสูงกว่ามูลค่าอ้างอิง แต่เมื่อกลับมาออกตราสารใหม่ ความต้องการอ่อนลง หรือสภาวะตลาดเปลี่ยนไป ส่วนต่างที่สูงกว่ามูลค่าอ้างอิงนั้นก็อาจหดตัวลงอย่างรวดเร็ว

ดังนั้นควรพิจารณาความสอดคล้องสองรูปแบบแยกจากกัน

• ความสอดคล้องกับดัชนีอ้างอิง (Benchmark alignment) หมายถึงมูลค่าตามสัญญาของ ETN เคลื่อนไหวตามที่กำหนดไว้เมื่อเทียบกับดัชนีอ้างอิงหรือไม่

• ความสอดคล้องของราคาตลาด (Market-price alignment) หมายถึงราคาซื้อขายของ ETN ในตลาดหลักทรัพย์ใกล้เคียงกับมูลค่าอ้างอิงหรือไม่

ETN อาจทำได้ดีในมิติแรกแต่กลับเบี่ยงเบนอย่างมีนัยสำคัญในมิติที่สอง การติดตามดัชนีตามสัญญาที่ใกล้เคียงกันไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงด้านราคาในตลาดรองจะหมดไป

จุดที่ ETN มีข้อได้เปรียบเชิงโครงสร้าง

ETN สามารถทำงานได้ดีเมื่อดัชนีอ้างอิงมีต้นทุนสูงหรือยากที่จะจำลองผ่านกองทุนแบบดั้งเดิม

ดัชนีสินค้าโภคภัณฑ์ เป็นตัวอย่างที่ดี กองทุนที่อ้างอิงสัญญาซื้อขายล่วงหน้าอาจต้องถือหลักประกัน เปลี่ยนสัญญาที่ใกล้ครบกำหนดไปเป็นสัญญาใหม่ ปรับสมดุลการลงทุน และรับภาระต้นทุนการซื้อขาย ผลตอบแทนที่ได้รับจริงจึงอาจแตกต่างจากการเคลื่อนไหวของราคาในตลาดสปอตอย่างมีนัยสำคัญ

เส้นราคาสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (futures curves) เป็นอีกปัจจัยที่เพิ่มความซับซ้อน ในช่วงที่ตลาดอยู่ในภาวะคอนแทงโก การเปลี่ยนสัญญาที่ใกล้ครบกำหนดไปเป็นสัญญาที่มีราคาสูงกว่าในอนาคต อาจก่อให้เกิดภาระที่ฉุดผลตอบแทนลงอย่างต่อเนื่อง กลไกเหล่านี้ช่วยอธิบายได้ว่าเหตุใดโครงสร้างกองทุนสินค้าโภคภัณฑ์ที่แตกต่างกันจึงให้ผลลัพธ์ที่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แม้จะดูเหมือนอ้างอิงตลาดเดียวกัน

ในทางกลับกัน ETN สามารถเชื่อมโยงผลตอบแทนเข้ากับสูตรคำนวณของดัชนีที่กำหนดไว้ได้โดยตรง โดยไม่ต้องถือพอร์ตที่สอดคล้องกับดัชนีนั้น จึงทำให้โครงสร้างนี้มีประโยชน์สำหรับดัชนีสินค้าโภคภัณฑ์บางประเภทและกลยุทธ์เฉพาะทางอื่น ๆ ที่การจำลองโดยตรงก่อให้เกิดความเสียดทานด้านการดำเนินงานอย่างมาก

ทั้งนี้ ประโยชน์ที่อาจเกิดขึ้นในการจำลองดัชนีไม่ได้ลดความจำเป็นในการประเมินตัวตราสารเอง คุณภาพของผู้ออกตราสาร ค่าธรรมเนียม เงื่อนไขวันครบกำหนด สภาพคล่อง เงื่อนไขการไถ่ถอน และเงื่อนไขการออกตราสาร ล้วนส่งผลต่อระดับความเสี่ยงโดยรวมของผลิตภัณฑ์

สภาพคล่อง การออกตราสาร และวันครบกำหนดที่เปลี่ยนความเสี่ยงของ ETN

สภาพคล่องของ ETN อาจแตกต่างกันมากในแต่ละผลิตภัณฑ์ ตราสารที่มีการซื้อขายเบาบางอาจมีส่วนต่างราคาเสนอซื้อเสนอขาย (bid-ask spread) ที่กว้าง ขณะที่การระงับการออกตราสารใหม่อาจจำกัดปริมาณและก่อให้เกิดส่วนต่างราคาสูงกว่ามูลค่าอ้างอิงที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของดัชนีอ้างอิงเลย การขายตราสารก่อนครบกำหนดจึงอาจให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างจากผลตอบแทนของดัชนีอ้างอิงที่ระบุไว้บนเอกสารอย่างมาก

วันครบกำหนดเป็นอีกจุดที่ทำให้ ETN จำนวนมากแตกต่างจาก ETF แบบทั่วไป ตราสารบางฉบับออกโดยมีวันครบกำหนดที่ยาวนาน ขณะที่บางฉบับมีเงื่อนไขให้ผู้ออกตราสารเรียกคืนหรือไถ่ถอนก่อนกำหนดได้ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ ระยะเวลาถือครองที่คาดหวังจึงต้องพิจารณาควบคู่กับเงื่อนไขของตราสารแต่ละฉบับ

ค่าธรรมเนียมยังส่งผลต่อผลตอบแทนของ ETN ในระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้ค่าธรรมเนียมรายปีในระดับที่ไม่สูงมากก็สามารถทวีผลกระทบสะสมได้เมื่อถือครองเป็นเวลานาน ขณะที่ ETN บางฉบับมีต้นทุนทางการเงินเพิ่มเติมหรือสูตรค่าธรรมเนียมที่ซับซ้อนกว่านั้น เอกสารข้อกำหนดราคา (pricing supplement) หรือหนังสือชี้ชวนของผลิตภัณฑ์จึงต้องพิจารณาควบคู่ไปกับวิธีคำนวณดัชนีอ้างอิง

ETN สองฉบับที่เชื่อมโยงกับดัชนีเดียวกันจึงไม่สามารถใช้แทนกันได้เสมอไป ความแตกต่างด้านคุณภาพเครดิตของผู้ออกตราสาร วันครบกำหนด เงื่อนไขการเรียกคืน สภาพคล่อง ค่าธรรมเนียม และเงื่อนไขการออกตราสาร ล้วนส่งผลให้ผลลัพธ์ที่ได้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

ความเสี่ยงของ ETN แตกต่างจาก ETF อย่างไร

ผลิตภัณฑ์ทั้งสองประเภทยังคงเผชิญกับความเสี่ยงจากการเคลื่อนไหวของตลาดที่ออกแบบให้ติดตาม ตัวอย่างเช่น ดัชนีหุ้นที่ปรับตัวลงย่อมทำให้มูลค่าของทั้ง ETF หุ้นและ ETN ที่เชื่อมโยงกับดัชนีนั้นลดลงเช่นกัน แต่ความเสี่ยงเชิงโครงสร้างที่เพิ่มเข้ามาของทั้งสองประเภทนั้นแตกต่างกัน

ETF อาจให้ผลตอบแทนต่ำกว่าดัชนีอ้างอิงเนื่องจากค่าใช้จ่ายและการดำเนินงาน ขณะที่ราคาตลาดของ ETF อาจซื้อขายสูงหรือต่ำกว่ามูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (NAV) ได้ชั่วคราว คุณภาพของพอร์ตหลักทรัพย์ สภาพคล่องของสินทรัพย์อ้างอิง ต้นทุน และวิธีจำลองดัชนี จึงเป็นส่วนสำคัญของการวิเคราะห์

ETF ไม่มีความเสี่ยงด้านเครดิตของผู้ออกตราสารโดยตรงในลักษณะเดียวกับ ETN ที่ไม่มีหลักประกัน แม้หลักทรัพย์ที่ ETF ถือครอง ตราสารอนุพันธ์ หรือคู่สัญญาบางรายอาจมีความเสี่ยงด้านเครดิตของตัวเองอยู่บ้าง

การวิเคราะห์ ETN ต้องประเมินความเสี่ยงจากตลาดอ้างอิงในลักษณะเดียวกัน พร้อมทั้งพิจารณาแยกในเรื่อง ความน่าเชื่อถือทางเครดิตของผู้ออกตราสาร เงื่อนไขวันครบกำหนด เงื่อนไขการเรียกคืน มูลค่าอ้างอิง และสภาพคล่องในตลาดรอง ผลตอบแทนตามดัชนีอ้างอิงที่ดีไม่สามารถชดเชยการที่ผู้ออกตราสารไม่สามารถปฏิบัติตามพันธะของตนได้

ไม่มีโครงสร้างใดที่ปลอดภัยกว่าอีกโครงสร้างหนึ่งเสมอไป ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องขึ้นอยู่กับวิธีสร้างการลงทุนดังกล่าว และจุดอ่อนเชิงโครงสร้างใดมีความสำคัญมากที่สุดภายใต้เงื่อนไขการถือครองที่ตั้งใจไว้

คำถามที่พบบ่อย

ETN เหมือนกับ ETF หรือไม่

ไม่เหมือนกัน ETF คือกองทุนรวม ส่วน ETN คือตราสารหนี้ไม่มีหลักประกันที่ออกโดยสถาบันการเงิน ทั้งสองประเภทซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ได้และอาจติดตามดัชนีอ้างอิงที่คล้ายกัน แต่มีโครงสร้างทางกฎหมายและความเสี่ยงเพิ่มเติมที่แตกต่างกัน

ETN ถือครองสินทรัพย์ในดัชนีของตัวเองหรือไม่

โดยทั่วไปตัว ETN เองไม่มีพอร์ตกองทุนที่ถือครองสินทรัพย์ตามดัชนีอ้างอิงของตน ผลตอบแทนของ ETN กำหนดโดยสูตรคำนวณตามสัญญา สถาบันผู้ออกตราสารอาจป้องกันความเสี่ยงของตนเองแยกต่างหาก แต่การป้องกันความเสี่ยงดังกล่าวไม่ได้เปลี่ยน ETN ให้กลายเป็นกองทุนลงทุนที่มีสินทรัพย์หนุนหลัง

หากผู้ออก ETN ประสบปัญหาล้มละลาย จะเกิดอะไรขึ้น

ผู้ถือ ETN ต้องเผชิญกับความเสี่ยงด้านความน่าเชื่อถือทางเครดิตของผู้ออกตราสาร เนื่องจากตราสารดังกล่าวเป็นพันธะที่ไม่มีหลักประกัน หากผู้ออกตราสารผิดนัดชำระหนี้หรือไม่สามารถปฏิบัติตามภาระผูกพันได้ ผู้ถือครองอาจสูญเสียเงินบางส่วนหรือทั้งหมดที่ควรได้รับ ไม่ว่าดัชนีอ้างอิงจะเคลื่อนไหวอย่างไรก็ตาม

ETN มีวันครบกำหนดหรือไม่

มี ETN จำนวนมากออกโดยกำหนดวันครบกำหนดไว้อย่างชัดเจน บางฉบับยังมีเงื่อนไขให้ผู้ออกตราสารเรียกคืนหรือไถ่ถอนก่อนกำหนดได้ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ ทำให้เงื่อนไขเฉพาะของตราสารแต่ละฉบับมีความสำคัญต่อการประเมินระยะเวลาถือครองที่คาดหวัง

ราคาซื้อขาย ETN สามารถเบี่ยงเบนจากมูลค่าอ้างอิงได้หรือไม่

ได้ อุปสงค์และอุปทาน สภาพคล่อง การเปลี่ยนแปลงสถานะเครดิตของผู้ออกตราสาร และการตัดสินใจระงับหรือกลับมาออกตราสารใหม่ ล้วนทำให้ราคาซื้อขายของ ETN ในตลาดหลักทรัพย์เคลื่อนไหวสูงหรือต่ำกว่ามูลค่าอ้างอิงได้ ส่วนต่างที่มากอาจเพิ่มความเสี่ยงจากการซื้อในราคาที่สูงเกินจริงซึ่งภายหลังอาจหดตัวลง

สรุป

สำหรับ ETF ความแตกต่างของผลตอบแทนมักเกิดขึ้นภายในตัวกองทุนเอง ค่าธรรมเนียม การจัดพอร์ต ต้นทุนการซื้อขาย เงินสดที่ถือครอง และวิธีจำลองดัชนี อาจทำให้ผลตอบแทนที่เกิดขึ้นจริงสูงหรือต่ำกว่าดัชนีที่ออกแบบให้ติดตามเล็กน้อย

สำหรับ ETN การจำลองพอร์ตมีความสำคัญน้อยลง จุดสนใจของการวิเคราะห์จึงเปลี่ยนไปที่สถาบันการเงินที่รับปากจ่ายผลตอบแทน สูตรคำนวณตามสัญญา เงื่อนไขวันครบกำหนดและการเรียกคืน สภาพคล่อง และราคาตลาดที่สอดคล้องกับมูลค่าอ้างอิงหรือไม่

ด้วยเหตุนี้ ETN อาจให้กลไกที่เชื่อมโยงกับดัชนีอ้างอิงได้แม่นยำกว่า แต่ไม่ได้มีความเสี่ยงที่ง่ายกว่าแต่อย่างใด เพราะเป็นการแลกปัญหาการจำลองพอร์ตของ ETF ไปกับความเสี่ยงด้านเครดิตและโครงสร้างแทน การเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์ทั้งสองประเภทจึงต้องมองไปให้ไกลกว่าดัชนีอ้างอิงเพียงอย่างเดียว และพิจารณาว่า ผลตอบแทนนั้นถูกส่งมอบให้จริงด้วยวิธีใด