Đăng vào: 2026-08-24
Tỷ giá USD/CAD giao dịch quanh mức 1,3798 vào đầu phiên thứ Hai, sau khi đàm phán thương mại Canada - Mỹ đổ vỡ và mức thuế bổ sung 50% theo Mục 338 (Section 338) chính thức có hiệu lực đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Đà phục hồi khiêm tốn này không quá bất ngờ nếu xét đến yếu tố thời điểm, bởi Washington đã công bố mức thuế này từ ngày 20/7, còn đà tăng của đồng CAD tuần trước phản ánh kỳ vọng ngày càng lớn rằng đàm phán sẽ giúp ngăn chặn hoặc giảm nhẹ các mức thuế đó. Diễn biến hôm thứ Hai đến nay chủ yếu là xóa bớt một phần mức định giá lạc quan về thỏa thuận (deal premium) của tuần trước, trong khi mức độ ảnh hưởng trực tiếp còn hạn chế cùng với đà suy yếu chung của đồng USD đã giữ cho đà phục hồi không quá lớn.
Mức thuế bổ sung 50% theo Mục 338 được công bố từ ngày 20/7, tức hơn một tháng trước khi chính thức có hiệu lực vào ngày 22/8, nên rủi ro thuế quan này vốn đã không còn xa lạ với thị trường.
Tỷ giá bình quân ngày của USD/CAD theo Ngân hàng Trung ương Canada giảm từ 1,3889 vào ngày 18/8 xuống còn 1,3760 vào ngày 21/8 khi tâm lý lạc quan về thỏa thuận gia tăng, trước khi cặp tiền này phục hồi lên khoảng 1,3798 vào thứ Hai.
Mức thuế mới trực tiếp áp dụng cho khoảng 20 tỷ USD hàng xuất khẩu của Canada, tương đương khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này sang Mỹ, chứ không phải toàn bộ quan hệ thương mại song phương.
Đồng USD vẫn đang neo gần mức thấp nhất nhiều tháng so với các đồng tiền chủ chốt, phần nào bù đắp áp lực riêng đối với đồng CAD.
Số liệu GDP công bố ngày 28/8, quyết định của Ngân hàng Trung ương Canada ngày 2/9 và biện pháp thuế trả đũa của Canada có hiệu lực từ ngày 8/9 sẽ là những phép thử tiếp theo cho việc liệu căng thẳng thương mại này có khiến tỷ giá USD/CAD biến động mạnh hơn hay không.
Rủi ro thuế quan cốt lõi không phải đến ngày 22/8 mới xuất hiện. Nhà Trắng đã công bố các biện pháp theo Mục 338 từ ngày 20/7, áp thêm mức thuế theo giá trị (ad valorem) 50% lên một số mặt hàng nhập khẩu cụ thể của Canada, với ngày có hiệu lực ban đầu được ấn định là 19/8. Mức thuế này thường được cộng dồn vào các loại thuế, phí và khoản thu khác đã áp dụng cho các sản phẩm liên quan.
Điều thay đổi trong tuần trước là kỳ vọng của thị trường rằng các mức thuế này có thể được né tránh hoặc điều chỉnh thông qua đàm phán. Ngày 18/8, Canada tuyên bố đã đạt được "tiến triển đáng kể", và Washington đã hoãn thời điểm áp dụng thêm ba ngày trong lúc đàm phán tiếp tục.
Tỷ giá bình quân ngày của USD/CAD theo Ngân hàng Trung ương Canada ở mức 1,3889 vào ngày 18/8, sau đó giảm xuống 1,3824 vào ngày 19/8, 1,3785 vào ngày 20/8 và 1,3760 vào ngày 21/8. Reuters cũng ghi nhận mức thấp nhất trong phiên là 1,3757 vào ngày 20/8, khi giá dầu tăng, đồng USD suy yếu và kỳ vọng về thỏa thuận thương mại cùng hỗ trợ cho đồng CAD.
Đàm phán sau đó đổ vỡ vào thứ Sáu, và mức thuế vẫn được giữ nguyên. Diễn biến quay lại quanh mức 1,3798 vào thứ Hai nên được hiểu là sự đảo chiều một phần của tâm lý lạc quan về thỏa thuận tuần trước, hơn là việc thị trường lần đầu định giá một cú sốc thuế quan 50% chưa từng biết đến.
Mức thuế này rất nặng đối với những mặt hàng bị áp dụng, nhưng phạm vi ảnh hưởng trực tiếp lại hẹp hơn nhiều so với một mức thuế 50% áp đặt trên diện rộng cho toàn bộ hàng xuất khẩu của Canada.
Canada ước tính giá trị thương mại bị ảnh hưởng vào khoảng 28 tỷ CAD, tương đương khoảng 20 tỷ USD. Reuters ước tính các biện pháp này bao phủ khoảng 5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ.
Các tuyên bố theo Mục 338 áp dụng cho một số nhóm hàng hóa cụ thể, bao gồm rượu vang, sản phẩm sữa, đồ nội thất, xi măng, quần áo, thiết bị câu cá và dụng cụ khúc côn cầu. Các biện pháp mới nhất không áp dụng cho năng lượng, kali (potash), các mặt hàng đã chịu thuế theo Mục 232, cùng một số sản phẩm khác như cá và khoáng sản thiết yếu.
Đối với các mặt hàng thuộc diện áp dụng, Nhà Trắng mô tả đây là mức thuế bổ sung 50%, thường được cộng thêm vào các loại thuế và phí khác đang áp dụng. Các mặt hàng này cũng không được miễn trừ chỉ vì đáp ứng điều kiện xuất xứ theo Hiệp định USMCA.
Canada dự kiến áp thuế trả đũa tương ứng (dollar-for-dollar) từ ngày 8/9, trong khi các biện pháp chi tiết theo từng mặt hàng vẫn đang được hoàn thiện. Mốc thời gian có hiệu lực về mặt pháp lý không đồng nghĩa với việc phản ứng kinh tế chỉ bắt đầu vào đúng thời điểm đó, bởi các doanh nghiệp đối mặt với chi phí tăng trong tương lai có thể điều chỉnh đơn hàng, tồn kho, giá bán và kế hoạch đầu tư từ trước.
Reuters đưa tin đồng đô la Canada giảm khoảng 0,2%, xuống mức 1,3798 CAD đổi 1 USD vào đầu phiên thứ Hai, trong khi đồng USD vẫn dao động gần mức thấp nhất nhiều tháng. Đô la Úc và đô la New Zealand duy trì gần mức cao nhất ba tháng, tỷ giá EUR/USD giao dịch quanh mức 1,1685 USD, còn đồng yên tiếp tục mạnh hơn mốc 159 yên đổi 1 USD.
Đà suy yếu chung của đồng USD đang hạn chế tác động của cú sốc thương mại riêng với Canada lên tỷ giá USD/CAD. Nếu đồng USD đồng thời tăng giá, cặp tỷ giá này sẽ chịu thêm áp lực tăng, nhưng diễn biến thị trường hôm thứ Hai lại cho kết quả ngược lại.
Vì vậy, phản ứng đầu tiên trên thị trường ngoại hối đang chịu tác động đồng thời từ ba yếu tố: rủi ro thuế quan vốn đã được biết trước, chỉ một phần hạn chế trong kim ngạch xuất khẩu của Canada bị ảnh hưởng trực tiếp, và đồng tiền ở phía bên kia của cặp USD/CAD vẫn đang suy yếu.
Việc định giá lại mạnh hơn đối với đồng CAD sẽ có cơ sở rõ ràng hơn nếu căng thẳng thương mại bắt đầu ảnh hưởng đến tuyển dụng, đầu tư và tăng trưởng, thay vì chỉ tập trung ở các ngành chịu tác động trực tiếp.
Số lượng việc làm tại Canada tăng thêm 75.000 trong tháng 7, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 6,4%, mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024. Việc làm trong khu vực tư nhân tăng thêm 58.000.
Các số liệu này được ghi nhận trước đợt căng thẳng leo thang mới nhất nên chưa thể phản ánh tác động của nó. Tuy vậy, chúng cho thấy thị trường lao động bước vào giai đoạn căng thẳng thương mại lần này với đà tốt hơn so với đầu năm, dù Ngân hàng Trung ương Canada vẫn nhận định nền kinh tế đang trong trạng thái dư cung sau thời gian dài tăng trưởng yếu.
Nếu có bằng chứng cho thấy các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng từ thuế quan đang cắt giảm tuyển dụng hoặc đầu tư, thị trường ngoại hối sẽ có cơ sở rõ ràng hơn để định giá một cú sốc kinh tế lan rộng hơn.
Chỉ số CPI toàn phần của Canada đạt 3,0% trong tháng 7, nhưng nếu loại trừ giá xăng, lạm phát chỉ ở mức 2,2%. Ngân hàng Trung ương Canada đã nhấn mạnh ngay từ tháng 7 rằng mức lạm phát toàn phần cao chủ yếu do giá năng lượng, trong khi các thước đo lạm phát lõi vẫn gần mức 2%.
Ngân hàng Trung ương Canada hiện giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 2,25% và sẽ họp trở lại vào ngày 2/9. Trong dự báo tháng 7, cơ quan này kỳ vọng lạm phát sẽ hạ nhiệt khi giá dầu và giá xăng giảm, trong khi tình trạng dư thừa năng lực sản xuất kéo dài tiếp tục gây áp lực giảm giá đối với các mặt hàng khác.
Căng thẳng thương mại tái diễn khiến bức tranh này trở nên phức tạp hơn theo cả hai hướng. Xuất khẩu, tuyển dụng hoặc đầu tư suy yếu có thể gây áp lực lên tăng trưởng, trong khi thuế trả đũa của Canada và chi phí nhập khẩu tăng có thể tạo áp lực giá ở các nhóm hàng bị ảnh hưởng. Ngân hàng Trung ương Canada hiện phải cân nhắc những rủi ro này trong bối cảnh lạm phát phi năng lượng thực chất đang gần mục tiêu hơn nhiều so với mức 3,0% của chỉ số toàn phần.
Không. Nhà Trắng cho biết các sản phẩm thuộc diện áp dụng theo Mục 338 vẫn phải chịu mức thuế bổ sung 50%, ngay cả khi những sản phẩm đó đáp ứng điều kiện là hàng hóa có xuất xứ theo Hiệp định USMCA.
Năng lượng, kali (potash), các mặt hàng đã chịu thuế theo Mục 232 và một số sản phẩm khác như cá và khoáng sản thiết yếu đều được loại trừ khỏi các mức thuế mới nhất theo Mục 338.
Có. Nếu xuất hiện bằng chứng cho thấy tăng trưởng của Canada suy yếu, thị trường lao động kém khởi sắc hơn, gián đoạn thương mại kéo dài, hoặc kỳ vọng về chính sách của Ngân hàng Trung ương Canada thay đổi đáng kể, đồng CAD có thể điều chỉnh mạnh hơn nhiều so với diễn biến ban đầu hôm thứ Hai.
Số liệu sơ bộ theo ngành của Cơ quan Thống kê Canada cho thấy tăng trưởng quý II đạt khoảng 0,8% so với quý trước, trong khi dự báo tháng 7 của Ngân hàng Trung ương Canada đưa ra mức tăng trưởng GDP theo chi tiêu là 2,5% tính theo tốc độ hàng năm hóa theo quý. Hai con số này sử dụng quy ước tính toán và khung GDP khác nhau, và số liệu chính thức của quý II công bố ngày 28/8 sẽ thay thế bức tranh sơ bộ trước khi Ngân hàng Trung ương Canada đưa ra quyết định vào ngày 2/9.
Thuế trả đũa của Canada chính thức có hiệu lực từ ngày 8/9, dù đơn hàng, tồn kho và giá bán có thể bắt đầu điều chỉnh sớm hơn. Đến nay, tỷ giá USD/CAD chủ yếu chỉ xóa bớt một phần mức định giá lạc quan về thỏa thuận của tuần trước. Để có một đợt định giá lại mạnh hơn, thị trường cần bằng chứng cho thấy căng thẳng thương mại đang lan rộng từ danh mục thuế quan sang toàn bộ nền kinh tế Canada.
