Đăng vào: 2026-03-30
Con số chung của S&P 500 đang che đi những tổn thất sâu hơn rất nhiều diễn ra bên dưới bề mặt.
Phần lớn các nhóm ngành trong S&P 500 đã rơi vào vùng điều chỉnh, trong đó một số nhóm thậm chí đã bước vào thị trường gấu.
Năng lượng là điểm sáng duy nhất trong tháng Ba, trong khi các nhóm ngành mang tính tăng trưởng chịu thiệt hại nặng nề nhất.
Độ rộng thị trường đã suy yếu rõ rệt, làm gia tăng rủi ro cho những nhà đầu tư chỉ nhìn vào mức điểm của chỉ số.
Nếu bạn nhìn vào thước đo đại diện cho 500 doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất nước Mỹ trong tuần này và chỉ cảm thấy hơi lo, rất có thể bạn đang nhìn nhầm con số. Chỉ số hiện giảm khoảng 8.7% so với đỉnh lịch sử lập ngày 27 tháng Giêng, và thoạt nhìn mức giảm này có thể chưa khiến nhiều người quá quan ngại. Nhưng phía sau con số tiêu đề ấy là một bức tranh thiệt hại sâu hơn rất nhiều.
Tính đến báo cáo cuối tuần gần nhất, đã có 16 trong tổng số 25 nhóm ngành của S&P 500 rơi vào vùng điều chỉnh, trong khi 4 nhóm đã bước sang vùng thị trường gấu. Sự phân hóa này rất quan trọng, bởi chỉ số vẫn có thể trông tương đối ổn trong khi tình trạng suy yếu bên trong đã lan rộng ra nhiều ngành.
Đây chính là điều mà giới chuyên gia thị trường gọi là thị trường gấu âm thầm: một quá trình suy yếu kéo dài và lan rộng nhưng bị chỉ số tổng hợp che lấp cho tới khi không thể che được nữa. Với nhà đầu tư, khoảng cách giữa những gì chỉ số thể hiện và thực tế đang diễn ra chính là nơi những khoản lỗ thực sự của danh mục hình thành.
Chỉ số S&P 500 mà thị trường thường nhắc tới là chỉ số theo vốn hóa, tức là một nhóm nhỏ cổ phiếu vốn hóa cực lớn có thể nâng đỡ toàn bộ chỉ số ngay cả khi phần còn lại của thị trường đang suy yếu. Ngược lại, S&P 500 trọng số đều phân bổ tỷ trọng như nhau cho từng cổ phiếu, nên phản ánh rõ hơn hiệu suất của một cổ phiếu trung bình.
Khác biệt này đặc biệt đáng chú ý trong nhịp điều chỉnh hiện tại của S&P 500. Dù chỉ số mới giảm chưa tới 10% so với đỉnh, phần lớn các ngành và nhóm ngành đã rơi vào giai đoạn thị trường giá xuống. Sự lệch pha này cho thấy mức độ suy yếu của thị trường trên diện rộng lớn hơn nhiều so với những gì con số tiêu đề gợi ra.
Chỉ số trọng số đều phản ánh thực tế đó rõ hơn. Nó ghi nhận sự suy yếu ở các lĩnh vực như phần mềm, bất động sản và hàng tiêu dùng không thiết yếu, những nhóm đang chịu áp lực từ mặt bằng lãi suất cao hơn và kỳ vọng tăng trưởng đi xuống. Trong khi đó, sức mạnh mang tính cục bộ của nhóm năng lượng không đủ để bù lại phần suy giảm rộng khắp khi tất cả cổ phiếu đều được tính trọng số ngang nhau.
Động lực này cũng làm xói mòn độ rộng thị trường của S&P 500. Một thị trường được chống đỡ bởi chỉ vài cổ phiếu vốn hóa lớn luôn mang cấu trúc mong manh. Khi nhóm dẫn dắt ngày càng thu hẹp và chỉ số trọng số đều liên tục kém hơn, đó thường là tín hiệu cho thấy nhịp điều chỉnh đã sâu hơn và tiến xa hơn nhiều so với những gì chỉ số tiêu đề phản ánh.
Sự luân chuyển giữa các nhóm ngành trong tháng Ba 2026 diễn ra theo cách vừa bất thường vừa quyết liệt, khi phạm vi dẫn dắt của thị trường co hẹp rất nhanh do nhà đầu tư rút tiền khỏi các nhóm tăng trưởng và nhạy cảm với lãi suất.
| Nhóm ngành S&P 500 | Trạng thái trong tháng Ba 2026 | Yếu tố chính |
|---|---|---|
| Năng lượng | Tích cực, là ngành duy nhất tăng | Dầu vượt $90/thùng, giá được hỗ trợ bởi yếu tố địa chính trị |
| Hàng tiêu dùng không thiết yếu | Kém nhất, khoảng -12% từ đầu tháng | Giá nhiên liệu leo thang, lo ngại suy thoái |
| Bất động sản | Đang ở vùng điều chỉnh | Dư cung văn phòng, chi phí vốn cao |
| Công nghệ thông tin / Phần mềm | Một số nhóm đã rơi vào thị trường gấu | Sự mệt mỏi với AI, định giá cao, nhạy cảm với lãi suất |
| Hàng tiêu dùng thiết yếu | Diễn biến yếu | Tăng trưởng doanh thu và dòng tiền tự do yếu |
| Tài chính | Diễn biến yếu | Lo ngại về chất lượng tín dụng, bất định kinh tế |
Dữ liệu trên cho thấy rất rõ rằng đợt điều chỉnh của S&P 500 không diễn ra đồng đều. Những nhà đầu tư nắm giữ vị thế chỉ số theo hướng thụ động có thể cảm thấy mức độ phơi nhiễm của mình thấp hơn thực tế, bởi nền tảng nâng đỡ thị trường đã trở nên quá hẹp.
Chỉ riêng trong tháng Ba, nhóm năng lượng đã tăng hơn 18% tính từ đầu tháng đến ngày 24 tháng Ba, nhờ mức giá dầu thô toàn cầu liên tục giao dịch trên mốc 90 USD/thùng.
Những doanh nghiệp như ExxonMobil được hưởng lợi trực tiếp, với XOM ghi nhận mức tăng giá cổ phiếu đáng kể khi giá dầu bứt phá trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị siết lại. Yếu tố địa chính trị đã khiến quá trình định giá lại vốn thường diễn ra từ từ bị nén lại chỉ còn trong vài tuần.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng cổ phiếu năng lượng hiện đã trở thành khu vực được bàn luận nhiều nhất trên Phố Wall. Khi vị thế giao dịch trở nên quá đông đúc, nhóm ngành này có thể dễ đối mặt với áp lực hồi quy về mức trung bình.
Các nhóm phần mềm cùng toàn bộ mảng công nghệ thông tin rộng hơn đang là một trong những nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất bên dưới bề mặt thị trường. Một số nhóm liên quan đến phần mềm đã giảm hơn 20% so với đỉnh, tức đã đáp ứng định nghĩa kỹ thuật của một thị trường gấu.
Nguyên nhân đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố:
Áp lực nén định giá: Sau ba năm được mở rộng hệ số định giá nhờ câu chuyện AI, cổ phiếu phần mềm bước vào năm 2026 với mức kỳ vọng gần như hoàn hảo, trong đó một số mã giao dịch trên 100 lần lợi nhuận dự phóng.
Nhạy cảm với lãi suất: Cổ phiếu phần mềm và các mã cổ phiếu có tiềm năng mở rộng lợi nhuận cao là những tài sản có thời hạn dài. Bất kỳ áp lực tăng nào lên lãi suất chiết khấu đều tác động mạnh nhất đến cách thị trường định giá giá trị hiện tại của chúng.
"Mệt mỏi với AI": Sự hưng phấn của nhà đầu tư đối với các câu chuyện doanh thu do AI thúc đẩy đã hạ nhiệt khi thời gian cần thiết để tạo ra tác động đáng kể lên lợi nhuận ngày càng kéo dài.
Những cổ phiếu như Palantir, hiện giảm hơn 28% so với đỉnh, là ví dụ điển hình cho vấn đề này: đà tăng trưởng trong hoạt động kinh doanh không đủ để ngăn hệ số định giá bị co lại mạnh khi thị trường định giá lại rủi ro.
Ngành bất động sản đang bị kẹt trong một vị thế rất khó xử. Một mặt, lĩnh vực này vẫn phải gánh sức ì kéo dài từ thị trường văn phòng thương mại, vốn chưa bao giờ hồi phục hoàn toàn kể từ khi mô hình làm việc từ xa trong thời kỳ đại dịch trở nên phổ biến.
Mặt khác, chi phí tài chính ở mức cao tiếp tục gây áp lực lên định giá bất động sản cũng như các kế hoạch phát triển mới.
Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab, trong bản cập nhật ngày 13 tháng 3 năm 2026, xếp bất động sản vào nhóm "Ít được ưa chuộng" trong khung thời gian sáu đến mười hai tháng tới, với lý do chính là tình trạng mất cân đối cung cầu trong phân khúc văn phòng thương mại. Biên lợi nhuận của ngành bất động sản trong Quý 1 năm 2026 cũng được dự báo thấp hơn mức trung bình 5 năm.
Những nhà đầu tư ưu tiên cổ tức, vốn xem bất động sản là một phân bổ mang tính phòng thủ, đã phải chịu mức thua lỗ sâu hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu.
Với những người theo dõi độ rộng thị trường của S&P 500, đợt điều chỉnh này không phải là điều đến hoàn toàn bất ngờ. Tỷ lệ cổ phiếu trong S&P 500 giao dịch trên đường trung bình động 200 ngày đã giảm xuống dưới 50% vào giữa tháng 3 năm 2026, qua đó xác nhận sự xấu đi của độ rộng thị trường.
Độ rộng của rổ cổ phiếu công nghệ hàng đầu nước Mỹ còn suy giảm sớm hơn, ngay từ đầu tháng 3, qua đó phát đi tín hiệu cảnh báo trước rằng nhóm cổ phiếu dẫn dắt đang thu hẹp lại. Như một nhà phân tích kỹ thuật từng nhận định, mọi đợt điều chỉnh lớn đều bắt đầu bằng sự suy yếu của độ rộng thị trường, ngay cả khi chỉ số phải mất thêm thời gian mới phản ánh điều đó.
Chênh lệch tín dụng BBB, thước đo mức độ căng thẳng trong thị trường trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư, cũng đã nới rộng đáng kể trong tháng 3, lặp lại mô hình từng xuất hiện trước những đợt biến động lớn của thị trường trước đây.
Thị trường hiện đã bước vào giai đoạn mà nhiều chiến lược gia gọi là chế độ "hãy cho tôi thấy", nơi kết quả kinh doanh và dữ liệu kinh tế bị soi xét kỹ hơn rất nhiều so với 6 tháng trước. Những chỉ báo quan trọng cần theo dõi gồm:
Giá dầu: Vai trò dẫn dắt của nhóm năng lượng phụ thuộc vào việc giá dầu có duy trì ở mức cao hay không. Một thỏa thuận ngừng bắn hoặc nguồn cung phục hồi có thể khiến giao dịch này đảo chiều rất nhanh.
Thông điệp từ Fed: Kỳ vọng đối với chính sách lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vẫn là đầu vào then chốt đối với định giá của các cổ phiếu tăng trưởng.
Điều chỉnh lợi nhuận: Dữ liệu cho thấy 8 trong 11 nhóm ngành đã bị điều chỉnh giảm dự báo lợi nhuận cho Q1 2026. Bất kỳ đợt cắt giảm bổ sung nào cũng có thể khiến đà đi xuống tăng tốc.
Sự phục hồi của độ rộng thị trường: Một xu hướng bền vững quay trở lại trên ngưỡng 50% đối với tỷ lệ cổ phiếu trong S&P 500 nằm trên đường trung bình động 200 ngày sẽ là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy tổn thương bên trong thị trường đang được cải thiện.
Tính đến cuối tháng Ba 2026, có 16 trong số 25 nhóm ngành của S&P 500 đang ở vùng điều chỉnh, trong khi 4 nhóm đã rơi vào vùng thị trường gấu.
Ngành năng lượng hưởng lợi từ đà tăng mạnh của giá dầu, với dầu Brent giao dịch trên $90/thùng. Tình trạng gián đoạn nguồn cung do địa chính trị đã đẩy cả giá cổ phiếu năng lượng lẫn ước tính lợi nhuận của giới phân tích đi lên, khiến đây trở thành nhóm nổi bật nhất trong tháng.
Bản thân chỉ số S&P 500 vẫn chưa rơi vào thị trường gấu, khi hiện mới thấp hơn khoảng 8.7% so với đỉnh lịch sử ngày 27 tháng Một. Tuy nhiên, một số ngành và nhóm ngành riêng lẻ bên trong chỉ số đã vượt qua ngưỡng giảm 20%, tức ngưỡng được xem là thị trường gấu.
Các nhóm phần mềm và một số mảng công nghệ đã giảm hơn 20% so với các đỉnh gần đây, qua đó bước vào vùng thị trường gấu. Định giá cao, độ nhạy với lãi suất và tâm lý nhà đầu tư đối với AI hạ nhiệt là những yếu tố chính thúc đẩy làn sóng bán tháo ở nhóm cổ phiếu phần mềm tăng trưởng.
Không. Độ rộng yếu là một tín hiệu cảnh báo, không phải một sự đảm bảo. Nhưng tình trạng suy giảm độ rộng kéo dài thường xuất hiện trước khi mức độ suy yếu ở cấp độ chỉ số trở nên rõ rệt hơn.
Tính đến cuối tuần trước, các nhóm quản lý bất động sản, phần mềm, ô tô và phụ tùng, cùng dịch vụ thương mại đều đã rơi vào vùng thị trường gấu, trong đó quản lý bất động sản và phần mềm là hai khu vực chịu tổn thương nặng nề nhất.
Con số tiêu đề của S&P 500 cho thấy thị trường đang trong một chiều hướng suy giảm liên tục. Tuy nhiên, thước đo này không phản ánh đầy đủ mức độ khó khăn mà phần lớn cổ phiếu và nhóm ngành đang phải đối mặt, khi mức giảm thực tế của họ sâu hơn nhiều so với những gì chỉ số tổng hợp thể hiện.
Với 16 trên 25 nhóm ngành đã rơi vào vùng điều chỉnh và 4 nhóm ở vùng thị trường gấu, tổn thất bên trong thị trường là rất đáng kể. Năng lượng là nhóm duy nhất ghi nhận mức tăng trong tháng Ba, được nâng đỡ bởi giá dầu cao và tình trạng gián đoạn nguồn cung do địa chính trị.
Trong khi đó, cổ phiếu phần mềm, bất động sản, hàng tiêu dùng không thiết yếu và tài chính đều đang hứng chịu tổn thất lớn. Đợt điều chỉnh diễn ra bên dưới bề mặt của S&P 500 là có thật, diễn ra trên diện rộng và, với nhiều nhóm ngành, đã đi khá sâu.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích, cũng không nên được hiểu là, tư vấn tài chính, tư vấn đầu tư hay bất kỳ hình thức khuyến nghị nào khác để làm căn cứ hành động. Mọi quan điểm được nêu trong tài liệu này không được xem là khuyến nghị của EBC hoặc của tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hoặc chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
Nguồn
