Đăng vào: 2026-03-24
Trong phiên giao dịch hôm nay, giá dầu thô thế giới lao dốc mạnh. Dầu Brent giảm 12,25 USD/thùng, tương đương 10,9%, xuống còn 99,94 USD/thùng. Cùng thời điểm, dầu WTI mất 10,10 USD/thùng, tương đương 10,3%, lùi về 88,13 USD/thùng. Đây là lần đầu tiên sau nhiều tuần Brent rơi xuống dưới mốc 100 USD và WTI lùi sát 88 USD, chỉ ít ngày sau khi cả hai loại dầu vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2022.
Nguyên nhân chính khiến giá dầu giảm sâu là thông tin Mỹ tạm dừng kế hoạch tấn công các cơ sở năng lượng của Iran trong 5 ngày tới. Tổng thống Mỹ cho biết Washington và Tehran đã có cuộc trao đổi “rất tốt và hiệu quả”, qua đó làm gia tăng kỳ vọng căng thẳng tại Trung Đông sẽ hạ nhiệt.
Trong bối cảnh xung đột tại khu vực này đã gây gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, nơi trung chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, việc Mỹ lùi bước lập tức khiến thị trường bớt lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. Bên cạnh đó, số liệu cho thấy tồn kho thương mại của Mỹ tăng nhẹ, trong khi sản lượng của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vẫn ổn định, càng củng cố đà giảm của giá dầu.
Đà giảm mạnh của dầu thô đang giúp hạ bớt áp lực tăng giá lên thị trường xăng dầu Việt Nam, đặc biệt khi giới phân tích liên tục đánh giá sát sao việc giá dầu biến động mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát và giá xăng dầu trong nước như thế nào. Cuối ngày 23/3, liên Bộ Công Thương – Tài chính cho biết nếu xu hướng đi xuống này tiếp diễn, giá bán lẻ trong nước có thể chững lại trong kỳ điều hành tới. Trên thực tế, tại kỳ điều hành gần nhất ngày 19/3, giá xăng RON95-III đã vượt mốc 30.000 đồng/lít, còn xăng E5RON92 lên trên 27.000 đồng/lít.
Khi đó, cơ quan điều hành đã phải chi Quỹ bình ổn giá ở mức 3.000 đồng/lít với xăng và 4.000 đồng/lít với dầu diesel để kìm đà tăng, đồng thời giảm mức chi 1.000 đồng/lít cho tất cả mặt hàng nhằm tiết kiệm quỹ. Giá bán lẻ tối đa sau điều chỉnh được ấn định như sau: xăng E5RON92 là 27.177 đồng/lít, xăng RON95-III là 30.690 đồng/lít, dầu diesel là 33.420 đồng/lít, dầu hỏa là 35.926 đồng/lít và dầu mazut là 22.189 đồng/kg.
Nếu không sử dụng Quỹ bình ổn, giá cơ sở tại kỳ điều hành ngày 19/3 đã lên tới 30.177 đồng/lít đối với E5RON92 và 33.690 đồng/lít đối với RON95. Hiện số dư quỹ được ước tính chỉ còn khoảng 2.600 tỷ đồng sau nhiều kỳ liên tiếp phải chi ra, nên cơ quan điều hành buộc phải tính toán thận trọng để giữ dư địa ứng phó. Việc Brent và WTI cùng giảm hơn 10% trong phiên 24/3 đang mở ra khả năng giảm mức chi, thậm chí có thể không cần sử dụng quỹ trong kỳ điều hành sắp tới.
Theo mức giá đang áp dụng từ 23 giờ 35 phút ngày 19/3, xăng E5RON92 hiện không cao hơn 27.177 đồng/lít. Xăng RON95-III giữ ở mức 30.690 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S đang được bán với giá 33.420 đồng/lít, dầu hỏa là 35.926 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S là 22.189 đồng/kg. Mặt bằng giá này phản ánh quyết định giữ nguyên giá bán lẻ tại kỳ điều hành ngày 19/3 nhờ sử dụng Quỹ bình ổn. Các doanh nghiệp đầu mối cho biết nguồn cung từ hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn hiện vẫn đáp ứng khoảng 70% nhu cầu trong nước, phần còn lại phải nhập khẩu từ Trung Đông nên chịu tác động trực tiếp từ biến động của Brent và WTI.
Kỳ điều hành ngày 19/3 là lần thứ ba liên tiếp liên Bộ Công Thương – Tài chính phải dùng Quỹ bình ổn để giữ giá. So với kỳ trước, mức chi đã được giảm 1.000 đồng/lít nhằm bảo toàn nguồn quỹ. Nhìn nhận về những tác nhân chi phối giá dầu thế giới thời gian qua, cơ quan quản lý lý giải rằng giá thành phẩm xăng dầu trong giai đoạn từ 12–19/3 đã tăng bình quân 16–28% tùy mặt hàng, chủ yếu do xung đột tại Trung Đông, việc Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz và việc giá dầu thô vượt xa mốc 100 USD/thùng.
Hiện tại, đà giảm của thị trường quốc tế đang tạo thêm dư địa để kỳ điều hành tới, dự kiến diễn ra vào cuối tháng 3, có thể hạ giá bán lẻ. Một lãnh đạo doanh nghiệp đầu mối dự báo rằng nếu Brent giữ dưới 100 USD và WTI dao động quanh 88 USD, giá xăng E5RON92 có thể giảm khoảng 300–500 đồng/lít, thậm chí còn sâu hơn nếu đề xuất giảm thuế môi trường được thông qua.
Bên cạnh diễn biến của Brent và WTI, chính sách thuế và Quỹ bình ổn là hai yếu tố đặc biệt quan trọng. Ngày 24/3, Bộ Tài chính công bố dự thảo nghị quyết giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng và dầu diesel. Theo đó, thuế với xăng, trừ ethanol, dự kiến giảm từ 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng mỗi lít, còn dầu diesel giảm từ 1.000 đồng xuống 500 đồng/lít.
Thuế đối với nhiên liệu bay cũng được đề xuất giảm 500 đồng/lít. Nếu được thông qua và có hiệu lực đến ngày 30/6/2026, chính sách này có thể kéo giá bán lẻ xăng giảm khoảng 1.080 đồng/lít sau khi đã tính cả thuế giá trị gia tăng. Tổng cục Thống kê đánh giá rằng biện pháp này sẽ đóng vai trò trọng yếu trong việc ngăn chặn áp lực lạm phát leo thang, bất chấp việc ngân sách nhà nước có thể hụt thu khoảng 1.790 tỷ đồng mỗi tháng.
Song song với chính sách thuế, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo sử dụng Quỹ bình ổn một cách linh hoạt để giữ giá xăng dầu trong nước thấp hơn phần lớn các nước trong khu vực. Báo điện tử Chính phủ đánh giá rằng nhờ việc trích quỹ và điều chỉnh thuế, giá xăng dầu tại Việt Nam hiện thấp hơn đa số quốc gia láng giềng. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành “dứt khoát không để thiếu xăng dầu cho sản xuất, tiêu dùng trong bất cứ tình hình nào”. Điều này cho thấy mục tiêu kép đang được theo đuổi, vừa ổn định mặt bằng giá trong nước, vừa bảo đảm nguồn cung trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu.
Điều khiến phiên 24/3 trở nên đáng chú ý là mức giảm rất mạnh của hai chuẩn dầu lớn chỉ ít ngày sau khi vừa lập đỉnh. Tín hiệu hạ nhiệt từ Washington và Tehran cho thấy giá năng lượng có thể đảo chiều nhanh chỉ bởi những thông tin địa chính trị. Với Việt Nam, mọi biến động của Brent và WTI đều ngay lập tức tác động đến kỳ điều hành xăng dầu, vốn diễn ra nửa tháng một lần. Việc theo dõi chặt chẽ cũng giúp thị trường hiểu rõ vì sao dầu Brent thường phản ánh rủi ro đối với vận tải biển rõ rệt hơn so với WTI.
Lần điều chỉnh ngày 19/3 tăng mạnh là do giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD, còn trong phiên hôm nay, mức giảm hơn 10% lại mở ra triển vọng hạ giá trong nước. Bên cạnh đó, đề xuất giảm 50% thuế môi trường xuất hiện đúng thời điểm giá dầu lao dốc càng làm dấy lên kỳ vọng kép, vừa kéo giảm giá bán lẻ, vừa hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Những tín hiệu này cũng nhắc nhà đầu tư rằng giá dầu không chỉ bị chi phối bởi cung và cầu, mà còn rất nhạy cảm với thông tin chính trị.
Nhà đầu tư và người tiêu dùng cần theo dõi ba yếu tố chính: (1) diễn biến xung đột tại Trung Đông và mọi thông tin mới liên quan đến đối thoại Mỹ–Iran; (2) quyết định chính thức của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đề xuất giảm thuế môi trường; (3) số liệu tồn kho và sản lượng khai thác từ OPEC+ và Mỹ, những yếu tố có thể khiến giá dầu đảo chiều bất cứ lúc nào. Ngoài ra, nhà đầu tư cũng cần quan sát cách liên Bộ điều chỉnh Quỹ bình ổn. Khi số dư quỹ chỉ còn khoảng 2.600 tỷ đồng, nếu giá dầu thế giới tiếp tục biến động mạnh, khả năng duy trì công cụ này trong thời gian dài sẽ không còn nhiều.
Về dài hạn, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu dầu thô từ Trung Đông. Việc đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, chuyển sang các phương tiện sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10 và khai thác năng lượng tái tạo cũng đang được Bộ Công Thương khuyến khích.
Biến động liên tục của giá dầu đang tạo ra cả cơ hội lẫn rủi ro cho những người quan tâm đến thị trường hàng hóa. Với đà giảm mạnh của Brent và WTI, nhiều nhà đầu tư ngắn hạn đang tìm kiếm cách tiếp cận nhịp biến động này. Một trong những công cụ phổ biến là hợp đồng giao ngay dầu thô WTI, mã XTIUSD, hiện được nhiều nhà môi giới quốc tế cung cấp, đặc biệt thu hút sự chú ý sau khi giá WTI (XTIUSD) biến động sốc vì vấn đề Hormuz trong tháng 3 đòi hỏi những chiến lược giao dịch phù hợp. Khi giá dầu giảm sâu, vị thế bán (short) XTIUSD có thể mang lại lợi nhuận nhanh. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị bùng phát khiến dầu bật tăng, vị thế mua (long) sẽ có lợi thế. Tuy nhiên, biên độ dao động lớn cũng đồng nghĩa nhà đầu tư phải quản trị rủi ro thật chặt chẽ.
Với những nhà đầu tư đang theo sát diễn biến ngắn hạn của dầu thô, XTIUSD là mã rất đáng quan sát. Có thể tham khảo thêm diễn biến thị trường và cơ hội giao dịch XTIUSD tại EBC, nhưng cần quản trị rủi ro cẩn trọng vì giá dầu thường biến động rất mạnh theo tin tức địa chính trị. Đây là lựa chọn phù hợp với những nhà đầu tư hiểu rõ sản phẩm và chấp nhận được mức độ rủi ro tương ứng.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích, cũng không nên được hiểu là, lời khuyên về tài chính, đầu tư hay bất kỳ lĩnh vực nào khác để bạn dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được xem là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
