Đăng vào: 2026-01-27
Fed – Cục Dự trữ Liên bang Mỹ – bước vào cuộc họp chính sách tiền tệ ngày 27–28/1 với kịch bản được thị trường gần như “đặt cược” là giữ nguyên lãi suất cơ bản trong biên độ 3,5–3,75% sau ba lần cắt trước đó. Tuy nhiên, tâm điểm không chỉ là lãi suất mà còn là sức ép chính trị ngày càng lớn lên Chủ tịch Jerome Powell, cú rơi của đồng USD, đà tăng sốc của giá vàng vượt 5.000 USD/oz và đồn đoán Fed phối hợp với BoJ để bình ổn đồng yen.
Theo lịch công bố, cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) kéo dài trong hai ngày 27–28/1, với quyết định lãi suất dự kiến được công bố rạng sáng 29/1 theo giờ Việt Nam. Công cụ FedWatch của CME cho thấy khoảng 95% xác suất Fed giữ nguyên lãi suất ở vùng 3,50–3,75%, chỉ khoảng 4–5% khả năng cắt thêm 0,25 điểm phần trăm.
Từ sau lần cắt lãi suất tháng 12/2025, Fed đã đưa lãi suất quỹ liên bang từ vùng 3,75–4,00% xuống 3,50–3,75% và tạm dừng chu kỳ nới lỏng thêm để quan sát dữ liệu. Áp lực từ chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ hiện quanh 2,7% so với cùng kỳ, nhỉnh hơn mục tiêu 2% của Fed, trong khi tỷ lệ thất nghiệp đứng ở mức 4,4%, phản ánh một thị trường lao động đã “hạ nhiệt” đáng kể so với giai đoạn bùng nổ tuyển dụng.
Trong bối cảnh đó, đồng USD lại có diễn biến kém tích cực. Chỉ số Dollar Index (DXY) lùi về vùng 97 điểm – mức thấp nhất trong 4 tháng, chịu áp lực từ nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa, bất định chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump và đồn đoán Fed “kiểm tra tỷ giá” với đồng yen. Ngược lại, giá vàng đã vượt 5.090 USD và bứt phá lên trên 5.100 USD/oz lần đầu trong lịch sử, với nhiều dự báo kim loại quý này còn dư địa hướng tới mốc 5.400 USD trước khi lùi nhẹ quanh 5.050–5.080 USD/oz trong phiên 27/1.
Cuộc họp FOMC lần này diễn ra sau chuỗi dữ liệu kinh tế khá “trái chiều”: tăng trưởng GDP quý III/2025 được điều chỉnh lên 4,4% và mô hình GDPNow của Fed Atlanta ước tính tăng trưởng quý IV có thể lên tới 5,4%, trong khi thị trường việc làm lại cho thấy số việc làm mới thấp nhất kể từ sau đại dịch.
Lạm phát toàn phần (CPI) tăng 2,7% năm qua, còn lạm phát lõi khoảng 2,6%, cao hơn mục tiêu 2% nhưng không còn “nóng” như giai đoạn 2022–2023. Điều này đặt Fed vào thế khó: nếu cắt giảm lãi suất quá nhanh, rủi ro lạm phát quay lại; nhưng nếu giữ lãi suất cao quá lâu, thị trường lao động có thể chịu cú sốc.
Các công cụ định giá lãi suất cho thấy nhà đầu tư gần như đồng thuận Fed sẽ không thay đổi lãi suất trong cuộc họp tháng 1; câu hỏi khi nào Fed giảm lãi suất năm 2026 vẫn là ẩn số lớn, với kỳ vọng hiện tại chỉ khoảng 0,5 điểm phần trăm cắt giảm cho cả năm, chủ yếu từ nửa cuối năm.
Trong các phát biểu trước giai đoạn “blackout”, Chủ tịch Jerome Powell nhiều lần nhấn mạnh Fed vẫn “phụ thuộc dữ liệu”, ưu tiên đưa lạm phát về gần 2% nhưng đồng thời tránh gây ra làn sóng sa thải lớn. Chính Fed cũng nhìn nhận mức 3,5–3,75% hiện tại khá gần mức “trung hòa” – không quá bóp nghẹt tăng trưởng nhưng đủ giữ lạm phát trong tầm kiểm soát.
Nếu chỉ nhìn vào lãi suất, đây có thể là một cuộc họp “nhàm chán”. Nhưng lần này, Fed đang đối mặt với cơn bão chính trị hiếm có: Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra hình sự liên quan tới Chủ tịch Jerome Powell, Nhà Trắng nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook và Tổng thống Donald Trump chuẩn bị đề cử người kế nhiệm Powell, khi nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc vào tháng 5.
Tổng thống Trump liên tục chỉ trích Fed “quá chậm chạp” trong việc cắt giảm lãi suất, cho rằng lẽ ra ngân hàng trung ương phải hỗ trợ tăng trưởng và xuất khẩu mạnh mẽ hơn. Danh sách ứng viên được đồn đoán cho chiếc ghế Chủ tịch Fed mới trải dài từ cố vấn kinh tế Kevin Hassett, Thống đốc Christopher Waller, cựu Thống đốc Kevin Warsh cho tới Giám đốc đầu tư trái phiếu của BlackRock, ông Rick Rieder.
Giữa “bão chính trị” này, ông Powell không còn giữ thái độ im lặng như trước. Trong một tuyên bố hiếm hoi, ông gọi cuộc điều tra là một phần trong chiến dịch gây áp lực lên Fed để buộc phải cắt giảm lãi suất nhanh hơn – thông điệp mạnh mẽ nhằm bảo vệ tính độc lập của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.
Tim Duy, chuyên gia kinh tế trưởng Mỹ tại SGH Macro Advisors, nhận định: “Không thể nhìn hành động của vị Chủ tịch Fed tiếp theo tách rời khỏi bối cảnh kinh tế và khả năng thuyết phục các thành viên FOMC khác”. Nói cách khác, ngay cả khi Nhà Trắng bổ nhiệm một gương mặt “diều hâu cắt giảm lãi suất”, người đó vẫn phải thuyết phục được số đông trong hội đồng.
Michael Pearce, kinh tế trưởng Mỹ tại Oxford Economics, cho rằng kịch bản cơ sở là Fed chỉ bắt đầu cắt giảm lãi suất từ tháng 6 và tháng 9, sau khi có thêm bằng chứng kinh tế suy yếu rõ rệt hơn. “Sẽ cần một sự suy yếu quyết liệt của thị trường lao động để Fed cắt giảm sớm và mạnh như kỳ vọng của Nhà Trắng – điều chúng tôi cho là khó xảy ra”.
Chính vì vậy, giới quan sát nhận định dù tiếng nói chính trị rất ồn ào, các “lan can thể chế” – từ Tòa án Tối cao tới Thượng viện – vẫn đang bảo vệ mức độ độc lập nhất định cho Fed. Tuy nhiên, chỉ riêng việc mở cuộc điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Powell và tìm cách sa thải một Thống đốc đang tại nhiệm đã đủ để nâng rủi ro hệ thống đối với đồng USD trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.
Trên thị trường tiền tệ, cú hồi mạnh của đồng yen Nhật là tâm điểm. Trong hai phiên gần nhất, tỷ giá yên Nhật bật tăng khoảng 3% so với USD, lên quanh 153–155 JPY/USD, sau khi xuất hiện thông tin Fed New York thực hiện “rate check” – gọi điện hỏi giá USD/JPY với các nhà giao dịch, động thái thường được xem là bước dọn đường cho khả năng can thiệp.
Yoshinobu Tsutsui, Chủ tịch Keidanren – liên đoàn giới chủ lớn nhất Nhật Bản – công khai ủng hộ khả năng can thiệp: “Nếu xuất hiện những biến động nhanh, khó lường của đồng yen, can thiệp là điều chính đáng”. Ông cũng nhấn mạnh hướng đi chính sách tiền tệ của cả BoJ và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ là yếu tố then chốt cho tương lai của đồng yen.
Trong khi đó, chỉ số DXY đã rơi xuống gần 97 điểm, thấp nhất trong bốn tháng, khi nhà đầu tư đồng loạt giảm vị thế nắm giữ USD trước thềm cuộc họp Fed và trước nguy cơ chính phủ Mỹ lại rơi vào vòng xoáy đóng cửa ngân sách.
Cú trượt của USD và loạt rủi ro chính trị từ Nhà Trắng, cùng căng thẳng thương mại mới với Canada và Hàn Quốc, đã thổi bùng nhu cầu tài sản an toàn, đặc biệt là vàng. Vàng giao ngay đã leo lên kỷ lục trên 5.110 USD/oz, trong khi giá bạc tăng mạnh vượt 110 USD/oz, ghi nhận mức tăng hơn 50% từ đầu năm và đặt ra câu hỏi về rủi ro tại vùng đỉnh lịch sử.
Tim Waterer, chuyên gia phân tích tại KCM Trade, nhận định: “Cách tiếp cận gây xáo trộn của ông Trump trong năm nay đang vô tình ‘đỡ giá’ cho vàng như một kênh phòng thủ; chỉ riêng đe dọa áp thuế cao với Canada và Hàn Quốc đã đủ giữ vàng ở vị thế tài sản trú ẩn”.
Trên thị trường chứng khoán, các chỉ số lớn như Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq ghi nhận những nhịp điều chỉnh và biến động trái chiều trước thềm cuộc họp Fed và mùa báo cáo lợi nhuận Big Tech, thể hiện tâm lý “chờ xem” thận trọng của giới đầu tư. Tuy nhiên, nhiều nhà quản lý quỹ trái phiếu đã bắt đầu kéo dài kỳ hạn nắm giữ, đặt cược vào kịch bản Fed sớm nới lỏng mạnh hơn nếu kinh tế hạ nhiệt trong nửa cuối năm.
Với xác suất trên 95% theo FedWatch, đây gần như là kịch bản “mặc định” của thị trường.
Lãi suất: Giữ nguyên 3,50–3,75%/năm.
Tác động lên USD: Nếu thông cáo không quá “diều hâu”, USD nhiều khả năng tiếp tục yếu nhẹ, đặc biệt so với yen và các đồng tiền hàng hóa. Ngược lại, giọng điệu cứng rắn hơn về lạm phát có thể giúp USD hồi kỹ thuật sau nhịp bán tháo.
Tác động lên vàng và chứng khoán: Vàng có thể duy trì mặt bằng cao trên 5.000 USD/oz, nhưng dễ biến động mạnh theo từng câu nói của ông Powell trong họp báo. Chứng khoán hưởng lợi nếu Fed phát tín hiệu “kiên nhẫn”, coi rủi ro tình trạng suy thoái kinh tế là đáng lưu ý.
Với doanh nghiệp và hộ gia đình Mỹ, kịch bản này đồng nghĩa chi phí vay vốn vẫn cao hơn nhiều so với giai đoạn 2020–2021, nhưng đã thấp hơn so với đỉnh chu kỳ thắt chặt. Nợ thẻ tín dụng, vay mua nhà, vay tiêu dùng vẫn chịu lãi suất “chát”, buộc người tiêu dùng phải cân nhắc kỹ trước mỗi quyết định chi tiêu lớn.
Công cụ FedWatch chỉ ghi nhận khoảng 4–5% xác suất Fed cắt thêm 0,25 điểm phần trăm ngay trong tháng 1.
Lãi suất: Giảm về vùng 3,25–3,50%/năm.
Tác động lên USD: USD có thể giảm sâu hơn, đặc biệt nếu Fed đồng thời phát tín hiệu sẽ tiếp tục cắt mạnh trong nửa đầu năm. Đồng yen, euro và tiền tệ các thị trường mới nổi sẽ được hỗ trợ.
Tác động lên vàng và chứng khoán: Vàng có cơ hội bứt phá thêm, tận dụng mặt bằng lãi suất thực thấp và nỗi lo về uy tín chống lạm phát của Fed. Chứng khoán ngắn hạn hưởng lợi, nhưng nhà đầu tư cũng có thể lo lắng Fed đang “biết điều gì đó xấu hơn” về nền kinh tế.
Đối với kinh tế toàn cầu, kịch bản cắt sớm giúp nới lỏng điều kiện tài chính, giảm chi phí vốn bằng USD, qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp và ngân hàng ở các nền kinh tế mới nổi đang vay ngoại tệ.
Xác suất Fed bất ngờ tăng lãi suất gần như bằng 0 trong định giá hiện tại, chỉ xuất hiện nếu Fed coi lạm phát quay đầu tăng mạnh trở lại hoặc mất kiểm soát kỳ vọng lạm phát.
Lãi suất: Tăng trở lại vùng 3,75–4,00%/năm.
Tác động lên USD: USD bật tăng mạnh, đặc biệt với yen và các đồng tiền mới nổi; lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn vọt lên, gây áp lực lên định giá cổ phiếu.
Tác động lên vàng và chứng khoán: Vàng có thể điều chỉnh sâu dưới vùng 5.000 USD/oz; chứng khoán toàn cầu chịu cú sốc bán tháo, đặc biệt là các ngành nhạy cảm lãi suất như bất động sản, công nghệ.
Dù xác suất thấp, việc thị trường phải tính đến kịch bản này phản ánh mức độ nhạy cảm rất cao của nhà đầu tư với từng thay đổi nhỏ trong thông điệp của Fed.
Chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ từ lâu là “kim chỉ nam” cho dòng vốn quốc tế. Khi Fed tạm dừng cắt giảm lãi suất và USD suy yếu, dòng vốn thường có xu hướng tìm đến các tài sản rủi ro hơn, bao gồm chứng khoán và trái phiếu của các thị trường mới nổi.
Tại Việt Nam, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng đồng loạt giảm trong khi thị trường chợ đen cũng hạ nhiệt, bám sát đà suy yếu của chỉ số DXY trên thị trường quốc tế, giúp tỷ giá trung tâm duy trì ổn định quanh 25.120–25.130 VND/USD. Dù vậy, áp lực dài hạn vẫn hiện hữu do cung USD không tăng tương xứng với tăng trưởng VND trong hệ thống.
Mặt bằng chi phí lãi vay VND được dự báo tăng thêm 0,4–0,6 điểm phần trăm trong giai đoạn cuối 2025 – quý I/2026, đưa mức phổ biến lên khoảng 6,9–7,5%/năm, thậm chí cao hơn với một số nhóm khách hàng và ngân hàng. Nếu Fed sớm cắt giảm lãi suất trong năm 2026, áp lực lên tỷ giá và lãi suất trong nước sẽ bớt căng thẳng hơn, tạo điều kiện để NHNN duy trì chính sách hỗ trợ tăng trưởng.
Trên thị trường chứng khoán, VN-Index vừa có phiên điều chỉnh mạnh khoảng 1,45%, xuống vùng 1.840–1.850 điểm trước thềm cuộc họp Fed và mùa công bố kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, các công ty chứng khoán vẫn giữ quan điểm tích cực cho cả năm 2026, với kịch bản VN-Index có thể hướng tới 2.100–2.280 điểm nếu dòng vốn ngoại quay lại mạnh sau giai đoạn nâng hạng thị trường.
Trong bối cảnh Fed, USD và vàng biến động mạnh, nhà đầu tư trong nước có thể cân nhắc:
Thận trọng với rủi ro tỷ giá nếu vay ngoại tệ hoặc đầu tư vào doanh nghiệp có vay USD lớn, nhất là khi lãi suất USD cho vay quốc tế vẫn quanh 4–5%/năm.
Theo dõi sát các chỉ báo từ Fed: tuyên bố sau cuộc họp, họp báo của Chủ tịch Jerome Powell, diễn biến xác suất trên CME FedWatch, cũng như dữ liệu lạm phát và việc làm hàng tháng.
Phân bổ vốn đầu tư đa dạng, tránh tập trung quá lớn vào một loại tài sản duy nhất. Vàng – đặc biệt là vàng miếng SJC – đang neo ở vùng giá rất cao; trong nước, giá vàng quy đổi đã lên quanh 174–177 triệu đồng/lượng, tiềm ẩn rủi ro biến động mạnh nếu Fed “gây bất ngờ”.
Tận dụng những nhịp điều chỉnh của thị trường chứng khoán để tích lũy cổ phiếu doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh, ít nợ ngoại tệ, hưởng lợi từ lãi suất trong nước còn tương đối thấp so với giai đoạn thắt chặt trước đó.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bước vào cuộc họp tháng 1/2026 với một “bài toán nhiều ẩn số”: lạm phát đã hạ nhiệt nhưng chưa về hẳn mục tiêu, tăng trưởng kinh tế bất ngờ tăng tốc, thị trường lao động yếu đi, trong khi sức ép chính trị từ Nhà Trắng lên Chủ tịch Jerome Powell và nội bộ Fed chưa từng lớn như hiện nay.
Chỉ một thay đổi nhỏ trong câu chữ của thông cáo hay một phát biểu bất ngờ trong họp báo của ông Powell cũng có thể làm xoay trục kỳ vọng của thị trường – từ USD, vàng, chứng khoán tới trái phiếu và dòng vốn vào các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Đối với nhà đầu tư, việc bám sát các cuộc họp Fed, báo cáo lạm phát và dữ liệu việc làm sắp tới không chỉ là câu chuyện “vĩ mô” xa xôi, mà là yếu tố trực tiếp định hình tỷ giá, lãi suất và giá tài sản trong danh mục.
Trong bối cảnh bất định gia tăng, chiến lược hợp lý lúc này có lẽ không phải là cố đoán xem “Fed giữ nguyên lãi suất hay không”, mà là chuẩn bị cho nhiều kịch bản, xây dựng danh mục đủ linh hoạt để thích ứng khi Fed – và cả Nhà Trắng – “thay đổi tông” nhanh hơn dự kiến.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
