Đăng vào: 2026-01-22
Chứng khoán Mỹ phục hồi rõ rệt trong phiên 21/01 (giờ New York), khi cả Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đồng loạt tăng hơn 1% sau một ngày trước đó lao dốc mạnh nhất trong ba tháng. Động lực chính đến từ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã đạt “khung thoả thuận” về Greenland, sẽ không dùng vũ lực và tạm dừng kế hoạch áp thuế mới với các đồng minh châu Âu. Cùng lúc, vàng lùi khỏi mức kỷ lục, dầu giữ trên 60 USD/thùng, đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ ổn định trở lại, cho thấy khẩu vị rủi ro trên thị trường tài chính toàn cầu đang được cải thiện.
Phiên thứ Tư (21/01, giờ New York) chứng kiến S&P 500 tăng hơn 1% và thị trường chung bật mạnh sau phiên bán tháo hôm trước:
Chỉ số Dow Jones tăng 588,64 điểm, tương đương +1,21%, lên 49.077,23 điểm.
S&P 500 tăng 78,76 điểm (+1,16%) lên 6.875,62 điểm.
Nasdaq Composite cộng thêm 270,50 điểm (+1,18%) lên 23.224,83 điểm.
Đây là mức tăng trong ngày mạnh nhất của S&P 500 trong khoảng hai tháng, diễn ra chỉ một ngày sau khi chứng khoán Mỹ lao dốc vì lo ngại căng thẳng Greenland, khiến cả ba chỉ số ghi nhận phiên giảm sâu nhất kể từ tháng 10, với mức giảm trên 1,7–2,3% do lo ngại về khả năng bùng phát chiến tranh thương mại mới giữa Mỹ và châu Âu xoay quanh Greenland.
Trong phiên, thị trường mở cửa trong sắc xanh nhưng thận trọng, chủ yếu là nhịp hồi kỹ thuật sau cú rơi mạnh. Đến giữa phiên, đà tăng có dấu hiệu hạ nhiệt. Bước ngoặt chỉ thực sự xuất hiện sau khi ông Trump đăng thông điệp trên mạng xã hội, khẳng định không áp thuế mới lên các đồng minh châu Âu từ ngày 1/2 như dự kiến, và cho biết Mỹ đã “hình thành khung thoả thuận tương lai” liên quan Greenland và khu vực Bắc Cực. Ngay sau thông tin này, lực mua lan rộng, đẩy ba chỉ số chính lên gần mức cao nhất phiên.
Song song, các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ và chỉ số chứng khoán châu Á trong phiên sáng nay (22/01, giờ châu Á) tiếp tục giao dịch trong sắc xanh, phản ánh kỳ vọng rằng cú sốc Greenland có thể dần lắng xuống, trong khi nhà đầu tư chuyển hướng chú ý sang dữ liệu lạm phát PCE và mùa công bố lợi nhuận quý tới đây.
Chỉ một ngày trước, thị trường chứng khoán Mỹ rung lắc dữ dội khi ông Trump đe doạ tăng mạnh thuế nhập khẩu với nhiều nước châu Âu – từ Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Thụy Điển đến Anh và Na Uy – như một hình thức gây sức ép để mua được Greenland. Phát biểu “không còn chỉ nghĩ tới hoà bình” cùng các tín hiệu sẵn sàng mở lại mặt trận thuế quan đã kích hoạt một làn sóng “bán nước Mỹ” (Sell America) mới trên thị trường tài chính toàn cầu: cổ phiếu Mỹ, trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài và đồng USD đồng loạt chịu áp lực.
Trong phiên 20/01, Dow Jones giảm 1,76%, S&P 500 mất 2,06% và Nasdaq rơi 2,39%, mức giảm trong ngày mạnh nhất trong hơn ba tháng. Chỉ số biến động Cboe VIX – thước đo “nỗi sợ” của Phố Wall – bật lên vùng cao nhất tám tuần.
Bước ngoặt đến nhanh chóng tại Davos, Thụy Sĩ. Trong bài phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới, ông Trump khẳng định “không cần và không muốn dùng vũ lực đối với Greenland”, đồng thời nói đã đạt một “khung thoả thuận” với các đồng minh NATO về hợp tác quốc phòng và khai thác khoáng sản tại vùng Bắc Cực, đổi lại là tạm dừng kế hoạch áp thuế mới lên châu Âu.
Dù phía Greenland và Đan Mạch sau đó phủ nhận có bất kỳ thoả thuận chuyển giao chủ quyền nào, thị trường tài chính vẫn phản ứng tích cực với việc rủi ro tồi tệ nhất – một cuộc khủng hoảng thuế quan mới giữa Mỹ và EU – tạm thời được gạt sang bên. Một chiến lược gia tại Glenmede được Reuters dẫn lời cho rằng điều thật sự có ý nghĩa với kinh tế không phải chuyện ai “sở hữu” Greenland, mà là việc các nền kinh tế lớn có lao vào vòng xoáy áp thuế lẫn nhau hay không.
Ở góc nhìn rộng hơn, “khủng hoảng Greenland” đã kéo dài hơn một năm, với những đe doạ sáp nhập, điều động lực lượng và các cuộc tập trận của NATO trong khuôn khổ chiến dịch Operation Arctic Endurance, khiến quan hệ Mỹ – châu Âu căng thẳng nhất trong nhiều thập kỷ. Việc ông Trump bất ngờ “quay xe” làm dịu bớt nguy cơ đứt gãy quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong ngắn hạn, dù về dài hạn niềm tin của đồng minh với Washington vẫn bị bào mòn.
Trong khi câu chuyện Greenland chi phối tâm lý trong vài phiên gần đây, nền tảng vĩ mô của Mỹ vẫn xoay quanh lạm phát và chính sách tiền tệ:
Lạm phát đo bằng CPI Mỹ tháng 12/2025 giữ ở mức 2,7%, còn lạm phát lõi khoảng 2,6%, cao hơn nhưng không quá xa mục tiêu 2% của Fed.
Chỉ số PCE lõi – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – cho tháng 11 sẽ được công bố vào ngày 22/01 (giờ Mỹ), được thị trường kỳ vọng khoảng 0,2% so với tháng trước và 2,7–2,8% so với cùng kỳ, đủ để Fed duy trì trạng thái “tạm dừng” lãi suất tại cuộc họp cuối tháng 1.
Bối cảnh trên khiến mọi tín hiệu can thiệp của Nhà Trắng vào Fed bị soi rất kỹ. Các thông tin gần đây về việc Tổng thống Trump gây sức ép với Chủ tịch Fed Jerome Powell và cân nhắc thay thế Thống đốc Lisa Cook đã làm dấy lên lo ngại về mức độ độc lập của ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, quan điểm thận trọng của Toà án Tối cao Mỹ và sự phản đối rộng rãi trong giới chính sách phần nào khiến kịch bản can thiệp trực diện trở nên kém khả thi hơn – yếu tố cũng góp phần giúp tâm lý thị trường dịu lại đôi chút.
Sau nhiều tháng chịu áp lực vì lo ngại suy thoái và tranh cãi về trần lãi suất thẻ tín dụng, cổ phiếu ngân hàng Mỹ có phiên tăng mạnh đồng loạt:
Chỉ số ngân hàng khu vực (regional banks) tăng khoảng 4,7%, lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2024.
Citizens Financial Group tăng hơn 7% sau khi công bố lợi nhuận quý mới tăng hơn 30% so với cùng kỳ.
Truist Financial cũng nhích gần 2% nhờ thu nhập lãi và phí ngân hàng đầu tư cải thiện.
Dù vậy, bóng mây rủi ro vẫn chưa biến mất hoàn toàn: đề xuất tạm áp trần lãi suất thẻ tín dụng được ông Trump nhắc lại tại Davos khiến giới ngân hàng lo ngại biên lợi nhuận bị bào mòn trong trung hạn; Giám đốc điều hành JPMorgan Jamie Dimon thậm chí gọi đây là ý tưởng “đầy rủi ro cho nền kinh tế”.
Cổ phiếu năng lượng dẫn dắt đà tăng của S&P 500 trong phiên vừa qua:
Halliburton tăng khoảng 4% sau khi lợi nhuận vượt dự báo.
EQT Corp và Expand Energy lần lượt tăng khoảng 6,5% và 4,5%, trong bối cảnh giá khí tự nhiên lên đỉnh 6 tuần vì thời tiết lạnh.
Trên thị trường hàng hoá, dầu Brent duy trì quanh 65,3 USD/thùng còn WTI xấp xỉ 60,7 USD/thùng, chịu ảnh hưởng từ diễn biến nguồn cung tại Kazakhstan và triển vọng nhu cầu 2026 được Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) điều chỉnh tăng.
Việc ông Trump tạm lùi một bước trong căng thẳng với châu Âu và ám chỉ không muốn leo thang quân sự ở Iran cũng giúp giảm bớt lo ngại về cú sốc nhu cầu, dù thị trường dầu vẫn đối mặt với rủi ro dư cung khi tồn kho dầu thô Mỹ tăng hơn dự báo.
Nhóm cổ phiếu hàng không cũng khởi sắc theo tâm lý “nhẹ gánh”:
United Airlines tăng hơn 2% sau khi đưa ra triển vọng tích cực cho quý hiện tại và cả năm.
Delta, American Airlines, Southwest đồng loạt tăng từ khoảng 1–2,4%.
Động lực ở đây mang tính kép: vừa được hưởng lợi từ triển vọng nhu cầu đi lại ổn định, vừa được hỗ trợ gián tiếp từ việc rủi ro chiến tranh thương mại và địa chính trị tạm hạ nhiệt.
Nhóm công nghệ lớn (big tech) không phải tâm điểm trong phiên, chủ yếu hồi phục theo thị trường chung. Điểm nhấn lại đến từ mảng giải trí trực tuyến:
Netflix giảm khoảng 2,2% do đưa ra triển vọng tăng trưởng thận trọng, đồng thời tạm dừng hoạt động mua lại cổ phiếu quỹ để dồn nguồn lực tài chính cho thương vụ mua lại tài sản studio và streaming của Warner Bros Discovery.
Ở chiều ngược lại, một số cổ phiếu tiêu dùng quy mô lớn bị chốt lời mạnh khi xuất hiện thông tin Berkshire Hathaway có thể cắt giảm tỷ lệ nắm giữ, cho thấy nhà đầu tư vẫn tích cực cơ cấu danh mục sau giai đoạn tăng giá kéo dài.
Dù chứng khoán Mỹ tăng mạnh trở lại, đa số chuyên gia được các hãng tin quốc tế trích dẫn đều tỏ ra thận trọng hơn là hưng phấn:
Một chiến lược gia tại Cresset Capital nhận xét, phiên bán tháo trước đó cho thấy giới đầu tư không còn “mua đáy” một cách bản năng mỗi khi có tin xấu, mà bắt đầu nghiêm túc định giá lại rủi ro địa chính trị và thuế quan.
Đại diện Amundi tại Paris xem đợt điều chỉnh là “động thái chốt lời mang tính phòng thủ” sau một giai đoạn định giá tăng cao, nhưng cho rằng nền tảng vĩ mô hiện tại vẫn tương đối hỗ trợ cho cổ phiếu.
Một nhà giao dịch tại Argonaut ở Australia nhắc lại cụm từ được dùng nhiều trên Phố Wall – “Trump Always Chickens Out” – để mô tả việc ông Trump thường rút lại những đe doạ cứng rắn sau khi thị trường phản ứng tiêu cực, song đồng thời cảnh báo không nên chủ quan vì các phát biểu khó đoán vẫn có thể khiến biến động quay trở lại bất cứ lúc nào.
Xét về phương diện định giá cổ phiếu, sau ba năm liền tăng trưởng hai chữ số, hệ số P/E của S&P 500 đã ở vùng cao, khiến thị trường dễ bị tổn thương trước bất kỳ cú sốc nào – từ dữ liệu lạm phát xấu đi, chính sách tiền tệ bất ngờ, cho tới các cú “bẻ lái” trong chiến lược đối ngoại của Nhà Trắng. Không ít nhà quản lý quỹ khuyến nghị tăng tỷ trọng tài sản phòng thủ, như tiền mặt, trái phiếu chất lượng cao hoặc vàng, như một dạng “bảo hiểm” trước chu kỳ biến động mới.
Với nhà đầu tư Việt Nam, chứng khoán Mỹ vẫn là “hàn thử biểu” quan trọng cho khẩu vị rủi ro toàn cầu:
Khi Phố Wall trải qua cú rơi mạnh vì rủi ro thuế quan và địa chính trị, các thị trường mới nổi thường chịu áp lực rút vốn, đặc biệt ở những nhóm ngành mang tính chu kỳ cao.
Phiên hồi phục đêm qua giúp tâm lý bớt căng, nhưng khó xoá ngay nỗi lo về khả năng các đe doạ thuế quan được tái khởi động nếu tiến trình “khung thoả thuận” Greenland gặp bế tắc.
Trong bối cảnh đó, dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam có thể tiếp tục biến động theo hai hướng:
Ngắn hạn, tâm lý tích cực có thể hỗ trợ lực mua ròng trở lại ở các cổ phiếu đầu ngành, đặc biệt là những doanh nghiệp gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trung hạn, nếu lạm phát Mỹ và PCE cao hơn kỳ vọng buộc Fed duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn, dòng vốn có thể ưu tiên tài sản an toàn, gây sức ép lên định giá thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Trong bối cảnh chứng khoán Mỹ biến động mạnh vì Greenland và lạm phát, nhà đầu tư Việt Nam nên đặc biệt chú ý:
Chỉ số biến động VIX: nếu VIX bật tăng trở lại lên vùng cao, rủi ro “risk-off” toàn cầu có thể quay lại.
Dữ liệu PCE lõi và các phát biểu của Fed trong những ngày tới: bất kỳ tín hiệu nào cho thấy lạm phát “dai dẳng” hơn dự kiến đều có thể kéo dài chu kỳ lãi suất cao.
Động thái mới của Nhà Trắng liên quan Greenland, NATO và thuế quan với châu Âu: thị trường hiện đang “định giá” theo kịch bản Trump tiếp tục lùi bước, nên bất kỳ chuyển biến ngược chiều nào đều có thể gây sốc.
Diễn biến giá hàng hoá (dầu, khí, vàng), bởi đây là biến số quan trọng với nhiều nhóm ngành trên HOSE (dầu khí, thép, hoá chất, hàng không…) cũng như tỷ giá và lạm phát trong nước.
Tất cả các yếu tố trên cho thấy, thị trường chứng khoán Mỹ hồi phục mạnh là tín hiệu tích cực, nhưng không phải lời khẳng định “nguy hiểm đã qua”. Với nhà đầu tư Việt, đây là thời điểm cần cân nhắc kỹ khẩu vị rủi ro, chú trọng phân bổ tài sản hợp lý và tránh sử dụng đòn bẩy quá cao.
Phiên 21/01 đánh dấu một bước xoay trục nhanh chóng của chứng khoán Mỹ: từ chỗ hoảng loạn vì kịch bản chiến tranh thuế quan xoay quanh Greenland, thị trường chuyển sang trạng thái “thở phào” khi Nhà Trắng tạm gác đe doạ và nói về “khung thoả thuận”. Cả ba chỉ số chính phục hồi hơn 1%, vàng rời đỉnh kỷ lục, dầu và đồng USD ổn định hơn – tất cả phản ánh việc kịch bản xấu nhất đã tạm thời được loại bỏ.
Tuy nhiên, rủi ro phía trước vẫn không hề nhỏ:
Ông Trump có lịch sử nhiều lần “quay xe” vào phút chót, nhưng cũng nhiều lần bất ngờ siết lại lập trường khi nhận thấy lợi thế chính trị.
Dữ liệu lạm phát PCE, quyết định của Fed, cùng các căng thẳng còn âm ỉ quanh NATO và châu Âu đều có thể trở thành chất xúc tác cho những đợt biến động mới.
Với nhà đầu tư Việt Nam, chứng khoán Mỹ vẫn sẽ là yếu tố định hướng quan trọng cho dòng vốn và tâm lý, song mỗi quyết định đầu tư cần dựa trên khẩu vị rủi ro, thời gian nắm giữ và chiến lược giao dịch riêng, thay vì chạy theo các nhịp “nóng – lạnh” của tin tức thời sự.
Chứng khoán Mỹ phiên 21/01 (giờ New York) đồng loạt tăng hơn 1%: Dow Jones +1,21%, S&P 500 +1,16%, Nasdaq +1,18%, đảo chiều sau phiên rơi mạnh nhất trong ba tháng.
Động lực chính: Tổng thống Donald Trump rút lại đe doạ dùng vũ lực với Greenland và tạm dừng kế hoạch áp thuế mới lên các đồng minh châu Âu, nói đã đạt “khung thoả thuận” về hợp tác ở Bắc Cực.
Nhóm ngân hàng và năng lượng dẫn dắt đà tăng, trong khi một số cổ phiếu tiêu dùng lớn bị chốt lời, Netflix giảm sau kết quả kinh doanh thận trọng.
Trên thị trường tài sản khác, vàng lùi khỏi đỉnh lịch sử, dầu giữ quanh 60–65 USD/thùng, đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ ổn định trở lại khi nhu cầu trú ẩn giảm.
Nhà đầu tư toàn cầu chuẩn bị đón dữ liệu PCE lõi và quyết định của Fed, trong khi vẫn dõi theo những phát biểu tiếp theo của Nhà Trắng về Greenland, NATO và thuế quan – các yếu tố có thể tiếp tục chi phối thị trường chứng khoán Mỹ và tâm lý nhà đầu tư Việt Nam trong thời gian tới.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
