Đăng vào: 2026-03-23
Tuần giao dịch mở màn bằng một làn sóng bán tháo dữ dội trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sáng Thứ Hai, ngày 23 tháng 3 năm 2026, nhà đầu tư thức dậy trước một biển đỏ rực khi các chỉ số thị trường châu Á trải qua một trong những phiên lao dốc nặng nề nhất trong nhiều năm trở lại đây. Từ các sàn công nghệ tại Tokyo, những trung tâm công nghiệp ở Seoul cho tới các tòa tháp tài chính tại Hồng Kông, bức tranh hiện lên đều giống nhau: một làn sóng tháo chạy khỏi tài sản rủi ro trong trạng thái hoảng loạn trên diện rộng.
Tác nhân châm ngòi cho cú sụp đổ này không chỉ đơn thuần là "căng thẳng địa chính trị" mà là một mối đe dọa trực diện tới tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Trong suốt cuối tuần, cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Iran đã bước sang một giai đoạn mới đầy căng thẳng, với tâm điểm là Eo biển Hormuz. Khi một tối hậu thư "xóa sổ" trong vòng 48 giờ treo lơ lửng trên đầu nền kinh tế toàn cầu, các cường quốc trong khu vực đang phải chuẩn bị cho một cú sốc năng lượng nghiêm trọng và kéo dài.
Nhật Bản và Hàn Quốc, có thể xem là hai nền kinh tế dễ tổn thương nhất thế giới về năng lượng, là những nước đầu tiên chứng kiến các chỉ số thị trường châu Á đổ sập. Giới giao dịch phản ứng dữ dội trước tối hậu thư cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi ông cảnh báo rằng Mỹ sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng của Iran nếu Eo biển Hormuz không được mở hoàn toàn trước sáng thứ Ba.
Nikkei 225 có lúc lao dốc tới 5.1% ngay đầu phiên, đánh dấu mức giảm trong ngày mạnh nhất trong nhiều năm, trước khi thu hẹp đà rơi và chốt phiên với mức lỗ 3.8%. Chỉ số này hiện đang chật vật giữ mốc 51.360. Với một thị trường vừa mới thiết lập đỉnh lịch sử, đây không đơn thuần là một nhịp điều chỉnh mà là cú sốc thực tế giáng thẳng vào tâm lý nhà đầu tư. Các cổ phiếu trụ như Toyota và Mitsubishi UFJ đồng loạt hứng lệnh bán mạnh khi lợi thế từ "đồng Yên yếu" gần như bị xóa sạch bởi nỗi lo chi phí năng lượng toàn cầu leo thang chạm ngưỡng $120/thùng.
Tại Seoul, tình hình còn căng thẳng hơn. Chỉ số KOSPI giảm hơn 5.1%, rơi xuống khu vực 5.485 điểm. Có thời điểm, áp lực bán mạnh đến mức Sở Giao dịch Hàn Quốc buộc phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch trên thị trường phái sinh để ngăn nguy cơ xảy ra một cú sụp đổ kỹ thuật toàn diện.
Vì sao Hàn Quốc bị ảnh hưởng nặng nề nhất:
Bẫy năng lượng: Hàn Quốc nhập khẩu gần như 100% lượng dầu tiêu thụ. Trong bối cảnh giá dầu Brent vượt mốc 112 USD/thùng và tiếp tục neo ở mức cao, nền kinh tế phụ thuộc lớn vào sản xuất này đang phải đối mặt với một đợt đội chi phí đầu vào rất mạnh.
Áp lực lên ngành công nghệ: Các tập đoàn bán dẫn Samsung Electronics và SK Hynix đều ghi nhận cổ phiếu giảm gần 5%, khi nhà đầu tư lo ngại bất ổn tại Trung Đông sẽ lan rộng sang chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.
Trung Quốc đại lục và Hồng Kông cũng không thể đứng ngoài làn sóng bán tháo này. Chỉ số Shanghai Composite giảm khoảng 2.1%, lùi xuống vùng đáy ba tháng gần 3.870 điểm. Trong khi đó, Hang Seng tại Hồng Kông mất 3.3% và đóng cửa quanh 24.440 điểm. Áp lực đi xuống trên các chỉ số thị trường châu Á một lần nữa phơi bày mức độ phụ thuộc sâu sắc giữa hoạt động sản xuất của phương Đông và nguồn năng lượng từ Trung Đông.
Với Bắc Kinh, mối đe dọa đến từ hai phía. Là quốc gia nhập khẩu dầu từ Vùng Vịnh Ba Tư lớn nhất thế giới, bất kỳ sự phong tỏa nào tại Eo biển Hormuz cũng đều là cú đánh trực tiếp vào sự ổn định công nghiệp của nước này. Không chỉ vậy, cuộc khủng hoảng còn khiến một hội nghị thượng đỉnh thương mại quan trọng giữa Washington và Bắc Kinh phải hoãn lại, làm dấy lên lo ngại trong giới giao dịch rằng tiến trình kinh tế có thể bị đẩy lùi bởi nguy cơ chiến sự thực sự bùng phát.
Trong một diễn biến khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân bất ngờ, vàng đã không thể phát huy vai trò như một tấm đệm an toàn. Bất chấp không khí chiến sự leo thang, nghịch lý giá vàng giảm mạnh trong khi giá dầu tăng vọt vẫn tiếp diễn khi kim loại quý này hiện giao dịch quanh vùng $4.373 - $4.400. Dù nghe có vẻ trái ngược, nhưng đây lại là dấu hiệu điển hình của một cuộc khủng hoảng thanh khoản trên diện rộng của toàn thị trường.
Cơn khát tiền mặt: Khi cổ phiếu giảm 5% chỉ trong một buổi sáng, các tổ chức giao dịch lập tức đối mặt với các "lệnh gọi ký quỹ". Họ cần tiền mặt ngay lập tức, và vì vàng là tài sản có tính thanh khoản cao, họ buộc phải bán vàng để bù lỗ cho danh mục cổ phiếu.
Đô la Mỹ quá mạnh: Đô la Mỹ hiện đã trở thành nơi trú ẩn an toàn thực sự duy nhất. Đồng USD tăng vọt khiến vàng, vốn được định giá bằng USD, trở nên đắt đỏ hơn đáng kể đối với người mua toàn cầu, và điều đó tự nhiên gây áp lực kéo giá đi xuống.
Lo ngại Fed giữ lập trường diều hâu: Giá dầu tăng mạnh đang thổi bùng nỗi lo lạm phát. Theo nhận định mới nhất, khi Fed giữ nguyên lãi suất nhưng vẫn duy trì quan điểm cứng rắn (hawkish), nhà đầu tư hiện nghiêng về kịch bản lãi suất sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn để kiềm chế lạm phát do năng lượng gây ra. Vì vàng không tạo ra lợi suất, nó trở nên kém hấp dẫn hơn khi lãi suất ở mức cao.
Lý do khiến các chỉ số thị trường châu Á rơi vào trạng thái hỗn loạn sâu như vậy nằm ở đúng một điểm nghẽn địa lý then chốt. Việc giá dầu WTI liên tục tăng sốc vì những rủi ro tại Eo biển Hormuz đã phơi bày điểm yếu chí mạng, khi đây là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới.
Đồng hồ đếm ngược 48 giờ: Tối hậu thư của Tổng thống Trump đã tạo ra một kịch bản "thời gian đang cạn dần" mà phần lớn các thuật toán giao dịch gần như không được thiết kế để xử lý.
Phản ứng trả đũa từ Iran: Tehran cảnh báo rằng nếu các nhà máy điện của họ bị tấn công, họ sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng và công nghệ thông tin của Mỹ cùng các đồng minh.
Hỗn loạn trong vận tải: Hơn 200 tàu hiện đang neo ngoài Eo biển và chưa thể di chuyển, do phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng lên mức không còn khả năng chi trả.
Khi thời hạn chót vào thứ Ba đang đến gần, số phận của các chỉ số thị trường châu Á hiện phụ thuộc hoàn toàn vào bàn tay của các nhà ngoại giao, hoặc của các tướng lĩnh. Nếu mốc 48 giờ khép lại mà vẫn không có giải pháp và các đòn tấn công quân sự thực sự nổ ra, giới phân tích cảnh báo rằng cổ phiếu khu vực có thể còn giảm thêm 20% khi cú sốc năng lượng lan rộng toàn diện trong hệ thống.
Ở thời điểm hiện tại, khẩu hiệu trên sàn giao dịch là "thanh khoản trên hết". Nhà đầu tư không còn săn tìm mức sinh lời tốt nhất nữa, mà chỉ cố gắng thoát ra trước khi dòng tiêu đề tiếp theo xuất hiện. "Cuộc tắm máu ở châu Á" trong tháng 3 năm 2026 là lời nhắc nhở khốc liệt về việc một tia lửa địa chính trị có thể cuốn bay hàng nghìn tỷ đô la tổng giá trị niêm yết của các doanh nghiệp trên bảng điện tử nhanh đến mức nào.
Tuyên bố từ chối trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích, cũng không nên được hiểu là, lời khuyên tài chính, đầu tư hay bất kỳ hình thức tư vấn nào khác để làm căn cứ cho việc ra quyết định. Không có quan điểm nào được nêu trong tài liệu này cấu thành khuyến nghị từ EBC hoặc từ tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giaodịch hoặc chiến lược đầu tư nào là phù hợp với bất kỳ cá nhân cụ thể nào.
