Đăng vào: 2026-01-08
Cổ phiếu phái sinh là gì là câu hỏi quan trọng cho bất kỳ nhà đầu tư nào muốn tìm hiểu về một công cụ tài chính phức tạp nhưng đầy tiềm năng, bao gồm các loại hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn, với giá trị phụ thuộc vào tài sản cơ sở và được sử dụng cho mục đích phòng ngừa rủi ro hoặc thực hiện các chiến lược kiếm lời từ biến động giá.
Cổ phiếu phái sinh là gì thực chất là một thuật ngữ chưa hoàn toàn chính xác; thuật ngữ đúng là chứng khoán phái sinh. Đây là các công cụ tài chính dưới dạng hợp đồng, trong đó giá trị của chúng không tự thân tồn tại mà được bắt nguồn hay phái sinh từ giá trị của một tài sản cơ sở khác như cổ phiếu, chỉ số cổ phiếu, hàng hóa hoặc lãi suất. Tại Việt Nam, sản phẩm phổ biến nhất là hợp đồng tương lai dựa trên chỉ số VN30.
Để bắt đầu hành trình chinh phục thị trường đầy tiềm năng này, bước đầu tiên bạn cần làm là mở tài khoản demo tại EBC để thực hành giao dịch mà không gặp rủi ro.
Hãy cùng EBC khám phá sâu hơn về cơ chế hoạt động, các chiến lược giao dịch hiệu quả và cách quản lý rủi ro để bạn có thể tự tin tham gia vào thị trường công cụ tài chính phái sinh này.
Các ý chính:
Định nghĩa: Chứng khoán phái sinh là hợp đồng tài chính có giá trị phụ thuộc vào một tài sản cơ sở.
Mục đích chính: Được sử dụng để phòng ngừa rủi ro (hedging) hoặc đầu cơ (speculation) dựa trên biến động giá của tài sản cơ sở.
Sản phẩm phổ biến tại Việt Nam: Hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là sản phẩm có khối lượng giao dịch lớn nhất.
Đặc điểm nổi bật: Cho phép giao dịch T+0, bán khống và sử dụng đòn bẩy tài chính cao.
Rủi ro cốt lõi: Rủi ro từ sức mạnh vốn vay có thể khuếch đại cả lợi nhuận và thua lỗ, đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức vững vàng và chiến lược quản lý vốn chặt chẽ.
Chứng khoán phái sinh là một lĩnh vực quan trọng trên thị trường tài chính hiện đại, mang lại cả cơ hội và thách thức cho nhà đầu tư. Hiểu rõ bản chất, lịch sử và các loại sản phẩm phái sinh là nền tảng vững chắc để xây dựng một chiến lược đầu tư thành công và bền vững. Việc nắm vững kiến thức này không chỉ giúp bạn tận dụng các công cụ tài chính một cách hiệu quả mà còn giúp phòng tránh những rủi ro tiềm ẩn, đặc biệt là rủi ro liên quan đến đòn bẩy tài chính.
Theo định nghĩa từ các tổ chức tài chính uy tín, chứng khoán phái sinh (Derivatives) là các công cụ tài chính mà giá trị của chúng phụ thuộc vào giá của một tài sản cơ sở (Underlying Asset). Tài sản cơ sở này có thể là cổ phiếu, thước đo diễn biến thị trường (như VN30, S&P 500), hàng hóa (vàng, dầu), tiền tệ (forex) hoặc lãi suất. Về bản chất, chứng khoán phái sinh là một hợp đồng quy định quyền lợi và nghĩa vụ của các bên tham gia đối với việc thanh toán hoặc chuyển giao tài sản cơ sở tại một mức giá xác định trước, vào một thời điểm nhất định trong tương lai.
Cơ chế hoạt động của thị trường phái sinh dựa trên sự kỳ vọng về biến động giá của tài sản cơ sở. Nhà đầu tư không trực tiếp mua bán tài sản cơ sở mà thay vào đó, họ giao dịch các hợp đồng dựa trên tài sản đó. Ví dụ, khi bạn giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30, bạn đang đặt cược vào sự tăng hay giảm của chỉ số VN30 trong tương lai mà không cần phải mua toàn bộ 30 cổ phiếu trong rổ chỉ số này. Giao dịch được thực hiện thông qua các trạng thái lệnh mua bán:
Vị thế Mua (Long): Nhà đầu tư kỳ vọng giá tài sản cơ sở sẽ tăng trong tương lai.
Vị thế Bán (Short): Nhà đầu tư kỳ vọng giá tài sản cơ sở sẽ giảm trong tương lai. Đây là một đặc điểm ưu việt, cho phép đầu tư giá xuống để tìm kiếm lợi nhuận ngay cả khi thị trường giảm điểm, hay còn gọi là bán khống.
Thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam là một thị trường còn non trẻ nhưng đã có những bước phát triển vượt bậc. Theo Tạp chí Kinh tế - Tài chính Việt Nam, các giao dịch phái sinh sơ khai đã xuất hiện từ những năm 2000 trên các loại hàng hóa như cà phê, điều thô. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán phái sinh chính thức được khai trương vào ngày 10/08/2017.
Sản phẩm đầu tiên và cũng là sản phẩm chủ lực đến nay là thỏa thuận mua bán định hạn trên chỉ số cổ phiếu VN30, được niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Sự ra đời của thị trường này đánh dấu một bước tiến quan trọng, cung cấp cho nhà đầu tư thêm một công cụ phòng ngừa rủi ro và đa dạng hóa danh mục đầu tư hiệu quả. Kể từ khi ra mắt, thị trường đã liên tục tăng trưởng về quy mô giao dịch và số lượng tài khoản, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng nhà đầu tư.
Trên thế giới, có bốn loại công cụ tài chính phái sinh cơ bản. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng loại sẽ giúp bạn lựa chọn sản phẩm phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu đầu tư của mình.
Hợp đồng kỳ hạn (Forward Contracts): Là giao kèo giao sau phi tập trung giữa hai bên để mua hoặc bán một tài sản vào một ngày trong tương lai với một mức giá đã định trước. Hợp đồng này thường được giao dịch trên thị trường phi tập trung (OTC) và không được chuẩn hóa.
Hợp đồng tương lai (Futures Contracts): Tương tự hợp đồng kỳ hạn nhưng được chuẩn hóa về quy mô, ngày đáo hạn và được niêm yết trên các sở giao dịch tập trung. Tại Việt Nam, hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là ví dụ điển hình, với các kỳ hạn 1 tháng, 2 tháng, 1 quý và 2 quý gần nhất.
Hợp đồng quyền chọn (Options Contracts): Cho phép người mua có quyền, nhưng không có nghĩa vụ, mua hoặc bán một tài sản cơ sở tại một mức giá xác định trước trong một khoảng thời gian nhất định. Có hai loại quyền chọn chính là quyền chọn mua (Call Option) và quyền chọn bán (Put Option).
Hợp đồng hoán đổi (Swap Contracts): Là thỏa thuận trao đổi dòng tiền giữa hai bên trong tương lai. Các loại phổ biến nhất là hoán đổi lãi suất và hoán đổi tiền tệ.
Tại Việt Nam, hợp đồng tương lai chỉ số VN30 hiện đang chiếm ưu thế tuyệt đối về khối lượng giao dịch, là công cụ chính cho cả hoạt động phòng ngừa rủi ro và đầu cơ.
Bắt đầu giao dịch chứng khoán phái sinh đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả kiến thức và thủ tục. Đây là một thị trường có đòn bẩy cao, mang lại tiềm năng lợi nhuận lớn nhưng cũng đi kèm với rủi ro tương ứng. Việc tuân thủ đúng quy trình, hiểu rõ các khái niệm cốt lõi như ký quỹ và nắm vững cách thức đặt lệnh là chìa khóa để giao dịch một cách an toàn và hiệu quả.
Để tham gia thị trường phái sinh, bạn cần mở một tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh riêng biệt, ngay cả khi đã có tài khoản chứng khoán cơ sở. Quy trình này ngày càng được đơn giản hóa nhờ công nghệ xác thực điện tử eKYC.
Điều kiện mở tài khoản:
Là cá nhân đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
Đối với nhà đầu tư tổ chức, phải là tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
Không có quy định về vốn tối thiểu khi mở tài khoản, nhưng bạn cần nộp tiền ký quỹ trước khi thực hiện giao dịch đầu tiên.
Quy trình mở tài khoản:
Lựa chọn công ty chứng khoán: Bạn cần chọn một công ty chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép cung cấp dịch vụ giao dịch phái sinh. Các tiêu chí lựa chọn bao gồm phí giao dịch, chất lượng nền tảng, dịch vụ chăm sóc khách hàng và các chương trình ưu đãi.
Chuẩn bị hồ sơ: Thông thường bạn chỉ cần chuẩn bị Căn cước công dân (CCCD) hoặc Chứng minh nhân dân (CMND) còn hiệu lực.
Điền thông tin và ký hợp đồng: Bạn có thể đến trực tiếp văn phòng công ty chứng khoán hoặc thực hiện hoàn toàn trực tuyến qua website hoặc ứng dụng di động của họ. Quá trình eKYC sẽ bao gồm chụp ảnh CCCD và xác thực khuôn mặt.
Kích hoạt tài khoản: Sau khi hồ sơ được duyệt, tài khoản của bạn sẽ được kích hoạt. Bạn sẽ nhận được thông tin đăng nhập và có thể bắt đầu nộp tiền để giao dịch.
Ký quỹ là một khái niệm nền tảng trong giao dịch phái sinh. Đây là khoản tiền hoặc tài sản mà bạn phải đặt cọc tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSDC) để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán cho các vị thế mở trên thị trường.
Các loại ký quỹ:
Ký quỹ ban đầu (Initial Margin - IM): Là giá trị tài sản tối thiểu bạn phải có theo cơ chế đòn bẩy margin trước khi mở một vị thế mua hoặc bán hợp đồng tương lai. Tỷ lệ ký quỹ ban đầu được VSDC quy định và có thể thay đổi tùy thuộc vào biến động thị trường, hiện nay thường dao động quanh mức 17-18%.
Ký quỹ duy trì (Maintenance Margin - MM): Là mức ký quỹ tối thiểu phải được duy trì trong tài khoản sau khi đã mở vị thế.
Ký quỹ biến đổi (Variation Margin - VM): Là khoản lãi/lỗ phát sinh hàng ngày từ các vị thế mở, được tính toán vào cuối mỗi ngày giao dịch. Nếu tài khoản lỗ, bạn phải nộp bổ sung tiền để đưa tài sản ký quỹ về lại mức yêu cầu.
Ví dụ về cách tính tiền ký quỹ: Giả sử chỉ số VN30 đang ở mức 1.300 điểm và bạn muốn mở 1 vị thế Mua (Long) hợp đồng tương lai.
Giá trị hợp đồng = 1.300 điểm * 100.000 VNĐ (hệ số nhân) = 130.000.000 VNĐ.
Tỷ lệ ký quỹ ban đầu (giả sử) = 17%.
Số tiền ký quỹ cần có = 130.000.000 VNĐ * 17% = 22.100.000 VNĐ. Như vậy, chỉ với hơn 22 triệu đồng, bạn đã có thể giao dịch một hợp đồng có giá trị lên tới 130 triệu đồng, đây chính là sức mạnh của đòn bẩy tài chính.
Bảng giá phái sinh cung cấp thông tin theo thời gian thực, giúp nhà đầu tư ra quyết định nhanh chóng. Việc hiểu các ký hiệu và thông số là kỹ năng cơ bản.
Các thành phần trên bảng giá:
Mã HĐTL (Mã hợp đồng tương lai): Có cấu trúc VN30F + YYMM. Ví dụ: VN30F2409 là hợp đồng tương lai chỉ số VN30 đáo hạn vào tháng 09 năm 2024.
Giá Trần/Sàn/TC (Tham chiếu): Mức giá cao nhất, thấp nhất và giá đóng cửa của phiên trước đó.
Bên Mua (Bid): Hiển thị 3 mức giá đặt mua tốt nhất và khối lượng tương ứng.
Bên Bán (Ask): Hiển thị 3 mức giá chào bán tốt nhất và khối lượng tương ứng.
Khớp lệnh: Hiển thị giá và khối lượng của giao dịch được thực hiện thành công gần nhất.
OI (Open Interest): Khối lượng hợp đồng mở, thể hiện tổng số vị thế (mua hoặc bán) đang còn hiệu lực trên thị trường.
Cách đặt lệnh giao dịch:Trên nền tảng giao dịch của công ty chứng khoán, bạn sẽ chọn mã hợp đồng, sau đó chọn hành động là MUA (LONG) hoặc BÁN (SHORT). Tiếp theo, bạn nhập mức giá mong muốn và số lượng hợp đồng rồi xác nhận lệnh. Các loại lệnh phổ biến tương tự thị trường cơ sở, bao gồm lệnh giới hạn (LO), lệnh thị trường (MP, MAK, MOK),...
Giao dịch phái sinh không chỉ đơn thuần là dự đoán đúng xu hướng thị trường. Để thành công bền vững, nhà đầu tư cần trang bị các chiến lược giao dịch rõ ràng và một hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ. Hai mục đích sử dụng chính của công cụ phái sinh là phòng ngừa rủi ro và đầu cơ, mỗi mục đích đòi hỏi một cách tiếp cận và tư duy khác nhau. Việc hiểu rõ những rủi ro tiềm ẩn và biết cách lựa chọn một đối tác đồng hành uy tín là những yếu tố quyết định đến hiệu quả đầu tư của bạn.
Chứng khoán phái sinh được thiết kế với hai chức năng cơ bản, phục vụ cho hai nhóm nhà đầu tư với mục tiêu khác nhau.
1. Phòng ngừa rủi ro (Hedging):
Đây là mục đích nguyên thủy của thị trường phái sinh. Nhà đầu tư sử dụng các hợp đồng phái sinh để bảo vệ giá trị danh mục đầu tư cơ sở của mình trước những biến động bất lợi của thị trường.
Ví dụ: Một nhà đầu tư tổ chức đang nắm giữ một danh mục cổ phiếu có giá trị lớn, mô phỏng gần đúng rổ VN30. Dự báo thị trường có khả năng điều chỉnh giảm trong ngắn hạn, thay vì bán toàn bộ cổ phiếu (gây tốn kém chi phí giao dịch và có thể bỏ lỡ đà tăng trở lại), họ có thể thực hiện một vị thế Bán (Short) hợp đồng tương lai chỉ số VN30 với giá trị tương đương.
Kết quả: Nếu thị trường giảm điểm như dự báo, khoản lỗ từ danh mục cổ phiếu cơ sở sẽ được bù đắp bởi khoản lãi từ vị thế Short hợp đồng tương lai. Chiến lược này giúp họ ổn định giá trị tài sản trong giai đoạn thị trường biến động.
2. Đầu cơ (Speculation):
Đây là hoạt động của các nhà đầu tư nhằm tìm kiếm lợi nhuận từ sự biến động giá của tài sản cơ sở. Họ chấp nhận rủi ro cao hơn để có cơ hội đạt được tỷ suất sinh lời lớn nhờ vào công cụ đòn bẩy.
Ví dụ: Một nhà giao dịch cá nhân, sau khi phân tích kỹ thuật và đánh giá bối cảnh kinh tế tổng thể, tin rằng chỉ số VN30 sẽ tăng mạnh trong vài ngày tới. Họ quyết định mở một vị thế Mua (Long) hợp đồng tương lai chỉ số VN30.
Kết quả: Nếu chỉ số VN30 tăng điểm, họ sẽ có lãi trên vị thế Long của mình. Nhờ đòn bẩy, một sự thay đổi nhỏ của chỉ số cũng có thể tạo ra một khoản lợi nhuận đáng kể so với số vốn ký quỹ bỏ ra ban đầu. Tuy nhiên, nếu dự đoán sai, khoản lỗ cũng sẽ bị khuếch đại tương ứng.
Theo một nghiên cứu về rủi ro trong đầu tư hợp đồng tương lai tại Việt Nam của tác giả Ngô Thùy Dung, các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro của nhà đầu tư cá nhân rất đa dạng. Việc nhận diện sớm và có phương án quản lý là cực kỳ quan trọng.
Rủi ro đòn bẩy: Đây là rủi ro lớn nhất. Đòn bẩy tài chính là con dao hai lưỡi, có thể khuếch đại lợi nhuận nhưng cũng làm gia tăng thua lỗ một cách nhanh chóng. Một biến động nhỏ ngược với vị thế có thể khiến tài khoản của bạn bị gọi ký quỹ (margin call) hoặc thậm chí là thanh lý vị thế bắt buộc.
Rủi ro thị trường: Giá của hợp đồng phái sinh biến động liên tục theo tài sản cơ sở, vốn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội.
Rủi ro thanh khoản: Mặc dù thị trường phái sinh Việt Nam có thanh khoản tốt, vẫn có những thời điểm biến động mạnh khiến việc đóng vị thế ở mức giá mong muốn trở nên khó khăn.
Rủi ro hoạt động: Lỗi hệ thống giao dịch, lỗi từ phía nhà đầu tư khi đặt lệnh cũng có thể gây ra những thiệt hại không đáng có.
Phương pháp quản lý rủi ro:
Cắt lỗ (Stop-loss): Luôn xác định trước một mức giá mà tại đó bạn sẽ chấp nhận đóng vị thế để giới hạn khoản lỗ.
Quản lý quy mô vị thế: Không bao giờ đặt cược toàn bộ tài sản vào một giao dịch duy nhất. Hãy chia nhỏ vốn và chỉ giao dịch với một khối lượng hợp đồng phù hợp.
Không giao dịch quá mức (Overtrading): Giữ kỷ luật và chỉ vào lệnh khi có tín hiệu rõ ràng theo hệ thống giao dịch của bạn.
Luôn cập nhật kiến thức: Thị trường luôn thay đổi, việc không ngừng học hỏi sẽ giúp bạn thích ứng tốt hơn. Hãy cân nhắc tham gia các khóa học hoặc thực hành trên tài khoản demo trước khi giao dịch bằng tiền thật. Bạn có thể bắt đầu bằng việc mở tài khoản demo tại EBC.
Việc lựa chọn một công ty chứng khoán (CTCK) phù hợp là một bước đi chiến lược. Một đối tác tốt sẽ cung cấp nền tảng ổn định, chi phí hợp lý và dịch vụ hỗ trợ kịp thời, giúp bạn tập trung vào việc phân tích và giao dịch.
Dưới đây là bảng so sánh các tiêu chí quan trọng khi lựa chọn CTCK để giao dịch phái sinh:
| Tiêu Chí | Mô Tả Chi Tiết | Lưu Ý Khi Lựa Chọn |
|---|---|---|
| Phí Giao Dịch | Bao gồm phí mở/đóng vị thế, phí quản lý vị thế qua đêm, phí đáo hạn hợp đồng. | So sánh biểu phí của các công ty. Một số CTCK có chính sách miễn phí giao dịch trong thời gian nhất định cho khách hàng mới. |
| Nền Tảng Giao Dịch | Giao diện web và ứng dụng di động phải thân thiện, ổn định, tốc độ khớp lệnh nhanh và cung cấp đầy đủ công cụ phân tích kỹ thuật. | Ưu tiên các nền tảng có biểu đồ tích hợp, đặt lệnh nhanh chóng và ít xảy ra lỗi kỹ thuật, đặc biệt trong các phiên biến động mạnh. |
| Dịch Vụ Hỗ Trợ | Đội ngũ tư vấn, chuyên viên phân tích và tổng đài chăm sóc khách hàng. | Đánh giá chất lượng tư vấn, báo cáo phân tích hàng ngày và khả năng hỗ trợ xử lý sự cố nhanh chóng 24/7. |
| Tỷ Lệ Ký Quỹ | Một số CTCK có thể hỗ trợ thêm một phần đòn bẩy cho khách hàng (hợp tác kinh doanh), giúp tối ưu hóa vốn. | Tìm hiểu kỹ về các điều khoản, lãi suất và rủi ro đi kèm khi sử dụng các sản phẩm hỗ trợ đòn bẩy từ CTCK. |
EBC tự hào cung cấp một nền tảng giao dịch phái sinh CFD hiện đại, ổn định cùng với mức phí cạnh tranh và đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp, sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên con đường đầu tư.
Khi đã nắm vững các khái niệm cơ bản, việc đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng và giải đáp những thắc mắc phổ biến sẽ giúp nhà đầu tư có cái nhìn toàn diện và tự tin hơn. Thị trường phái sinh không vận hành một cách độc lập mà chịu sự chi phối chặt chẽ từ thị trường cơ sở và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Hiểu được mối liên kết này là chìa khóa để đưa ra những dự báo chính xác và quyết định giao dịch sáng suốt.
Giá của hợp đồng tương lai chỉ số VN30 không di chuyển ngẫu nhiên mà phản ánh kỳ vọng của thị trường về tương lai của 30 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam. Theo các chuyên gia từ VnExpress, những yếu tố sau có tác động mạnh mẽ nhất:
Diễn biến của chỉ số VN30: Đây là yếu tố cốt lõi và trực tiếp nhất. Mọi biến động của rổ cổ phiếu VN30 trên thị trường cơ sở đều ngay lập tức được phản ánh vào giá của hợp đồng tương lai.
Các yếu tố kinh tế vĩ mô: Các chỉ số như GDP, tình trạng trượt giá đồng tiền (CPI), chính sách tiền tệ (lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước), tỷ giá hối đoái và dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI, FII) đều có ảnh hưởng lớn đến tâm lý nhà đầu tư và sức khỏe chung của nền kinh tế, từ đó tác động đến thị trường chứng khoán.
Tin tức doanh nghiệp và ngành: Kết quả kinh doanh, kế hoạch sáp nhập, chia cổ tức hay các thông tin tiêu cực của các cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30 (như HPG, VCB, FPT, VIC) có thể tạo ra những biến động đáng kể cho chỉ số.
Tâm lý nhà đầu tư: Yếu tố tâm lý, đôi khi được gọi là sự hưng phấn hay sợ hãi của đám đông, có thể tạo ra các xu hướng tăng hoặc giảm giá mạnh trong ngắn hạn, bất chấp các yếu tố cơ bản.
Hoạt động của khối ngoại và tự doanh: Giao dịch của các nhà đầu tư tổ chức lớn thường có sức ảnh hưởng và dẫn dắt xu hướng thị trường. Việc theo dõi dòng tiền của họ có thể cung cấp những chỉ báo quan trọng.
Dưới đây là tổng hợp và giải đáp một số câu hỏi mà các nhà đầu tư mới thường quan tâm nhất khi tìm hiểu về chứng khoán phái sinh.
Rủi ro lớn nhất khi giao dịch phái sinh là gì?
Rủi ro lớn nhất chính là đòn bẩy tài chính cao. Nó có thể khiến bạn mất một phần lớn hoặc toàn bộ số tiền ký quỹ chỉ sau một vài giao dịch thua lỗ nếu không có biện pháp quản lý rủi ro chặt chẽ như đặt lệnh dừng lỗ.
Làm thế nào để xem bảng giá phái sinh của các công ty như VPS hay SSI?
Bạn có thể truy cập trực tiếp vào website chính thức của các công ty chứng khoán đó. Thông thường, trên trang chủ sẽ có mục "Bảng giá" và bạn chỉ cần chọn tab "Phái sinh" để xem thông tin chi tiết về các hợp đồng tương lai.
Đáo hạn hợp đồng tương lai là gì?
Ngày kết thúc hiệu lực hợp đồng là phiên giao dịch cuối cùng của một hợp đồng tương lai. Vào ngày này (thường là ngày thứ Năm thứ ba trong tháng đáo hạn), tất cả các vị thế mở của hợp đồng đó sẽ được tất toán. Việc thanh toán sẽ dựa trên chênh lệch giữa giá đóng cửa cuối cùng của chỉ số VN30 và giá vốn của vị thế mà nhà đầu tư đang nắm giữ.
Sự khác biệt giữa giá hợp đồng tương lai và chỉ số VN30 là gì?
Mức chênh lệch giữa giá hợp đồng tương lai (Futures Price) và giá chỉ số cơ sở (Spot Price) được gọi là Basis. Basis có thể là dương (Contango), tức giá tương lai cao hơn giá cơ sở, thể hiện kỳ vọng thị trường tăng. Ngược lại, Basis âm (Backwardation) khi giá tương lai thấp hơn giá cơ sở, thể hiện kỳ vọng thị trường giảm. Basis sẽ tiến dần về 0 khi hợp đồng gần đến ngày đáo hạn.
Có cần phải theo dõi thị trường liên tục không?
Do tính chất biến động nhanh và sử dụng đòn bẩy cao, việc theo dõi thị trường là cần thiết, đặc biệt là khi bạn đang có vị thế mở. Tuy nhiên, việc sử dụng các lệnh điều kiện như dừng lỗ (Stop-loss) và chốt lời (Take-profit) có thể giúp bạn tự động quản lý vị thế ngay cả khi không trực tiếp theo dõi bảng điện.
Chứng khoán phái sinh, đặc biệt là hợp đồng tương lai chỉ số VN30, đã và đang khẳng định vai trò là một công cụ tài chính không thể thiếu trên thị trường Việt Nam. Bài viết đã cung cấp một cái nhìn toàn diện, từ định nghĩa "cổ phiếu phái sinh là gì" cho đến các chiến lược giao dịch và quản trị rủi ro chuyên sâu.
Sản phẩm phái sinh mở ra cơ hội tìm kiếm lợi nhuận hai chiều và phòng ngừa rủi ro hiệu quả cho danh mục đầu tư. Tuy nhiên, đi kèm với tiềm năng là những rủi ro đáng kể từ đòn bẩy tài chính. Chìa khóa để thành công không nằm ở việc dự đoán đúng mọi biến động của thị trường, mà nằm ở kỷ luật, kiến thức vững chắc và một hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ.
Hãy bắt đầu hành trình của bạn một cách thận trọng, trang bị đầy đủ kiến thức và không ngừng học hỏi. Con đường chinh phục thị trường phái sinh đòi hỏi sự kiên nhẫn và một tư duy đầu tư chuyên nghiệp. Để có những trải nghiệm thực tế và an toàn nhất, hãy bắt đầu bằng việc giao dịch phái sinh CFD tại EBC ngay hôm nay.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
