Đăng vào: 2026-01-05
Cập nhật vào: 2026-01-12
Đầu năm 2026, vàng gần như “phủ sóng” mọi mặt báo. Trên thị trường quốc tế, giá vàng vừa lập kỷ lục mới, lần đầu tiên vượt mốc 4.600 USD/oz. Ở Việt Nam, vàng miếng SJC và vàng nhẫn liên tục lập đỉnh, bảng giá tại các tiệm vàng luôn chật kín những con số mới.
Trong bối cảnh đó, rất nhiều người Việt – từ nhà đầu tư chứng khoán, người gửi tiết kiệm cho tới người đơn giản muốn mua vài lượng vàng tích trữ – đều chung một câu hỏi: “Có nên mua vàng thời điểm này hay đợi giá hạ?”
Bài viết này giúp bạn hiểu bức tranh lớn của thị trường vàng, rủi ro – cơ hội ở vùng giá hiện tại, và quan trọng nhất là một khung ra quyết định phù hợp với từng nhóm người, để bạn tự trả lời câu hỏi “có nên mua vàng thời điểm này” dựa trên hoàn cảnh của chính mình.
Tính đến sáng 12/1/2026 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay trên các sàn quốc tế dao động quanh 4.580–4.600 USD/oz, ghi nhận nhiều thời điểm vượt ngưỡng 4.600 USD/oz – mức cao chưa từng có trong lịch sử.
Chỉ riêng trong năm 2025, vàng đã tăng khoảng 65%, mức tăng mạnh nhất trong gần nửa thế kỷ, khi hầu hết các yếu tố thuận lợi cùng hội tụ: lãi suất giảm, lạm phát dai dẳng, bất ổn địa chính trị và dòng tiền đổ mạnh vào tài sản trú ẩn.
Nếu so với một năm trước, mức giá hiện tại cao hơn trên 60%. Điều này đồng nghĩa: ai mua vàng từ đầu 2025 và giữ tới nay đang có khoản lãi rất lớn, nhưng người mới tham gia lại đối mặt với câu hỏi hóc búa: mua tiếp là “đu đỉnh” hay vẫn còn dư địa tăng?
Tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC sáng 12/1/2026 được nhiều doanh nghiệp lớn niêm yết quanh 160–162 triệu đồng/lượng, tăng mạnh hơn 2 triệu đồng so với cuối tuần trước. Giá vàng nhẫn cũng không kém cạnh, dao động khoảng 159–161,7 triệu đồng/lượng tùy thương hiệu.
Trong khi đó, nếu quy đổi giá vàng thế giới về đồng Việt theo tỷ giá Vietcombank, một số trang tin tính toán giá vàng quốc tế chỉ tương đương khoảng 144 triệu đồng/lượng, tức thấp hơn giá vàng SJC trong nước khoảng 15–18 triệu đồng/lượng (chưa tính thuế, phí).
Khoảng cách về chênh lệch giá vàng nội địa và quốc tế này không phải câu chuyện mới với thị trường Việt Nam, nhưng càng phình to khi giá vàng lên đỉnh, khiến rủi ro “mua đắt” càng đáng chú ý – đặc biệt với người chỉ nhìn vào việc “vàng đang tăng mạnh” mà không để ý mức chênh giữa thị trường trong nước và thế giới.
1. Lãi suất Fed giảm, kỳ vọng còn cắt tiếp
Sau giai đoạn thắt chặt mạnh để kiềm chế lạm phát, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bắt đầu chuyển hướng. Trong cuộc họp tháng 12/2025, Fed hạ lãi suất điều hành của Fed về vùng 3,5–3,75%, đánh dấu chu kỳ tiền tệ “bớt căng” so với giai đoạn đỉnh điểm trên 5%.
Khi lãi suất giảm hoặc kỳ vọng giảm tiếp, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng (một tài sản không sinh lãi) thấp đi. Nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận giữ vàng nhiều hơn trong danh mục để phòng ngừa các cú sốc vĩ mô.
2. Lạm phát hạ nhiệt nhưng chưa “chết hẳn”
Tỷ lệ lạm phát Mỹ tháng 12/2025 khoảng 2,7%, mức thấp nhất từ giữa năm nhưng vẫn cao hơn giai đoạn “bình thường mới” trước đại dịch.
Dù lạm phát đã hạ đáng kể so với đỉnh, các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư vẫn lo ngại những đợt “tái bùng phát”, nhất là khi giá năng lượng, thực phẩm luôn nhạy cảm với xung đột và thời tiết cực đoan. Vàng vì thế vẫn được xem là “bảo hiểm lạm phát” trong mắt nhiều người.
3. Địa chính trị, bất ổn chính trị và nỗi lo suy thoái
Bước sang 2026, thế giới vẫn dày đặc những điểm nóng:
Bất ổn kéo dài ở Trung Đông, Iran, nguy cơ xung đột lan rộng.
Căng thẳng thương mại, cạnh tranh công nghệ giữa các cường quốc chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Tại Mỹ, các tranh cãi chính trị, kỳ bầu cử và thông tin Chủ tịch Fed Jerome Powell bị điều tra hình sự, xung đột với Nhà Trắng… càng làm nhà đầu tư lo ngại về tính ổn định của chính sách.
Trong bối cảnh đó, vàng trở thành “nơi trú ẩn tâm lý”, không chỉ về tài chính mà cả về niềm tin.
4. Ngân hàng trung ương và quỹ ETF vàng mua ròng kỷ lục
Theo Hội đồng Vàng Thế giới, tổng nhu cầu vàng quý III/2025, bao gồm giao dịch OTC, tăng lên mức cao nhất trong chuỗi dữ liệu, còn xét cả năm 2025, giá trị nhu cầu vàng lập kỷ lục mới nhờ giá tăng mạnh.
Đáng chú ý, các ngân hàng trung ương tiếp tục là bên mua ròng lớn, với khoảng 244 tấn chỉ trong quý I/2025, trong đó có những nước như Ba Lan, Brazil, Kazakhstan tăng tốc mua thêm. Khảo sát năm 2025 cho thấy tỷ lệ ngân hàng trung ương dự định tăng dự trữ vàng trong những năm tới đang ở mức rất cao.
Khi “người chơi lớn” là ngân hàng trung ương, quỹ ETF vàng và tổ chức tài chính tiếp tục gom, kỳ vọng dài hạn với vàng càng được củng cố, kéo theo cả làn sóng nhà đầu tư cá nhân.
Để một tài sản đang ở đỉnh lịch sử như vàng giảm sâu và bền vững, thường cần một sự đảo chiều lớn trong bức tranh vĩ mô. Với vàng, có thể tạm hình dung các điều kiện sau:
Lạm phát giảm mạnh và “nằm yên” dưới mục tiêu trong một thời gian dài.
Fed không những dừng cắt lãi mà còn phát tín hiệu tăng lãi suất trở lại mạnh mẽ.
USD quay lại chu kỳ tăng giá rất mạnh, hút vốn khỏi các tài sản trú ẩn.
Các rủi ro địa chính trị được giải tỏa rõ rệt, kinh tế toàn cầu tăng trưởng ổn định.
Ở thời điểm đầu 2026, bức tranh thực tế chưa cho thấy điều đó:
Lạm phát đã hạ, nhưng tăng trưởng kinh tế Mỹ có dấu hiệu yếu đi, số liệu thất nghiệp tại Mỹ tháng 11 tăng lên khoảng 4,6%, cao nhất trong hơn 4 năm.
Thị trường vẫn đánh cược Fed còn phải cắt lãi thêm trong 2026, chứ khó quay lại tăng lãi suất như giai đoạn 2022–2023.
Căng thẳng địa chính trị và bất ổn chính trị nội bộ ở nhiều nơi vẫn “nóng”.
Vì thế, nhiều báo cáo quốc tế cho rằng kịch bản hợp lý hơn là vàng bước vào giai đoạn điều chỉnh kỹ thuật, tích lũy hoặc tăng chậm, chứ không dễ “rơi tự do” về vùng giá cũ trong vài tháng – trừ khi có một cú sốc tích cực rất mạnh cho kinh tế và chính sách tiền tệ.
Tuy vậy, điều này không có nghĩa là mua vàng ở mọi mức giá đều an toàn. Ngược lại, càng ở vùng giá cao lịch sử, biên độ dao động càng lớn, và người mua mới càng cần tỉnh táo.
Khi hàng loạt tiêu đề báo xuất hiện cụm “vàng lập đỉnh”, “phá kỷ lục”, “ai mua vàng năm ngoái đều lời lớn”… tâm lý dễ gặp nhất chính là hội chứng sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO).
Người chưa từng mua vàng thấy “ai cũng có lãi”, sợ mình bị “tụt hậu”.
Người đã có chút vàng trong tay lại muốn “gồng lòng mua thêm” vì nghĩ xu hướng còn kéo dài.
Hệ quả, nhiều người mua đuổi ở đúng những nhịp tăng nóng nhất, rồi chỉ sau vài phiên điều chỉnh – điển hình như nhịp hạ nhiệt sau cú sốc Venezuela – đã rơi vào trạng thái “lỗ tạm thời”, mất bình tĩnh, dễ bán tháo ở đáy ngắn hạn.
Ở Việt Nam, vàng miếng SJC thường có mức chênh lệch khá lớn so với giá vàng thế giới, nhất là trong các giai đoạn sóng mạnh. Như đã đề cập, đầu năm 2026, chênh lệch này được ước tính khoảng 15–18 triệu đồng/lượng.
Thêm vào đó là:
Chênh lệch giá mua – bán tại tiệm vàng (spread).
Phí gia công, thương hiệu, chi phí lưu giữ.
Nếu mua vàng miếng với kỳ vọng lướt sóng ngắn hạn vài tuần – vài tháng, chỉ riêng chi phí chênh lệch mua – bán đã là một “rào cản lợi nhuận” đáng kể.
Lịch sử giá vàng chứng kiến không ít giai đoạn:
Vàng lập đỉnh, sau đó đi ngang hoặc giảm dần trong nhiều năm.
Người mua đúng đỉnh phải “ôm hàng” lâu, chịu áp lực tâm lý rất lớn, dù về dài hạn vàng vẫn là tài sản giữ giá tốt.
Bài học ở đây là: vàng không phải cứ nắm là thắng ngay, đặc biệt nếu bạn dùng tiền nóng, tiền vay, hoặc kỳ vọng lướt sóng.
Thay vì tìm một câu trả lời “có” hay “không” cho tất cả mọi người, cách thực tế hơn là chia theo nhóm mục tiêu và thời gian đầu tư.
Đặc điểm:
Mục tiêu chính: giữ sức mua, phòng ngừa lạm phát, bảo toàn tài sản.
Không đặt nặng việc x2, x3 trong vài năm.
Nguồn tiền là tiền nhàn rỗi dài hạn, không phải tiền chuẩn bị dùng cho mua nhà, học phí con, viện phí…
Gợi ý khung tiếp cận (mang tính tham khảo):
Thay vì “tất tay” một lần ở vùng giá cao, có thể áp dụng chiến lược trung bình giá (DCA). Mỗi tháng/quý mua một lượng nhỏ, lâu dần bình quân giá.
Tỷ trọng vàng trong tổng tài sản đầu tư nên ở mức vừa phải, chẳng hạn khoảng 5–10%, tùy khẩu vị rủi ro và nghề nghiệp (ví dụ người thu nhập không ổn định có thể muốn phòng thủ nhiều hơn).
Tập trung vào vàng vật chất hoặc kênh uy tín, dễ thanh khoản, tránh sản phẩm phức tạp nếu không hiểu rõ.
Với nhóm này, câu hỏi “có nên mua vàng thời điểm này” nên được chuyển thành: “tỷ trọng vàng bao nhiêu là hợp lý, và tôi nên chia nhỏ mua như thế nào?”, hơn là cố “bắt đúng đáy”.
Giả sử bạn có một khoản tiền nhàn rỗi, đang cân nhắc ba lựa chọn chính:
Gửi tiết kiệm:
Ưu điểm: an toàn, dễ hiểu, có lãi suất định kỳ.
Nhược điểm: nếu lãi suất thực (lãi suất danh nghĩa trừ lạm phát) thấp, sức mua của tiền có thể bào mòn dần.
Chứng khoán:
Ưu điểm: tiềm năng tăng trưởng vốn và cổ tức, hưởng lợi khi doanh nghiệp làm ăn tốt.
Nhược điểm: biến động mạnh, dễ lỗ nếu chọn sai cổ phiếu hoặc mua sai thời điểm.
Vàng:
Ưu điểm: kênh trú ẩn, thường được ưa chuộng khi lạm phát, bất ổn tăng.
Nhược điểm: không sinh dòng tiền, lợi nhuận hoàn toàn phụ thuộc vào việc giá tăng.
Một khung tham khảo:
Nếu bạn ưu tiên an toàn, không muốn thấy tài khoản “nhấp nhô” quá nhiều:
Có thể giữ phần lớn trong tiết kiệm/trái phiếu,
Dành khoảng 5–10% cho vàng để đa dạng hóa, phòng ngừa các cú sốc lớn.
Nếu bạn chấp nhận rủi ro cao hơn, có kinh nghiệm với chứng khoán:
Có thể phân bổ tỷ trọng lớn hơn cho cổ phiếu (kênh cũng đang thu hút dòng tiền khi Dow Jones lập đỉnh lịch sử),
Vàng vẫn đóng vai trò “gia vị phòng thủ”, chiếm một phần nhỏ để giảm rủi ro tổng thể.
Điểm mấu chốt là: đừng để vàng chiếm quá lớn tỷ trọng chỉ vì đang “nóng”, mà quên mất mục tiêu dài hạn và cấu trúc tổng thể của tài sản.
Đây là nhóm rủi ro cao nhất:
Giá vàng ở vùng đỉnh, biên độ dao động mỗi ngày có thể lên đến vài chục USD/oz, tương đương vài triệu đồng/lượng.
Chỉ cần một tin tức bất lợi (ví dụ Fed phát tín hiệu ít cắt lãi hơn kỳ vọng), giá vàng có thể quay đầu điều chỉnh nhanh.
Nếu bạn vẫn muốn tham gia lướt sóng, cần đặc biệt lưu ý:
Không dùng tiền vay, sử dụng đòn bẩy tài chính nếu không hiểu rõ cơ chế và rủi ro.
Xác định trước ngưỡng cắt lỗ, chốt lời, không để cảm xúc chi phối.
Tối thiểu phải nắm được cách đọc xu hướng, vùng hỗ trợ/kháng cự, không giao dịch chỉ dựa vào tin đồn hoặc hội nhóm.
Với đa số người, đây không phải nhóm được khuyến khích, bởi chỉ cần một quyết định sai, khoản lỗ có thể lớn hơn rất nhiều so với lãi kỳ vọng.
Ưu điểm:
Được nhiều người Việt ưu tiên vì thương hiệu mạnh, dễ bán lại, được coi như “thước đo” của thị trường vàng trong nước.
Nhược điểm:
Giá thường cao hơn nhiều so với quy đổi vàng thế giới, nhất là khi cầu tăng mạnh.
Chênh lệch giữa giá mua – giá bán có lúc khá lớn, khiến chi phí lướt sóng cao.
Ưu điểm:
Giá thường sát với vàng nguyên liệu hơn, chênh lệch với thế giới nhỏ hơn vàng miếng SJC.
Dễ chia nhỏ, phù hợp với người muốn mua tích trữ từng ít một.
Nhược điểm:
Cần chọn thương hiệu uy tín, tránh sản phẩm chất lượng kém, khó bán lại.
Với những người quen giao dịch qua tài khoản chứng khoán hoặc sản phẩm tài chính:
Quỹ hoán đổi danh mục vàng (ETF) hoặc chứng chỉ quỹ giúp bạn sở hữu gián tiếp vàng mà không phải cất giữ vật chất, thuận tiện giao dịch, phù hợp người ưa sự linh hoạt.
Bù lại, bạn phải trả phí quản lý, phí giao dịch, và cần hiểu rõ sản phẩm, quy định pháp lý.
Đây là kênh mang tính chuyên nghiệp cao:
Có thể dùng đòn bẩy, khuếch đại cả lãi và lỗ.
Phù hợp với nhà đầu tư giàu kinh nghiệm, hiểu rõ về ký quỹ, thanh toán bù trừ, margin call.
Với phần lớn người Việt chỉ muốn mua vàng tích trữ, vàng miếng và vàng nhẫn vẫn là lựa chọn phổ biến, trong khi ETF/quỹ vàng là lựa chọn thay thế đáng cân nhắc cho người quen môi trường tài chính hiện đại.
Trước khi quyết định có nên mua vàng thời điểm này, bạn có thể tự hỏi:
1. Tôi mua vàng để làm gì?
Trú ẩn, tích trữ dài hạn, hay lướt sóng trong vài tháng?
Nếu mục tiêu không rõ, rất dễ bị cuốn theo sóng ngắn hạn.
2. Tôi chấp nhận giá vàng có thể giảm bao nhiêu % mà vẫn ngủ ngon?
Nếu chỉ một nhịp giảm 5–10% đã khiến bạn mất ngủ, có lẽ vàng (hoặc tỷ trọng vàng hiện tại) đang vượt quá sức chịu đựng.
3. Nếu vàng đi ngang 2–3 năm, tôi có chấp nhận được không?
Vàng từng có nhiều giai đoạn “nằm im” khá dài. Nếu bạn cần tiền sớm cho kế hoạch quan trọng, nên cân nhắc kỹ.
4. Vàng trong danh mục của tôi đang chiếm bao nhiêu %? Có quá tập trung không?
Nếu vàng đã chiếm phần lớn tài sản, việc mua thêm chỉ làm tăng rủi ro tập trung, thay vì đa dạng hóa.
Tóm lại, ở vùng giá kỷ lục như hiện nay:
Không có một câu trả lời chung cho tất cả mọi người.
Với người tích trữ dài hạn, dùng tiền nhàn rỗi, phân bổ hợp lý và mua dần, vàng vẫn là kênh đáng cân nhắc trong bối cảnh lãi suất giảm, bất ổn gia tăng.
Với người muốn “đánh nhanh thắng nhanh”, kỳ vọng làm giàu nhanh từ vàng, việc mua ở vùng giá cao luôn đi kèm rủi ro không nhỏ, nhất là khi chênh lệch giá trong nước – thế giới đang lớn.
Điểm quan trọng nhất không phải là đoán đúng đỉnh – đáy, mà là:
Bạn hiểu rõ mục tiêu tài chính của mình,
Bạn chọn tỷ trọng vàng hợp lý trong tổng tài sản,
Và bạn có kỷ luật đủ mạnh để không bị cuốn theo đám đông mỗi khi giá biến động.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
