Đăng vào: 2026-07-02
Cập nhật vào: 2026-07-02
Việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40% đang mở lại một kênh dẫn vốn quan trọng cho hệ thống ngân hàng Việt Nam, đúng thời điểm nhu cầu tài trợ hạ tầng, năng lượng, khu công nghiệp và nhà ở xã hội tăng mạnh. Đây không phải một nới lỏng đại trà, mà là sự tái thiết kế hành lang tín dụng theo hướng có mục tiêu.
Trọng tâm của chính sách ngân hàng Q2/2026 nằm ở ba lớp tác động: bổ sung thanh khoản qua dòng tiền Kho bạc Nhà nước, mở dư địa tín dụng trung, dài hạn và điều hướng vốn vào các dự án có hiệu ứng lan tỏa kinh tế cao. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 nhằm cập nhật kịch bản tăng trưởng, trong đó mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được đặt ở mức phấn đấu từ 10% trở lên gắn với ổn định vĩ mô.
Các thay đổi chính sách trong quý II tạo ra một chu kỳ hỗ trợ mới cho ngành ngân hàng, nhưng lợi ích sẽ không chia đều. Ngân hàng có chi phí vốn thấp, CASA cao, LDR còn dư địa, chất lượng tài sản tốt và năng lực tài trợ dự án lớn sẽ hưởng lợi rõ hơn.
Những điểm quan trọng nhất gồm:
| Chính sách | Nội dung chính | Tác động thị trường |
|---|---|---|
| Thông tư 25/2026/TT-NHNN | Nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40% | Tăng dư địa cho vay hạ tầng, năng lượng, khu công nghiệp |
| Cơ chế tiền gửi KBNN trong LDR | Cho phép tính một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số LDR | Giảm áp lực thanh khoản và chi phí vốn tại ngân hàng có tiền gửi KBNN lớn |
| Công văn 4551/NHNN-CSTT | Không tính phần dư nợ tăng thêm với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất vào dư nợ tín dụng bất động sản năm 2026 | Điều hướng vốn vào phân khúc bất động sản có tính sản xuất và an sinh |
| Chính sách dự án trọng điểm | Loại trừ tín dụng mới của một số dự án lớn khỏi room tín dụng hằng năm | Tăng vai trò ngân hàng đầu mối, thu xếp vốn và đồng tài trợ |
| Cải cách tổ chức NHNN | Tinh gọn chức năng, phân cấp xử lý và nâng vai trò NHNN khu vực | Tăng hiệu quả giám sát và thực thi chính sách |
Thông tư 25/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ 1/7/2026 và sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN theo hướng yêu cầu ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tuân thủ tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn, dài hạn là 40%.
SMLR là tỷ lệ giới hạn mức vốn ngắn hạn được dùng để cho vay trung, dài hạn. Khi tỷ lệ này tăng từ 30% lên 40%, ngân hàng có thêm không gian kỹ thuật để tài trợ các khoản vay có kỳ hạn dài hơn, nhất là những khoản vay phục vụ đầu tư cơ sở hạ tầng, năng lượng, xây dựng nhà máy, khu công nghiệp và quản lý hạn mức tăng trưởng tín dụng hiệu quả hơn.
Điểm đáng chú ý là chính sách này không trực tiếp bơm tiền như một gói kích thích tài khóa. Nó thay đổi cách ngân hàng được phép sử dụng bảng cân đối. Khi ràng buộc kỳ hạn bớt chặt, ngân hàng có thể chuyển một phần thanh khoản ngắn hạn đang bị khóa trong cấu trúc an toàn thành năng lực cấp tín dụng trung, dài hạn.
Tác động tích cực nhất sẽ xuất hiện ở những ngân hàng có ba đặc điểm: nguồn vốn huy động ổn định, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn cao và danh mục khách hàng doanh nghiệp đủ lớn để hấp thụ vốn. Ngược lại, ngân hàng có LDR cao, CASA thấp hoặc nợ xấu tăng sẽ khó chuyển hóa toàn bộ dư địa chính sách thành tăng trưởng lợi nhuận.
Một thay đổi kỹ thuật khác có ý nghĩa lớn là việc cho phép tính một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi tính LDR. Thông tư 08/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ 15/5/2026, sửa đổi cách xác định tổng tiền gửi trong tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi, trong đó loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, đồng nghĩa 20% phần tiền gửi này được tính vào mẫu số LDR.
Cơ chế này hỗ trợ hệ thống qua hai lớp. Lớp thứ nhất là cải thiện chỉ tiêu thanh khoản kế toán, giúp một số ngân hàng bớt áp lực thu hút tiền gửi bằng lãi suất cao. Lớp thứ hai là giảm cạnh tranh huy động trên thị trường 1 khi thanh khoản hệ thống ổn định hơn. Tác động lan tỏa thường đi từ lãi suất liên ngân hàng sang lãi suất huy động, sau đó mới phản ánh vào chi phí vốn và biên lãi ròng.
Kho bạc Nhà nước cũng đã triển khai các nghiệp vụ sử dụng ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi như gửi tiền tại các tổ chức tín dụng hiện hữu hoặc mua bán lại trái phiếu chính phủ, qua đó tạo thêm kênh điều tiết thanh khoản giữa tài khóa và tiền tệ.
Công văn 4551/NHNN-CSTT cho phép từ 1/1/2026 đến hết 31/12/2026, tổ chức tín dụng không phải tính phần dư nợ tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất vào dư nợ tín dụng bất động sản khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản.
Đây là một thay đổi quan trọng trong triết lý điều hành. Bất động sản không còn được nhìn như một khối đồng nhất. Tín dụng cho đầu cơ đất, dự án pháp lý yếu hoặc sản phẩm cao cấp có tính chu kỳ cao vẫn cần kiểm soát. Nhưng tín dụng cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất lại có tác động thực đến sản xuất, việc làm, thu hút FDI và an sinh đô thị.
Sự phân biệt này giúp ngân hàng vừa duy trì kiểm soát rủi ro, vừa không làm nghẽn dòng vốn vào các khu vực có nhu cầu đầu tư dài hạn. Với cổ phiếu ngân hàng, đây là yếu tố có thể làm thay đổi cách thị trường định giá chất lượng tăng trưởng tín dụng trong nửa cuối năm 2026.
Tài liệu phân tích gốc ước tính khoảng 200–300 nghìn tỷ đồng có thể được giải phóng để cho vay ra nền kinh tế, trong khi tác động của dòng tiền luân chuyển thực tế có thể lớn hơn nếu vốn quay lại hệ thống dưới dạng tiền gửi. Bộ chỉ tiêu lựa chọn cổ phiếu ngân hàng cũng cho thấy sự khác biệt rõ giữa các nhóm về SMLR, room SMLR còn lại, LDR, CASA, nợ xấu và tỷ lệ bao phủ nợ xấu.
VCB và CTG nổi bật vì kết hợp được ba yếu tố: vị thế trong các dự án trọng điểm, nền vốn rẻ và chất lượng tài sản tương đối vững. VCB có SMLR 23,4%, room SMLR còn lại 16,6%, LDR ước tính 80,6%, CASA 32,6%, nợ xấu 0,99% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu 178,0%. CTG có SMLR 25,7%, room còn lại 14,3%, LDR 81,7%, CASA 24,4%, nợ xấu 1,02% và bao phủ nợ xấu 167,2%.
Điểm mạnh của nhóm này không chỉ nằm ở quy mô. Vị thế ngân hàng chủ lực giúp VCB và CTG có khả năng tham gia các khoản vay hợp vốn, tài trợ dự án công, năng lượng và hạ tầng. Khi chính sách tín dụng ưu tiên các dự án lớn, lợi thế quan hệ khách hàng doanh nghiệp và chi phí vốn thấp trở thành yếu tố định giá quan trọng hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng đơn thuần.
TCB có lợi thế nổi bật về CASA 37,9% và LDR thấp 67,0%, tạo bộ đệm thanh khoản lớn để lựa chọn dự án có lợi suất điều chỉnh rủi ro tốt. MBB có CASA khoảng 33,0% và tỷ trọng cho vay doanh nghiệp 51,2%, phù hợp với định hướng tín dụng sản xuất, kinh doanh, hạ tầng và các lĩnh vực ưu tiên. ACB có hồ sơ phòng thủ hơn, với nợ xấu 0,97%, LDR 79,1% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu 114,0%, giúp cổ phiếu phù hợp hơn trong bối cảnh thị trường ưu tiên chất lượng tài sản.
Sự khác biệt giữa ba ngân hàng này nằm ở khẩu vị rủi ro. TCB có khả năng tận dụng chu kỳ tín dụng nếu bất động sản pháp lý rõ ràng và tiêu dùng cao cấp phục hồi. MBB hưởng lợi từ hệ sinh thái khách hàng quân đội, doanh nghiệp và bán lẻ số. ACB ít bứt phá hơn trong chu kỳ tăng tín dụng mạnh, nhưng ổn định hơn khi thị trường lo ngại nợ xấu.
Rủi ro lớn nhất của việc nâng SMLR là chênh lệch kỳ hạn. Ngân hàng có thể dùng thêm nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, nhưng dòng tiền huy động vẫn có thể biến động khi lãi suất, tỷ giá hoặc kỳ vọng lạm phát thay đổi, dẫn đến những mối đe dọa tiềm ẩn về vốn không mong muốn. Nếu tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi ổn định, áp lực cạnh tranh huy động có thể quay lại.
Rủi ro thứ hai là tỷ giá. Khi thanh khoản VND được hỗ trợ trong khi lãi suất quốc tế chưa giảm đủ sâu, chênh lệch lợi suất có thể ảnh hưởng đến nhu cầu nắm giữ ngoại tệ. Công cụ FX swap có thể làm dịu căng thẳng ngắn hạn, nhưng không thay thế được nền tảng cán cân thanh toán, dòng vốn FDI, xuất khẩu và kỳ vọng lãi suất.
Rủi ro thứ ba là chất lượng tài sản. Tín dụng cho hạ tầng, năng lượng và bất động sản công nghiệp thường có vòng đời dài, phụ thuộc pháp lý, tiến độ giải ngân và khả năng tạo dòng tiền của dự án. Chính sách mở room chỉ tạo điều kiện cấp vốn, không bảo đảm mọi khoản vay đều có chất lượng tốt.
Một điểm cần theo dõi là khả năng chuyển từ LDR sang CDR trong tương lai. CDR phản ánh đầy đủ hơn mức độ sử dụng vốn qua hồ sơ năng lực tài chính, bao gồm cho vay, trái phiếu doanh nghiệp và ủy thác cấp tín dụng. Nếu được áp dụng, ngân hàng có nền huy động yếu, tài sản rủi sau cao hoặc danh mục trái phiếu lớn có thể chịu áp lực điều chỉnh.
Các định hướng về Basel III, LCR, NSFR, đòn bẩy tài chính và tín dụng xanh cho thấy điều hành ngân hàng đang đi theo hai trục song song: hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng nâng chuẩn an toàn trong trung hạn. Đây là lý do cổ phiếu ngân hàng không nên được nhìn bằng một biến duy nhất là tăng trưởng tín dụng. Thị trường sẽ định giá cao hơn những ngân hàng có vốn, thanh khoản, dữ liệu khách hàng và quản trị rủi ro đủ mạnh.
Không hoàn toàn. Đây là sự nới lỏng có mục tiêu thông qua các giới hạn kỹ thuật, dòng tiền Kho bạc Nhà nước và cơ chế room tín dụng chọn lọc. Chính sách giúp tăng khả năng cấp tín dụng, nhưng vẫn giữ trọng tâm kiểm soát rủi ro, tỷ giá và chất lượng tài sản.
SMLR cao hơn giúp ngân hàng có thêm dư địa dùng vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn. Điều này đặc biệt quan trọng với các dự án hạ tầng, năng lượng, khu công nghiệp và nhà ở xã hội, vốn cần nguồn tài trợ dài hạn hơn so với tín dụng lưu động thông thường.
Nhóm hưởng lợi rõ nhất là ngân hàng có CASA cao, LDR còn dư địa, chi phí vốn thấp và năng lực tài trợ dự án lớn. VCB, CTG, TCB, MBB và ACB là những đại diện đáng chú ý, nhưng mức độ hưởng lợi khác nhau tùy chất lượng tài sản và khẩu vị rủi ro.
Tác động có thể xuất hiện theo độ trễ. Khi thanh khoản hệ thống tốt hơn, áp lực huy động giảm, chi phí vốn của ngân hàng có thể ổn định hoặc giảm nhẹ. Tuy nhiên, lãi suất cho vay còn phụ thuộc rủi ro khách hàng, kỳ hạn khoản vay, triển vọng tỷ giá và cạnh tranh ngành.
Rủi ro chính nằm ở chênh lệch kỳ hạn, tỷ giá và nợ xấu. Nếu tín dụng trung, dài hạn tăng nhanh nhưng dòng tiền dự án chậm, ngân hàng có thể chịu áp lực dự phòng. Vì vậy, chất lượng tăng trưởng tín dụng quan trọng hơn tốc độ tăng dư nợ.
Chính sách ngân hàng Q2/2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng: điều hành không chỉ nhằm bơm thanh khoản, mà còn tái phân bổ tín dụng vào những khu vực có khả năng kéo tăng trưởng thực. SMLR 40%, cơ chế tính tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào LDR và việc loại trừ một số khoản vay ưu tiên khỏi giới hạn tín dụng đang tạo ra hành lang thuận lợi cho ngân hàng mở rộng bảng cân đối.
Tuy nhiên, lợi ích sẽ phân hóa mạnh. Ngân hàng có vốn rẻ, thanh khoản tốt, quản trị rủi ro chặt và năng lực tài trợ dự án lớn sẽ chuyển hóa chính sách thành lợi nhuận bền vững tốt hơn. Phần còn lại có thể chỉ hưởng lợi ngắn hạn về tâm lý thị trường. Trong nửa cuối năm 2026, cổ phiếu ngân hàng sẽ được định giá dựa trên khả năng thích nghi với biến động của nền kinh tế mà không đánh đổi chất lượng tài sản.
