Đăng vào: 2026-01-02
Cập nhật vào: 2026-01-06
STP và Market Maker là hai mô hình hoạt động cốt lõi của các nhà môi giới ngoại hối, quyết định trực tiếp đến cách lệnh giao dịch của bạn được xử lý, chi phí, tốc độ khớp lệnh và mức độ minh bạch trong toàn bộ quá trình đầu tư.
STP và Market Maker có sự khác biệt cơ bản nằm ở cơ chế xử lý lệnh và mô hình doanh thu. Nhà môi giới STP (Straight Through Processing) hoạt động như một trung gian, chuyển thẳng lệnh của bạn đến các nhà cung cấp thanh khoản lớn. Trong khi đó, nhà môi giới Market Maker (Nhà tạo lập thị trường) đóng vai trò là bên đối ứng trực tiếp cho giao dịch của bạn, tạo ra một thị trường riêng.
Để đưa ra lựa chọn sáng suốt phù hợp với phong cách giao dịch của mình, bạn có thể bắt đầu bằng cách mở tài khoản demo tại EBC.
Hãy cùng EBC khám phá sâu hơn về cơ chế vận hành, các ưu điểm và nhược điểm của từng loại hình nhà môi giới để bạn có thể tự tin lựa chọn đối tác đồng hành trên thị trường ngoại hối đầy tiềm năng này, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả khớp lệnh.
Các ý chính:
Mô hình STP (No-Dealing Desk): Hoạt động như một cầu nối, chuyển lệnh của nhà giao dịch trực tiếp đến thị trường liên ngân hàng, giúp loại bỏ xung đột lợi ích.
Mô hình Market Maker (Dealing Desk): Tự tạo lập thị trường, đóng vai trò là bên đối ứng trong giao dịch của khách hàng, có thể dẫn đến xung đột lợi ích nhưng đảm bảo thanh khoản liên tục.
Sự khác biệt chính: Nằm ở cách xử lý lệnh, cấu trúc spread (thả nổi so với cố định), và mối quan hệ lợi ích giữa nhà môi giới và nhà giao dịch.
Lựa chọn phù hợp: Phụ thuộc vào chiến lược giao dịch, kinh nghiệm và mức độ ưu tiên về tính minh bạch hay chi phí cố định của mỗi nhà đầu tư.
Mô hình Market Maker, hay còn gọi là nhà môi giới Dealing Desk (DD), là một trong những mô hình hoạt động lâu đời và phổ biến nhất trên thị trường tài chính. Đúng như tên gọi, các nhà môi giới này tự tạo ra một thị trường cho khách hàng của mình. Họ đóng vai trò là người mua khi bạn muốn bán và là người bán khi bạn muốn mua, từ đó đảm bảo tính thanh khoản cho các giao dịch.
Hiểu rõ bản chất, cơ chế hoạt động (thường liên quan đến mô hình B Book) cùng những ưu và nhược điểm của mô hình này là bước đi nền tảng giúp bạn đưa ra quyết định lựa chọn nhà môi giới phù hợp. Đây là một yếu tố quan trọng, đặc biệt với những nhà giao dịch mới, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và trải nghiệm giao dịch.
Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), vai trò của nhà tạo lập thị trường là vô cùng quan trọng trong việc cung cấp thanh khoản và ổn định giá cả, đặc biệt là đối với các tài sản có khối lượng giao dịch thấp. Bằng cách luôn sẵn sàng đưa ra cả giá chào mua và chào bán, họ giúp thị trường vận hành trơn tru hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngoại hối bán lẻ, mô hình này cũng tồn tại những đặc điểm riêng mà nhà giao dịch cần phải nắm vững để bảo vệ lợi ích của mình và tối ưu hóa chiến lược.
Nhà môi giới Market Maker (MM) là một tổ chức tài chính báo giá cả hai chiều mua và bán cho một tài sản nhất định, hy vọng kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá (spread). Thay vì chuyển lệnh của bạn ra thị trường liên ngân hàng, họ sẽ xử lý lệnh đó trong hệ thống nội bộ của mình. Về cơ bản, họ trở thành đối tác giao dịch của chính bạn.
Cơ chế hoạt động của một Market Maker có thể được tóm tắt qua các bước sau:
Thiết lập giá: Market Maker sẽ thiết lập giá Mua (Bid) và giá Bán (Ask) cho các cặp tiền tệ hoặc sản phẩm tài chính khác. Mức giá này thường dựa trên tỷ giá thực tế từ thị trường liên ngân hàng nhưng được điều chỉnh một chút để phù hợp với chiến lược của họ. Chênh lệch giữa giá Bid và Ask chính là spread, một trong những nguồn thu nhập chính của họ.
Ôm lệnh (Taking the other side): Khi một nhà giao dịch đặt lệnh Mua, Market Maker sẽ thực hiện lệnh Bán cho họ. Ngược lại, khi nhà giao dịch đặt lệnh Bán, Market Maker sẽ Mua lại. Bằng cách này, họ đã ôm vị thế ngược lại với vị thế của khách hàng.
Quản lý rủi ro: Để quản lý rủi ro từ việc ôm lệnh, Market Maker sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau. Họ có thể tổng hợp các lệnh của khách hàng lại với nhau (ví dụ: lệnh mua của khách hàng A có thể được bù trừ bằng lệnh bán của khách hàng B). Nếu rủi ro trở nên quá lớn (ví dụ: có quá nhiều khách hàng cùng mua một cặp tiền), họ có thể chuyển một phần lệnh ra thị trường liên ngân hàng để phòng hộ (hedging).
Mô hình này tạo ra một hệ thống khép kín, nơi Market Maker kiểm soát báo giá và việc thực thi lệnh. Điều này mang lại cả lợi thế và bất lợi cho nhà giao dịch.
Việc lựa chọn giao dịch với một nhà môi giới Market Maker đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về các ưu và nhược điểm cố hữu của mô hình này. Quyết định đúng đắn sẽ giúp bạn có một khởi đầu thuận lợi hơn.
Ưu điểm:
Spread cố định: Nhiều Market Maker cung cấp spread cố định. Điều này rất hữu ích cho các nhà giao dịch mới vì giúp họ tính toán chi phí giao dịch một cách dễ dàng và chính xác hơn, không bị ảnh hưởng bởi biến động của thị trường.
Đảm bảo thanh khoản: Vì Market Maker tự tạo ra thị trường, họ luôn sẵn sàng thực hiện lệnh của bạn ngay cả khi thị trường chung có thanh khoản thấp. Bạn sẽ ít khi gặp phải tình trạng không thể đóng hoặc mở vị thế.
Thân thiện với người mới: Giao diện và điều kiện giao dịch thường đơn giản, không yêu cầu vốn lớn. Đây là môi trường tốt để các nhà giao dịch mới làm quen với thị trường.
Không có phí hoa hồng: Lợi nhuận của Market Maker chủ yếu đến từ spread, vì vậy họ thường không tính thêm phí hoa hồng (commission) trên mỗi giao dịch.
Nhược điểm:
Xung đột lợi ích: Đây là nhược điểm lớn nhất. Vì Market Maker kiếm tiền khi nhà giao dịch thua lỗ (do họ ôm lệnh ngược lại), nên tồn tại một sự xung đột lợi ích cố hữu. Lợi nhuận của nhà môi giới có thể đến từ sự thua lỗ của khách hàng.
Nguy cơ săn stop-loss (Stop-loss hunting): Do Market Maker có thể thấy được các mức dừng lỗ của khách hàng, một số nhà môi giới thiếu uy tín có thể lợi dụng hiện tượng trượt giá (slippage) nhân tạo hoặc biến động đột ngột để kích hoạt các lệnh này, gây thiệt hại cho nhà giao dịch.
Báo giá lại (Requotes): Khi thị trường biến động mạnh, Market Maker có thể từ chối thực hiện lệnh của bạn ở mức giá yêu cầu và đưa ra một mức giá mới (thường là bất lợi hơn). Hiện tượng này được gọi là báo giá lại.
Giá có thể không phản ánh chính xác thị trường: Mức giá bạn thấy trên nền tảng của Market Maker là do họ tạo ra, có thể có sự chênh lệch nhỏ so với giá thực tế trên thị trường liên ngân hàng.
Bảng so sánh ưu và nhược điểm của mô hình Market Maker
| Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|
| Spread cố định, dễ tính toán chi phí | Xung đột lợi ích trực tiếp với khách hàng |
| Đảm bảo khớp lệnh, thanh khoản cao | Rủi ro săn stop-loss và thao túng giá |
| Yêu cầu vốn ban đầu thấp, phù hợp cho người mới | Có thể xảy ra báo giá lại (requotes) thường xuyên |
| Thường không thu phí hoa hồng (commission) | Báo giá có thể không hoàn toàn giống thị trường thực |
Để có trải nghiệm giao dịch an toàn, việc lựa chọn một nhà môi giới Market Maker uy tín, được quản lý bởi các cơ quan tài chính hàng đầu là điều kiện tiên quyết. Đồng thời, hãy bắt đầu hành trình giao dịch của bạn với kiến thức vững chắc bằng cách giao dịch CFD tại EBC.
Trái ngược với mô hình Dealing Desk của Market Maker, mô hình STP (Straight Through Processing) thuộc nhóm No-Dealing Desk (NDD). Một broker Forex theo chuẩn STP sẽ hoạt động như một cầu nối công nghệ, chuyển lệnh giao dịch của khách hàng một cách tự động và trực tiếp đến các nhà cung cấp thanh khoản (Liquidity Providers). Những nhà cung cấp thanh khoản này có thể là các ngân hàng lớn, quỹ đầu tư, hoặc thậm chí là các nhà môi giới khác, tạo nên một mạng lưới thanh khoản sâu rộng trên thị trường liên ngân hàng.
Mô hình STP ra đời nhằm giải quyết vấn đề xung đột lợi ích vốn có của mô hình Market Maker. Bằng cách không can thiệp vào lệnh của khách hàng và không đứng ở vị thế đối ứng, nhà môi giới STP đảm bảo một môi trường giao dịch minh bạch hơn. Lợi nhuận của họ không đến từ sự thua lỗ của khách hàng mà đến từ khối lượng giao dịch.
Càng nhiều giao dịch được thực hiện, họ càng có lợi nhuận từ việc cộng một khoản chênh lệch nhỏ vào spread hoặc thu một khoản phí hoa hồng cố định. Điều này tạo ra một mối quan hệ cộng sinh, nơi lợi ích của nhà môi giới và nhà giao dịch được liên kết chặt chẽ hơn.
Nhà môi giới STP (Straight Through Processing) là một nhà môi giới không có bàn xử lý lệnh (No Dealing Desk). Họ hoạt động hoàn toàn bằng công nghệ tự động để chuyển lệnh của khách hàng đến một hoặc nhiều nhà cung cấp thanh khoản trong mạng lưới của họ.
Luồng xử lý lệnh của một nhà môi giới STP điển hình diễn ra như sau:
Nhà giao dịch đặt lệnh: Bạn thực hiện đặt một lệnh Mua hoặc Bán đối với các cặp tiền Forex hoặc tài sản tài chính khác trực tiếp trên nền tảng giao dịch.
Lệnh được chuyển đến nhà môi giới: Lệnh của bạn ngay lập tức được gửi đến máy chủ của nhà môi giới STP.
Hệ thống STP xử lý: Hệ thống tự động của nhà môi giới sẽ tìm kiếm mức giá Bid (đối với lệnh Bán) hoặc Ask (đối với lệnh Mua) tốt nhất từ tất cả các nhà cung cấp thanh khoản đang kết nối.
Lệnh được chuyển tiếp: Lệnh của bạn được chuyển thẳng đến nhà cung cấp thanh khoản có mức giá tốt nhất tại thời điểm đó. Nhà môi giới STP sẽ cộng thêm một phần chênh lệch nhỏ (markup) vào spread làm lợi nhuận.
Khớp lệnh: Nhà cung cấp thanh khoản thực hiện lệnh của bạn và xác nhận lại. Toàn bộ quá trình này diễn ra trong mili giây.
Vì lệnh được chuyển thẳng ra thị trường, nhà giao dịch sẽ nhận được mức giá thực và spread thả nổi. Spread này sẽ thay đổi liên tục tùy thuộc vào điều kiện thanh khoản và biến động của thị trường.
Mô hình STP mang lại nhiều lợi ích về sự minh bạch và tốc độ, nhưng cũng đi kèm với những đặc điểm riêng mà nhà giao dịch cần lưu ý để xây dựng chiến lược phù hợp.
Ưu điểm:
Không có xung đột lợi ích: Vì nhà môi giới STP kiếm tiền từ khối lượng giao dịch (qua spread markup hoặc commission), họ mong muốn bạn giao dịch thành công và duy trì khối lượng lớn. Lợi ích của bạn và của họ song hành cùng nhau.
Không có báo giá lại (No requotes): Lệnh của bạn được thực hiện tại mức giá thị trường tốt nhất có thể. Nếu mức giá đó không còn, lệnh sẽ bị trượt giá (slippage) đến mức giá tốt nhất tiếp theo, chứ không bị từ chối và báo giá lại.
Tốc độ khớp lệnh nhanh: Công nghệ xử lý thẳng giúp lệnh được thực thi gần như tức thì, điều này cực kỳ quan trọng đối với các nhà giao dịch lướt sóng (scalper) và những người theo đuổi trường phái Day Trading.
Minh bạch và tiếp cận giá thị trường thực: Bạn được giao dịch với spread thực từ thị trường liên ngân hàng, phản ánh đúng cung và cầu thực tế.
Nhược điểm:
Spread thả nổi: Spread không cố định và có thể giãn rộng đáng kể trong các thời điểm tin tức quan trọng hoặc thanh khoản thấp (ví dụ: phiên giao dịch Á). Điều này có thể làm tăng chi phí giao dịch một cách bất ngờ.
Trượt giá (Slippage): Trong thị trường biến động mạnh, mức giá bạn nhận được có thể khác với mức giá bạn yêu cầu. Trượt giá có thể là tích cực (giá tốt hơn) hoặc tiêu cực (giá xấu hơn).
Có thể có phí hoa hồng: Một số nhà môi giới STP cung cấp spread rất thấp (raw spread) nhưng sẽ tính phí hoa hồng riêng trên mỗi lô giao dịch. Bạn cần tính toán tổng chi phí để so sánh.
Bảng so sánh ưu và nhược điểm của mô hình STP
| Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|
| Không có xung đột lợi ích, minh bạch cao | Spread thả nổi, có thể giãn rộng khi có tin tức |
| Không có báo giá lại (No requotes) | Có thể xảy ra trượt giá (slippage) |
| Tốc độ khớp lệnh siêu nhanh | Yêu cầu vốn có thể cao hơn so với Market Maker |
| Tiếp cận giá và spread từ thị trường liên ngân hàng | Một số tài khoản có thể tính phí hoa hồng (commission) |
Mô hình STP là lựa chọn lý tưởng cho các nhà giao dịch có kinh nghiệm, ưu tiên tốc độ và sự minh bạch, đồng thời có khả năng quản lý rủi ro từ spread thả nổi.
Quyết định lựa chọn giữa nhà môi giới STP và Market Maker là một trong những quyết định quan trọng nhất trong sự nghiệp của một nhà giao dịch. Không có câu trả lời duy nhất đúng cho tất cả mọi người. Lựa chọn tối ưu phụ thuộc hoàn toàn vào phong cách giao dịch, mức độ kinh nghiệm, khả năng chấp nhận rủi ro và mục tiêu tài chính của chính bạn. Một nhà giao dịch lướt sóng tìm kiếm tốc độ khớp lệnh tính bằng mili giây sẽ có những yêu cầu khác biệt hoàn toàn so với một nhà đầu tư vị thế giữ lệnh trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Việc hiểu rõ bản thân và xác định các yếu tố ưu tiên sẽ giúp bạn tìm ra mô hình nhà môi giới phù hợp. Bạn ưu tiên sự minh bạch và không xung đột lợi ích, hay bạn cần sự ổn định của spread cố định để dễ dàng quản lý chi phí? Bạn có phải là người giao dịch thường xuyên trong các phiên có tin tức mạnh, nơi spread thả nổi có thể trở thành một thách thức? Bằng cách trả lời những câu hỏi này, bạn có thể xây dựng một bộ tiêu chí vững chắc để đánh giá và lựa chọn một đối tác giao dịch đáng tin cậy, đồng hành cùng bạn trên con đường chinh phục thị trường tài chính.
Khi bạn đã quyết định rằng mô hình STP phù hợp với mình, bước tiếp theo là tìm kiếm một nhà môi giới uy tín. Dưới đây là các tiêu chí quan trọng bạn cần xem xét để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi giao dịch ngoại hối CFD tại EBC.
Giấy phép và quy định: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Hãy đảm bảo nhà môi giới được cấp phép và quản lý bởi các cơ quan tài chính uy tín trên thế giới như ASIC (Úc), CySEC (Síp), hoặc FCA (Anh). Các quy định này bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, đảm bảo sự minh bạch và an toàn cho khoản tiền của bạn.
Chất lượng nhà cung cấp thanh khoản: Một nhà môi giới STP tốt sẽ có mạng lưới các nhà cung cấp thanh khoản đa dạng và uy tín (Tier 1 Banks). Điều này đảm bảo spread cạnh tranh, thanh khoản sâu và giảm thiểu trượt giá.
Tốc độ và chất lượng khớp lệnh: Hãy kiểm tra tốc độ khớp lệnh trung bình của nhà môi giới. Bạn có thể mở tài khoản demo để trải nghiệm thực tế. Tốc độ nhanh và ổn định là yếu tố sống còn, đặc biệt với các chiến lược giao dịch ngắn hạn.
Tổng chi phí giao dịch: Đừng chỉ nhìn vào spread. Hãy tính toán tổng chi phí bao gồm cả spread và phí hoa hồng (nếu có). Một số nhà môi giới quảng cáo spread bằng 0 nhưng lại thu commission cao, và ngược lại.
Nền tảng giao dịch: Nền tảng phải ổn định, đáng tin cậy và cung cấp đầy đủ các công cụ phân tích kỹ thuật bạn cần. Việc so sánh MT4 và MT5 để chọn ra công cụ phù hợp nhất với chiến lược của bạn là một bước không thể bỏ qua.
Dịch vụ hỗ trợ khách hàng: Một đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp, nhanh chóng và am hiểu thị trường là vô cùng cần thiết, đặc biệt khi bạn gặp sự cố về kỹ thuật hoặc giao dịch.
Việc lựa chọn mô hình nào phụ thuộc vào cá nhân bạn. Dưới đây là một số gợi ý để bạn tham khảo:
Bạn nên chọn nhà môi giới STP nếu:
Bạn là nhà giao dịch có kinh nghiệm: Bạn hiểu rõ về spread thả nổi, trượt giá và biết cách quản lý rủi ro trong các điều kiện thị trường khác nhau.
Bạn là Scalper hoặc Day Trader: Các chiến lược này đòi hỏi tốc độ khớp lệnh cực nhanh và spread càng thấp càng tốt. Mô hình STP đáp ứng hoàn hảo các yêu cầu này.
Bạn giao dịch khối lượng lớn: Với khối lượng giao dịch lớn, sự minh bạch và không xung đột lợi ích trở nên cực kỳ quan trọng để đảm bảo kết quả giao dịch không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài.
Bạn ưu tiên sự minh bạch: Bạn muốn chắc chắn rằng lợi nhuận của nhà môi giới không đến từ sự thua lỗ của bạn.
Bạn nên cân nhắc nhà môi giới Market Maker nếu:
Bạn là người mới bắt đầu: Spread cố định và các điều kiện giao dịch đơn giản hơn sẽ giúp bạn dễ dàng làm quen với thị trường mà không phải lo lắng quá nhiều về các chi phí biến đổi.
Bạn giao dịch với số vốn nhỏ: Các nhà môi giới Market Maker thường cho phép giao dịch với các lot siêu nhỏ (micro-lots, nano-lots), phù hợp với những người muốn thử nghiệm với số vốn hạn chế.
Bạn là nhà giao dịch vị thế (Position Trader): Nếu bạn giữ lệnh trong thời gian dài, sự chênh lệch nhỏ trong spread hoặc một vài pip trượt giá sẽ không ảnh hưởng quá nhiều đến kết quả chung của giao dịch.
Bạn ưu tiên sự đơn giản và chi phí dự đoán được: Spread cố định giúp bạn dễ dàng tính toán điểm hòa vốn và lợi nhuận mục tiêu một cách chính xác trước khi vào lệnh.
Việc phân biệt và hiểu rõ hai mô hình STP và Market Maker không chỉ là kiến thức lý thuyết mà còn là một kỹ năng thực tiễn, quyết định đến sự thành công và an toàn trong hành trình đầu tư của bạn. Market Maker mang lại sự đơn giản, chi phí cố định và đảm bảo thanh khoản, là một lựa chọn tốt cho người mới bắt đầu. Ngược lại, STP cung cấp sự minh bạch, tốc độ và tiếp cận thị trường thực, là môi trường lý tưởng cho các nhà giao dịch chuyên nghiệp và những người ưu tiên sự công bằng.
Không có mô hình nào là hoàn hảo tuyệt đối. Sự lựa chọn thông minh nhất là lựa chọn phù hợp nhất với chính bạn, dựa trên chiến lược giao dịch, kinh nghiệm và mục tiêu cá nhân. Điều quan trọng nhất là luôn chọn một nhà môi giới được cấp phép, có uy tín và minh bạch về các điều kiện giao dịch.
Hãy bắt đầu hành trình giao dịch CFD minh bạch của bạn bằng cách đăng ký tài khoản tại EBC ngay hôm nay để trải nghiệm một môi trường đầu tư chuyên nghiệp và đáng tin cậy.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
