Đăng vào: 2026-03-30
OpenAI đã khép lại Sora chỉ sau sáu tháng kể từ khi ứng dụng video AI này ra mắt công chúng. Động thái diễn ra rất nhanh, đúng lúc nhiều người còn xem Sora là ứng viên sáng giá cho “cú nổ tiếp theo của ChatGPT”. Thay vào đó, sản phẩm lại trở thành gánh nặng khi chi phí vận hành cao, người dùng giảm mạnh và tài nguyên tính toán bị hút khỏi các mảng tạo doanh thu rõ ràng hơn.
Cú dừng Sora còn kéo theo việc chấm dứt thỏa thuận trị giá $1 tỷ với Disney, một thương vụ từng được xem là bước tiến lớn để OpenAI đưa AI video vào giải trí đại chúng. Việc cắt bỏ Sora không chỉ là đóng một ứng dụng. Nó phản ánh một sự đổi trục chiến lược của OpenAI trong bối cảnh cạnh tranh doanh nghiệp khốc liệt hơn, thị trường vốn đòi hỏi lợi nhuận rõ hơn và những đồn đoán về kế hoạch OpenAI IPO ngày càng lộ rõ.
OpenAI đóng cửa Sora sau khoảng sáu tháng, kết thúc một trong những dự án AI video được chú ý nhất giai đoạn 2025-2026.
Lượt tải Sora giảm mạnh từ 6,1 triệu trong tháng 11/2025 xuống còn 1,1 triệu vào tháng 3/2026, cho thấy sức hút ban đầu không chuyển thành mức sử dụng bền vững.
Chi phí vận hành lên tới khoảng $1 triệu mỗi ngày, trong khi lượng người dùng toàn cầu sau đỉnh cao đã rơi xuống dưới 500.000.
WSJ được dẫn lại như một tiếng chuông cảnh báo, khi Sora bị mô tả là một “hố tiền không đáy” trong cuộc đua AI.
SoftBank vẫn tăng cược với OpenAI, vừa thu xếp khoản vay cầu nối $40 tỷ, sau khi OpenAI công bố vòng gọi vốn $110 tỷ với mức định giá $840 tỷ.
Doanh thu quảng cáo của ChatGPT đã chạm mốc $100 triệu theo năm hóa trong sáu tuần, cho thấy OpenAI đang ưu tiên các mảng thương mại hóa gần tiền hơn Sora.
Vấn đề lớn nhất của Sora là kinh tế học sản phẩm không đứng vững. Ứng dụng có màn ra mắt rất mạnh, nhưng đà tăng không kéo dài. Khi lượt tải hàng tháng lao dốc từ 6,1 triệu xuống 3,2 triệu, rồi 2,1 triệu, 1,4 triệu và cuối cùng 1,1 triệu, câu chuyện không còn là “sản phẩm mới cần thời gian” mà là dấu hiệu rõ ràng của một đường cong suy giảm.
Sự suy giảm đó đặc biệt đáng lo vì Sora không phải một ứng dụng nhẹ. AI video tiêu thụ lượng chip và điện toán lớn hơn nhiều so với chatbot văn bản, một vấn đề chi phí ngày càng nóng khi các nhà đầu tư không ngừng tìm kiếm những cổ phiếu AI hưởng lợi nhất từ các bản cập nhật phần cứng liên tục. Các nguồn tin mô tả Sora đốt khoảng $1 triệu mỗi ngày, trong khi lượng người dùng toàn cầu sau đỉnh cao rơi xuống dưới 500.000. Khi một sản phẩm đòi hạ tầng đắt đỏ nhưng không giữ chân được người dùng, ban lãnh đạo gần như buộc phải đặt câu hỏi về hiệu quả vốn.
Đó là lý do việc Sora từng được kỳ vọng là “cú nổ tiếp theo của ChatGPT” trở nên đặc biệt đau đớn. Sora gây ấn tượng mạnh ở giai đoạn demo và những tuần đầu thương mại hóa. Nhưng khoảng cách giữa video trình diễn đẹp mắt và thói quen sử dụng hàng ngày hóa ra rất lớn. Tính mới lạ không đủ để tạo ra sản phẩm tiêu dùng bền vững, nhất là khi sự đánh đổi về mặt chi phí và nguồn lực quá cao, trong khi nhu cầu lặp lại không rõ ràng.
Sora hụt hơi đúng lúc đối thủ chạy nhanh hơn ở những mảng kiếm tiền tốt hơn. Anthropic đang mở rộng rất mạnh trong thị trường doanh nghiệp và lập trình, cho thấy làn sóng AI trong phần mềm doanh nghiệp đang mang lại dòng tiền thực tế vững chắc hơn so với ứng dụng tiêu dùng. Claude Code đã vượt $2,5 tỷ doanh thu theo năm hóa, số người dùng hoạt động hàng tuần tăng gấp đôi từ đầu năm, còn doanh thu doanh nghiệp chiếm hơn một nửa tổng doanh thu của sản phẩm này. Trong khi đó, Reuters cho biết OpenAI phải xoay trục sang coding tools và khách hàng doanh nghiệp vì sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ Anthropic.
Google cũng có một lợi thế mà Sora không xây được: hệ sinh thái. Từ đầu tháng 3/2026, Veo 3.1 đã được đưa vào Gemini Enterprise ở trạng thái GA, và Google còn gắn video generation với gói AI Expanded Access cho khách hàng Workspace doanh nghiệp. Nói cách khác, Google bán AI video như một phần của bộ công cụ công việc, có quản trị, kiểm soát tính năng và nhật ký sử dụng. So với một ứng dụng AI-first thiên về lan truyền như Sora, cách tiếp cận đó gần với doanh thu ổn định hơn.
Sora vì vậy rơi vào thế khó. Ở mảng tiêu dùng, nó không giữ được sức nóng. Ở mảng doanh nghiệp, nó không tạo được lợi thế rõ so với mô hình tích hợp của Google hay tính thực dụng của Claude. Khi một sản phẩm không thắng cả hai đầu, nó rất dễ bị xếp vào nhóm “side quest” trong một công ty đang cần tối ưu tài nguyên.
Bối cảnh tài chính mới là phần khiến câu chuyện Sora trở nên quan trọng hơn một vụ đóng ứng dụng thông thường. SoftBank vừa thu xếp khoản vay cầu nối $40 tỷ để tăng đầu tư vào OpenAI và phục vụ nhu cầu vốn chung. Trước đó, OpenAI công bố vòng gọi vốn $110 tỷ, ước tính giá trị doanh nghiệp ở mức $840 tỷ, với sự tham gia của SoftBank, Nvidia và Amazon. Cùng lúc, Reuters cho biết quá trình tái cấu trúc thành public benefit corporation do nonprofit kiểm soát cũng nhằm mở đường cho huy động vốn lớn hơn và khả năng lên sàn trong tương lai.
Ở chiều ngược lại, OpenAI đang cố chứng minh rằng họ không chỉ biết đốt tiền. Chương trình quảng cáo của ChatGPT tại Mỹ đã vượt $100 triệu doanh thu theo năm hóa chỉ sau sáu tuần triển khai, với hơn 600 nhà quảng cáo tham gia. Đây chưa phải quy mô đủ lớn để giải bài toán vốn dài hạn, nhưng nó cho thấy OpenAI đang ưu tiên những mảng có tốc độ thương mại hóa nhanh hơn AI video.
Nhà đầu tư hiện có ít nhất bốn mối lo. Thứ nhất là khả năng sinh lời, vì doanh thu tăng nhanh chưa đồng nghĩa với biên lợi nhuận dương. Thứ hai là áp lực chi phí tính toán, khi Reuters Breakingviews dẫn ước tính cho rằng OpenAI có thể cần thêm $207 tỷ vốn đến năm 2030. Thứ ba là phụ thuộc hạ tầng, bởi cuộc đua AI đang kéo theo chi tiêu trung tâm dữ liệu và chip ở quy mô khổng lồ. Thứ tư là câu chuyện IPO, vì thị trường đại chúng thường đòi hỏi kỷ luật chi phí cao hơn thị trường tư nhân.
Những tranh cãi quanh OpenAI không chỉ nằm ở tài chính. Tại Mỹ, Đại học Colorado đã hoãn cấp quyền truy cập ChatGPT Edu cho sinh viên sau phản ứng từ giảng viên và cộng đồng học thuật. Các ý kiến phản đối nhấn vào quyền riêng tư, tính liêm chính học thuật, tác động tới tư duy phản biện, chi phí $2 triệu và sự thiếu minh bạch trong quá trình ra quyết định. Khoảng 800 người đã ký thư ngỏ phản đối.
Với Sora, tranh luận còn nhạy cảm hơn vì yếu tố khuôn mặt và deepfake. Ứng dụng từng cho phép người dùng quét khuôn mặt để tạo “cameos”, sau đổi tên thành “characters”, rồi đưa bản sao số đó vào video và thậm chí chia sẻ công khai. Chính mô hình này đã làm dấy lên nghi ngại rằng AI video đang đi quá nhanh so với cơ chế đồng thuận, kiểm soát quyền hình ảnh và kiểm duyệt.
AP ghi nhận Sora từng vấp phản ứng mạnh từ các nhóm vận động, học giả và chuyên gia vì nguy cơ tạo ra hình ảnh không có sự đồng thuận và deepfake chân thực của người nổi tiếng. OpenAI sau đó phải siết bớt nội dung liên quan nhân vật công chúng. Câu chuyện cho thấy, với AI video, việc kiểm soát các yếu tố rủi ro rình rập ngoài hệ thống như pháp lý và niềm tin người dùng cũng tiêu tốn nguồn lực không kém gì chi phí điện toán.
Nhìn dưới góc độ chiến lược, việc đóng cửa Sora và dừng thương vụ Disney là một bước cắt lỗ có chủ đích. Reuters cho biết thỏa thuận $1 tỷ với Disney thực tế chưa hoàn tất và chưa có khoản tiền nào chuyển giao. Điều đó giúp OpenAI rút lui trước khi phải mang thêm một dự án ngốn compute, đòi hỏi kiểm duyệt cao và chưa chứng minh được hiệu quả thương mại.
Quan trọng hơn, OpenAI hiện muốn tập trung vào sản phẩm cốt lõi và dịch vụ doanh nghiệp. Công ty đang đơn giản hóa trải nghiệm theo hướng “super-app”, đồng thời đẩy mạnh coding tools và khách hàng doanh nghiệp. Trong bối cảnh ấy, Codex và ChatGPT Enterprise phù hợp hơn Sora vì chúng gắn trực tiếp với năng suất, ngân sách CNTT và hợp đồng dài hạn. Điều này giúp tạo ra nguồn lưu chuyển tiền tệ bền vững hơn nhiều so với một ứng dụng AI video chỉ dựa vào hiệu ứng lan truyền ngắn hạn.
Sora bị đóng vì lý do gì?
Lý do cốt lõi là kinh tế học sản phẩm xấu đi nhanh: lượt tải giảm mạnh, người dùng không duy trì, chi phí vận hành ở mức khoảng $1 triệu/ngày và tài nguyên tính toán cần được chuyển sang các mảng kiếm tiền tốt hơn như coding và doanh nghiệp.
Disney đã đầu tư $1 tỷ vào OpenAI chưa?
Chưa. Thỏa thuận $1 tỷ đã được công bố nhưng chưa chốt giao dịch và chưa có tiền chuyển giao. Việc OpenAI dừng Sora khiến thương vụ đổ vỡ ngay trước khi hoàn tất.
Khoản vay $40 tỷ của SoftBank nói lên điều gì?
Nó cho thấy niềm tin của nhà đầu tư lớn vào AI vẫn rất mạnh, nhưng cũng nhấn mạnh mức độ phụ thuộc của ngành vào đòn bẩy tài chính và vốn khổng lồ. Đây vừa là tín hiệu tăng trưởng, vừa là lời nhắc về áp lực lợi nhuận tương lai.
Thị trường AI video có đang hạ nhiệt không?
Không hẳn. Thị trường không biến mất, nhưng đang bị sàng lọc. Những mô hình AI video gắn với hệ sinh thái doanh nghiệp và kiểm soát quản trị tốt hơn, như Veo trong Gemini Enterprise, có vẻ đứng vững hơn các ứng dụng tiêu dùng thuần lan truyền.
Nhà đầu tư nên theo dõi nhóm cổ phiếu nào sau câu chuyện Sora?
Tâm điểm vẫn là các công ty niêm yết hưởng lợi từ hạ tầng và ứng dụng AI, như Nvidia, Amazon, Microsoft, Alphabet hay các nhà vận hành trung tâm dữ liệu. Đặc biệt khi bối cảnh vĩ mô đang mang đến những phép thử thực tế cho chiến lược giao dịch AI, điểm quan trọng là nhà đầu tư cần theo dõi doanh thu thực, chi phí compute và khả năng thương mại hóa, không chỉ nhìn vào tăng trưởng người dùng.
Việc OpenAI đóng cửa Sora là một dấu mốc đáng nhớ của thị trường AI năm 2026. Dòng vốn vẫn khổng lồ. SoftBank vẫn tăng cược. Các vòng gọi vốn vẫn lập kỷ lục. Nhưng giai đoạn mới đã khác: thị trường bắt đầu loại bỏ những sản phẩm đắt đỏ mà không tạo ra lợi thế kinh tế rõ ràng. Trong cuộc đua AI, sức mạnh công nghệ vẫn quan trọng, nhưng hiệu quả vốn và mô hình doanh thu mới là yếu tố quyết định ai sống lâu.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
