Đăng vào: 2026-06-17
Đây chính thức là câu chuyện tài chính lớn nhất của năm, nếu không phải của cả thập kỷ. Space Exploration Technologies Corp. thực sự đã gây chấn động Phố Wall. Sau khi phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được chờ đợi từ lâu vào Thứ Sáu, ngày 12 tháng 6 năm 2026, giá cổ phiếu SpaceX tiếp tục đà tăng rất mạnh, chính thức vượt mốc $200 trong phiên giao dịch ngày Thứ Ba.
Lần chào sàn này không chỉ làm chao đảo ngành hàng không vũ trụ toàn cầu; nó còn hoàn toàn viết lại bảng xếp hạng tài sản toàn cầu. Giao dịch trên Nasdaq với mã SPCX, công ty đã huy động được mức kinh ngạc $75 tỷ, biến đây trở thành đợt chào bán công khai lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp. Đợt tăng vọt ngay lập tức của giá cổ phiếu SpaceX còn làm điều từng bị cho là không thể: chính thức đưa nhà sáng lập kiêm CEO Elon Musk vào lịch sử như người đầu tiên trên thế giới trở thành tỷ phú với tài sản đạt nghìn tỷ đô la.
SpaceX đã chọn bỏ qua các chiêu trò thị trường thông thường ngay từ đầu. Thay vì đưa nhà đầu tư một khoảng giá mơ hồ để suy đoán, công ty đã định một mức giá IPO cố định vững chắc là $135 mỗi cổ phiếu. Nhiều người trong giới nội bộ Phố Wall công khai tự hỏi liệu mức định giá khổng lồ $1.77 ngàn tỷ liên quan đến mức giá khởi điểm đó có để lại bất kỳ không gian nào cho cổ phiếu tăng trưởng hay không.
Những nghi ngờ đó tan biến trong vài phút. Khi giao dịch công khai cuối cùng mở ra vào khoảng giữa trưa Thứ Sáu, một làn sóng nhu cầu từ các tổ chức đã đẩy cổ phiếu mở cửa ở mức cao hơn nhiều so với giá niêm yết ở $150. Khi tiếng chuông đóng cửa vang lên, giá cổ phiếu SpaceX đã tăng gần 20%, dừng ở $160.95 và ngay lập tức đẩy vốn hóa thị trường của công ty vượt qua $2.1 ngàn tỷ.
Và cơn sốt không hạ nhiệt trong suốt cuối tuần. Khi nhà đầu tư bán lẻ khắp nơi đổ xô mua cổ phần của gã khổng lồ hàng không vũ trụ mới lên sàn, Thứ Hai và Thứ Ba chứng kiến mua vào không ngừng. Vào Thứ Ba, ngày 16 tháng 6, SPCX đạt đỉnh trong phiên ở $225.64 trước khi trải qua một đợt điều chỉnh bình thường vào cuối buổi chiều, cuối cùng đóng cửa ở $201.68. Đó là mức tăng điên rồ 25% so với giá IPO cố định trong chưa đầy ba ngày giao dịch, đẩy tổng định giá SpaceX lên tới $2.6 ngàn tỷ.
Các nhà phân tích tài chính chỉ ra một cơn bão hoàn hảo của các yếu tố đứng sau sự bùng nổ của giá cổ phiếu SpaceX. Được báo cáo là đợt chào bán công khai bị đăng ký vượt mức lên tới bốn lần ngay trước khi tiếng chuông mở cửa vang lên, có nghĩa là nhu cầu từ các quỹ lớn hoàn toàn vượt quá 555 triệu cổ phiếu thực sự được đưa ra cho công chúng.
Bên cạnh sự hưng phấn thuần túy, chất xúc tác chính vào Thứ Ba là thông báo gây chấn động của công ty rằng họ đang thực hiện quyền mua nền tảng lập trình hỗ trợ AI Cursor với giá khủng $60 tỷ, sử dụng cổ phiếu mới phát hành.
Khi nhìn vào cách công ty thực sự kiếm tiền, dễ hiểu vì sao Phố Wall coi SPCX là một tài sản phải có:
Dòng tiền lớn từ Starlink: Mặc dù phóng tên lửa lên không gian đòi hỏi một lượng tiền mặt ban đầu khổng lồ, mạng internet vệ tinh Starlink đã biến thành một cỗ máy doanh thu định kỳ sinh lợi cao. Dữ liệu tài chính gần đây cho thấy mảng kết nối của Starlink đang bùng nổ, đem về hàng tỷ đô la thu nhập rất có thể dự đoán được.
Lợi thế từ AI và thương vụ mua Cursor: Thỏa thuận khổng lồ trị giá $60 tỷ cho Cursor cho thấy SpaceX đang tích cực định vị mình như một cường quốc AI, bổ trợ cho mục tiêu hạ tầng dữ liệu và quan hệ sâu rộng với hệ sinh thái xAI của Musk.
Thực tế độc quyền trong phóng tàu: Với tiến triển vững chắc của nền tảng Starship lớn và gần như không có đối thủ thực sự cho các lần phóng vệ tinh thương mại và quân sự, SpaceX đã chiếm trọn thị trường không gian tư nhân.
Ngay cả với tất cả sự hưng phấn đang đẩy giá cổ phiếu SpaceX lên, một nhóm nhà đầu tư truyền thống lên tiếng cảnh báo mọi người nên thận trọng. Với vốn hóa thị trường hiện tại là $2.6 ngàn tỷ, SpaceX đang giao dịch với hệ số giá trên doanh thu (P/S) vượt mức hơn 100 lần so với doanh thu lịch sử. Để đặt điều này vào bối cảnh, công ty trung bình trong S&P 500 giao dịch ở hệ số chỉ là một chữ số thấp hơn nhiều.
Các hồ sơ báo cáo pháp lý gần đây của công ty cũng cho thấy trong khi mảng internet vệ tinh đang bùng nổ, các chương trình lõi về thám hiểm không gian sâu và phát triển Starship vẫn đang tiêu tốn hàng tỷ đô la mỗi năm. Thực tế, trong năm tài chính trước, SpaceX báo cáo tổng lỗ ròng $4.94 tỷ trên doanh thu khoảng $18.67 tỷ.
Thêm vào đó, vì công ty chỉ đưa một phần nhỏ cổ phần ra công chúng (dưới 5%), nên có một lượng cổ phiếu tương đối nhỏ đang bị săn đuổi bởi một đại dương vốn toàn cầu. Cấu trúc này tự nhiên đẩy giá lên trong ngắn hạn, nhưng cũng có nghĩa là thị trường có thể trở nên cực kỳ biến động nếu tâm lý trên Phố Wall đột ngột xấu đi.
Cũng có một số rào cản kỹ thuật có thể khiến các nhà mua tổ chức lớn tạm đứng ngoài cuộc. Standard & Poor's có những quy tắc nghiêm ngặt yêu cầu các công ty phải thể hiện lợi nhuận ròng ổn định trước khi được gia nhập S&P 500. Vì vậy, các quỹ chỉ số lớn và các danh mục hưu trí có thể phải chờ một năm hoặc hơn trước khi họ có thể tự động mua cổ phiếu này, để lại diễn biến giá hiện tại hoàn toàn nằm trong tay các quỹ đầu cơ chủ động và nhà giao dịch bán lẻ lướt sóng.
Hiệu suất tăng không tưởng của giá cổ phiếu SpaceX đã và đang gây chấn động Thung lũng Silicon. Trong suốt năm qua, các công ty công nghệ "kỳ lân" được định giá cao đã rất e ngại việc ra công chúng vì nền kinh tế rộng lớn quá bất ổn.
Thành công của SPCX dường như đã phá vỡ hàng rào đó. Đã có tin đồn rằng startup AI Anthropic đã nộp hồ sơ IPO một cách bí mật, trong khi OpenAI được cho là đang đẩy nhanh tiến trình để có một màn ra mắt lớn vào cuối năm nay. Các nhà quản lý quỹ đã bắt đầu điều chuyển tiền, rút vốn khỏi những công ty bán dẫn và phần cứng cũ chỉ để nhường chỗ cho làn sóng cổ phiếu không gian và AI mới này.
Cùng lúc đó, đợt chào sàn này đã khởi lại một cuộc tranh luận chính trị rộng lớn về sự giàu có cực đoan. Vì Elon Musk nắm khoảng một nửa cổ phần của SpaceX, giá trị tài sản ròng cá nhân của ông đã dễ dàng vượt mốc nghìn tỷ đô la, đạt khoảng $1.3 ngàn tỷ. Việc tích lũy khối tài sản khổng lồ khó tưởng tượng này đã thu hút nhiều chỉ trích mạnh mẽ từ các nhà làm luật tiến bộ ở Washington, những người đang lợi dụng IPO của SpaceX để đòi áp thuế tài sản mới mạnh tay đối với giới siêu giàu.
Việc SpaceX chào sàn sẽ đi vào lịch sử như một bước ngoặt thực sự đối với tài chính toàn cầu. Bằng cách biến một doanh nghiệp hàng không vũ trụ mang tính đầu cơ cao và cực kỳ tốn kém thành một đế chế đại chúng trị giá hàng nghìn tỷ đô la, công ty đã hoàn toàn phá vỡ những quy tắc cũ của tài chính doanh nghiệp.
Mặc dù giá cổ phiếu SpaceX hiện tại rõ ràng mang mức định giá cao vượt trội - mức định giá giả định công ty sẽ thực hiện hoàn hảo các kế hoạch tương lai mà không mắc một sai lầm nào - đà tăng mạnh mẽ này là điều không thể phớt lờ. Việc SPCX có thể duy trì được nhịp độ ngoạn mục này hay không hoàn toàn phụ thuộc vào việc Starlink có thể mang về đủ tiền mặt để tài trợ cho những giấc mơ lớn nhất của Musk về thám hiểm sao Hỏa và vị thế thống trị AI hay không. Hiện tại, Phố Wall sẵn sàng mua vé và tận hưởng chuyến đi hoang dã này.
