Đăng vào: 2026-01-28
Thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận trạng thái “hai thái cực”. S&P 500 tăng khoảng 0,4%, lập đỉnh lịch sử mới cả về điểm số trong ngày lẫn giá đóng cửa; Nasdaq – vốn nặng về cổ phiếu công nghệ – tăng 0,9% nhờ dòng tiền tiếp tục ưu ái nhóm chip và Big Tech.
Ở chiều ngược lại, Dow Jones giảm khoảng 0,8%, tương đương hơn 400 điểm, chủ yếu do cú sụt mạnh của cổ phiếu UnitedHealth – mã có trọng số giá rất lớn trong chỉ số này.
Tâm lý chung trên thị trường cổ phiếu Mỹ vẫn nghiêng về trạng thái “risk-on có chọn lọc”: nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro ở các câu chuyện tăng trưởng (AI, chip, Big Tech), nhưng trở nên rất nhạy cảm với các tin bất lợi liên quan chính sách, quy định và biên lợi nhuận (trường hợp bảo hiểm y tế). Đồng thời, thị trường vẫn “canh” thông điệp từ Fed về lộ trình lãi suất trong bối cảnh cuộc họp FOMC tháng 1 đang diễn ra.
Tóm tắt nhanh:
Chỉ số: Phiên 27/01 (giờ Mỹ), S&P 500 tăng 0,4% lên mức cao kỷ lục, Nasdaq tăng 0,9%, trong khi Dow Jones giảm 0,8% (mất hơn 400 điểm) do cổ phiếu bảo hiểm y tế lao dốc.
Sự kiện chính: Đề xuất tăng chỉ 0,09% mức chi trả Medicare Advantage năm 2027, thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng ~4–6%, khiến nhóm bảo hiểm y tế “bốc hơi” khoảng 80 tỷ USD vốn hóa.
Cổ phiếu nổi bật: UnitedHealth giảm gần 20%, Humana giảm khoảng 19–21%, CVS và một số hãng khác giảm trên 10%; ngược lại, cổ phiếu chip như Micron tăng ~5,5%, Intel +3,4%, kéo Nasdaq đi lên.
Fed: Thị trường kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở vùng 3,50–3,75% trong cuộc họp 27–28/01 và có thể duy trì “tạm dừng” thêm một thời gian, trong bối cảnh tăng trưởng GDP Mỹ vẫn trên 4% và lạm phát chưa về 2%.
Big Tech: Nhà đầu tư chờ đợi loạt báo cáo lợi nhuận của Microsoft, Meta, Tesla (sau phiên thứ Tư) và Apple (sau phiên thứ Năm), có thể trở thành chất xúc tác mới cho thị trường cổ phiếu Mỹ.
Medicare Advantage là chương trình bảo hiểm y tế tư nhân nhưng được chính phủ Mỹ tài trợ cho người cao tuổi, hiện phục vụ khoảng 35 triệu người. Đây là “mỏ doanh thu” cực lớn của các hãng như UnitedHealth, Humana, CVS Health hay Centene.
Tối 26/01 (giờ Mỹ), Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid (CMS) công bố đề xuất tăng chỉ 0,09% mức chi trả Medicare Advantage cho năm 2027, trong khi Wall Street kỳ vọng mức tăng 4–6% để bù đắp chi phí y tế dự kiến tăng gần 5%.
Theo Reuters, mức tăng “như không tăng” này khiến thị trường hiểu rằng:
Biên lợi nhuận của các hãng bảo hiểm y tế sẽ bị bóp nghẹt nếu họ giữ nguyên quyền lợi khách hàng.
Nếu muốn bảo vệ lợi nhuận, các hãng buộc phải cắt bớt phúc lợi (như nha khoa, nhãn khoa, hỗ trợ thuốc…) hoặc rút khỏi những khu vực kém hiệu quả, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng chục triệu người cao tuổi.
Ngay sau thông báo:
Cổ phiếu UnitedHealth Group (UNH) giảm gần 20%, mức giảm trong ngày mạnh nhất từ tháng 4 năm ngoái.
Humana (HUM) mất khoảng 19–21%,
CVS Health (CVS) giảm khoảng 11%,
Các hãng khác như Molina, Centene, Elevance cũng giảm 5–11%, đưa tổng vốn hóa nhóm bảo hiểm y tế “bốc hơi” khoảng 80 tỷ USD chỉ trong một phiên.
Đây là cú sốc không chỉ về giá cổ phiếu mà còn về rủi ro chính sách. Các nhà phân tích tại Baird và Bernstein (theo tổng hợp của Reuters) cho rằng với mức tăng 0,09% trong khi chi phí y tế dự kiến tăng gần 5%, nhiều hãng sẽ phải giảm quyền lợi hoặc thắt chặt mạng lưới dịch vụ để giữ biên lợi nhuận.
Theo bài phân tích của Invezz/TradingView, tổng “bổ sung” ngân sách cho Medicare Advantage năm 2027 chỉ khoảng 700 triệu USD, thấp hơn rất nhiều so với 25 tỷ USD bổ sung cho năm 2026 – một sự “phanh gấp” thực sự đối với tốc độ tăng chi.
Dù cú sốc Medicare chủ yếu đánh vào một nhóm ngành, tác động lan tỏa ra toàn thị trường chứng khoán Mỹ vì:
Dow Jones bị kéo mạnh xuống do UnitedHealth có trọng số giá lớn trong chỉ số này, làm bức tranh tổng thể trở nên “xấu” hơn so với S&P 500 và Nasdaq.
Nhà đầu tư được “nhắc lại” rằng rủi ro chính sách và quy định (regulatory risk) có thể đánh gục một ngành chỉ trong 1 đêm, bất kể triển vọng tăng trưởng dài hạn.
Động thái của chính quyền Trump trong lĩnh vực y tế cũng gợi mở khả năng các ngành khác (ngân hàng, công nghệ, năng lượng…) có thể đối mặt với các quyết định chính sách bất ngờ trong tương lai.
Vì vậy, cú sốc Medicare không chỉ là câu chuyện riêng của bảo hiểm y tế mà còn là lời nhắc cho nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Hoa Kỳ về tầm quan trọng của đa dạng hóa và quản trị rủi ro chính sách.
Dù nhóm bảo hiểm y tế “đỏ lửa”, cổ phiếu công nghệ và bán dẫn lại là điểm sáng của chứng khoán Mỹ trong phiên vừa qua:
Micron Technology (MU) tăng gần 5,5% sau khi công ty khởi công nhà máy wafer mới tại Singapore với kế hoạch đầu tư 24 tỷ USD, phản ánh kỳ vọng nhu cầu chip nhớ phục vụ AI tiếp tục tăng mạnh.
Intel (INTC) tăng khoảng 3,4%,
TSMC (TSM) giao dịch tại Mỹ tăng khoảng 1,7%, góp phần kéo Nasdaq và S&P 500 đi lên.
Big Tech cũng có diễn biến khá tích cực:
Microsoft (MSFT) tăng khoảng 2,2%,
Apple (AAPL) +1,1%,
Meta Platforms (META) tăng nhẹ,
Riêng hãng xe điện Tesla (TSLA) giảm khoảng 1% khi nhà đầu tư thận trọng trước báo cáo lợi nhuận sắp tới.
Dòng tiền vào nhóm này cho thấy nhà đầu tư vẫn đang tin vào câu chuyện AI – hạ tầng điện toán – tăng trưởng lợi nhuận trong trung hạn của thị trường cổ phiếu Mỹ.
Như đã đề cập, hàng loạt cổ phiếu trong ngành bảo hiểm y tế Mỹ chứng kiến mức giảm hai chữ số:
UnitedHealth gần -20%,
Humana quanh -19–21%,
CVS Health khoảng -11%,
Molina, Centene, Elevance giảm từ 5–11%.
Theo Morningstar, đây là một trong những phiên tệ hại nhất của nhóm “managed care” trong nhiều năm, chủ yếu do thị trường phải định giá lại rủi ro lợi nhuận sau khi Medicare Advantage có khả năng tăng trưởng doanh thu thấp hơn rất nhiều so với chi phí y tế thực tế.
Bên cạnh hai “cực” công nghệ – y tế, một số cổ phiếu chu kỳ khác cũng biến động mạnh:
General Motors (GM) tăng 8,7% sau báo cáo lợi nhuận tích cực.
American Airlines (AAL) giảm 7%,
Boeing (BA) giảm khoảng 1,6% trong phản ứng sau tin tức và kết quả kinh doanh mới nhất.
Nhìn chung, thị trường cổ phiếu Mỹ vẫn cho thấy sự phân hóa mạnh: các câu chuyện tăng trưởng rõ ràng (ai, chip, một số hãng xe, tiêu dùng cao cấp) tiếp tục được ưu ái, trong khi những ngành chịu rủi ro chi phí và chính sách (bảo hiểm, một số mảng y tế, hàng không) bị chiết khấu nhanh chóng.
Trong 3–6 tháng tới, chứng khoán Mỹ có thể xoay quanh một vài kịch bản chính, với trọng tâm là Fed, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và rủi ro chính sách.
Fed giữ lãi suất 3,50–3,75% qua cuộc họp tháng 1 và các quý đầu năm, sau đó bắt đầu cắt lãi nhẹ khi lạm phát tiếp tục hạ về gần mục tiêu 2%.
Tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Mỹ duy trì quanh 2–2,5%, nhờ đầu tư vào AI và gói cắt giảm thuế mới.
Lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt là Big Tech và các ngành hưởng lợi từ AI, vẫn tăng trưởng tốt.
Trong kịch bản này, thị trường chứng khoán Mỹ có thể tiếp tục lập đỉnh mới, nhưng mức tăng có xu hướng tập trung vào một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt.
Fed tiếp tục “tạm dừng dài”, ít nhất tới khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Powell kết thúc vào tháng 5, sau đó tân Chủ tịch mới mới bắt đầu hạ lãi suất từng bước nhỏ.
Lợi nhuận doanh nghiệp tăng chậm, một số ngành chịu áp lực chi phí (y tế, hàng không, bán lẻ).
Rủi ro chính sách (như câu chuyện Medicare Advantage) thỉnh thoảng tạo ra các cú sốc cục bộ.
Khi ấy, S&P 500 và Nasdaq có thể tích lũy quanh vùng đỉnh lịch sử, xen kẽ các nhịp điều chỉnh 5–10%.
Các căng thẳng quanh độc lập của Fed, tranh cãi về việc thay Chủ tịch Fed, hay những quyết định chính sách bất ngờ (thuế, y tế, quy định công nghệ) làm gia tăng biến động.
Tăng trưởng GDP Mỹ suy yếu hơn dự kiến, lạm phát hạ chậm, khiến Fed khó cắt lãi.
Thị trường bắt đầu chiết khấu lại định giá cao của nhóm công nghệ, trong khi rủi ro lợi nhuận xuất hiện ở nhiều ngành.
Trong kịch bản này, chứng khoán Mỹ có thể bước vào một nhịp điều chỉnh rõ nét hơn, đặc biệt nếu các số liệu kinh tế và lợi nhuận quý tới gây thất vọng.
Lưu ý quan trọng: Các kịch bản trên chỉ mang tính giả định và mô tả rủi ro – cơ hội chung, hoàn toàn không phải khuyến nghị mua/bán bất kỳ mã cổ phiếu hay ETF cụ thể nào trên thị trường chứng khoán Mỹ.
Đối với nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam, diễn biến hiện tại của chứng khoán Mỹ mang theo một số thông điệp đáng chú ý:
Thị trường cổ phiếu Mỹ là chuẩn tham chiếu cho khẩu vị rủi ro toàn cầu. Khi S&P 500 và Nasdaq lập đỉnh, dòng vốn quốc tế thường mạnh mẽ hơn, có thể hỗ trợ tâm lý đối với các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.
Tuy nhiên, các cú sốc như Medicare 2027 cho thấy một ngành có thể sụt 10–20% trong một phiên chỉ vì thay đổi chính sách. Điều này nhắc nhở nhà đầu tư Việt rằng rủi ro trên thị trường quốc tế đôi khi mang tính “trên trời rơi xuống” từ phía chính phủ và cơ quan quản lý.
Một số rủi ro phổ biến:
Rủi ro tỷ giá: Lợi nhuận tính bằng USD nhưng nhà đầu tư tại Việt Nam thường quy đổi sang VND; biến động USD/VND có thể làm kết quả thực tế rất khác với mức tăng/giảm của cổ phiếu.
Chênh lệch múi giờ: Thị trường Mỹ mở cửa khi Việt Nam buổi tối/đêm, dễ dẫn tới quyết định vội vàng, thiếu ngủ, hoặc khó theo dõi tin tức liên tục.
Rào cản ngôn ngữ và thông tin: Nhiều thông tin quan trọng về chứng khoán Mỹ (như đề xuất Medicare 2027) xuất hiện trước tiên trên Reuters, Bloomberg, WSJ bằng tiếng Anh; tin tiếng Việt thường đến sau. Người theo dõi nguồn thứ cấp có thể phản ứng chậm.
Hiểu sản phẩm chưa đầy đủ: Ngoài cổ phiếu đơn lẻ, nhà đầu tư còn có ETF, quyền chọn, CFD… Nếu không hiểu rõ cơ chế đòn bẩy, phí, rủi ro, rất dễ rơi vào tình trạng “cổ phiếu đúng, sản phẩm sai”.
Không phải lời khuyên đầu tư, nhưng một số nguyên tắc cơ bản cho nhà đầu tư quan tâm đến thị trường chứng khoán Hoa Kỳ:
Đa dạng hóa danh mục đầu tư: Tránh dồn tỷ trọng quá lớn vào một ngành đối mặt rủi ro chính sách (như bảo hiểm y tế), dù ngành đó đang có tăng trưởng tốt.
Theo dõi nguồn tin uy tín: Ưu tiên các nguồn như Reuters, Bloomberg, WSJ, Morningstar, cùng với các trang tổng hợp tin tức chất lượng (Investopedia, Investing.com…) khi nghiên cứu chứng khoán Mỹ.
Hiểu rõ sản phẩm trước khi tham gia: Dù là cổ phiếu, ETF, hay sản phẩm phái sinh liên quan đến thị trường cổ phiếu Mỹ, hãy đọc kỹ bản cáo bạch, điều khoản ký quỹ, phí giao dịch, và rủi ro.
Quản trị rủi ro theo tiền tệ: Không chỉ nhìn vào % tăng/giảm của cổ phiếu, mà còn theo dõi biến động đồng USD, bởi lợi nhuận thực tế của nhà đầu tư Việt phụ thuộc nhiều vào tỷ giá.
Các sàn lớn như NYSE và sàn giao dịch Nasdaq hoạt động chính thức từ 09:30 đến 16:00 giờ New York.
Vào mùa đông (giờ EST), tương ứng với 21:30 – 04:00 hôm sau theo giờ Việt Nam.
Vào mùa hè (giờ EDT), tương ứng khoảng 20:30 – 03:00 hôm sau theo giờ Việt Nam.
Nhà đầu tư Việt tham gia thị trường chứng khoán Mỹ cần lưu ý chênh lệch múi giờ này để chủ động thời gian theo dõi.
Một số nhóm yếu tố lớn thường xuyên chi phối thị trường chứng khoán Mỹ:
Chính sách tiền tệ của Fed: Quyết định lãi suất, tốc độ cắt/giữ/tăng lãi suất, và các phát biểu của Chủ tịch Fed.
Mùa báo cáo lợi nhuận: Kết quả kinh doanh của Big Tech (Microsoft, Apple, Meta, Tesla, Amazon, nhà sản xuất chip Nvidia…), ngân hàng lớn và các ngành trụ cột.
Dữ liệu kinh tế vĩ mô: GDP, lạm phát (PCE, CPI), thị trường lao động, doanh số bán lẻ.
Tin chính sách và địa chính trị: Quy định về thuế, y tế (như Medicare Advantage), ngành công nghệ, cũng như căng thẳng thương mại hoặc xung đột khu vực.
Tùy quy định pháp lý từng thời kỳ và sản phẩm của từng tổ chức tài chính, nhà đầu tư Việt thường có một số lựa chọn:
Thông qua công ty chứng khoán/ ngân hàng trong nước cung cấp sản phẩm liên quan đến thị trường cổ phiếu Mỹ (chứng chỉ quỹ, ETF, sản phẩm cấu trúc…);
Thông qua các công ty môi giới quốc tế (broker nước ngoài) – cần đặc biệt lưu ý về giấy phép, uy tín, chi phí và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư tại nước sở tại;
Đầu tư gián tiếp qua các quỹ/ETF trong nước hoặc khu vực có danh mục chính là chứng khoán Mỹ.
Trước khi tham gia, nhà đầu tư nên tìm hiểu kỹ về khung pháp lý, rủi ro sản phẩm và nghĩa vụ thuế ở cả Việt Nam và quốc gia nơi sản phẩm được phát hành.
Chứng khoán Mỹ là thước đo khẩu vị rủi ro toàn cầu. Khi S&P 500 hoặc Nasdaq giảm mạnh:
Nhiều quỹ ngoại có thể giảm tỷ trọng ở các thị trường rủi ro hơn (như thị trường mới nổi), kéo theo áp lực bán tại Việt Nam.
Tin tức âm từ Phố Wall (khủng hoảng ngân hàng, chiến tranh thương mại, cú sốc chính sách như Medicare 2027…) dễ ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư cá nhân trong nước, dù tác động thực tế lên kết quả kinh doanh doanh nghiệp Việt có thể không quá lớn.
Ngược lại, khi chứng khoán Mỹ tăng bền vững, dòng vốn toàn cầu thường tích cực hơn đối với tài sản rủi ro, trong đó có cổ phiếu Việt Nam.
Nếu quan tâm dài hạn tới thị trường chứng khoán Mỹ, nhà đầu tư Việt có thể:
Theo dõi các trang tin quốc tế uy tín: Reuters, Bloomberg, WSJ, FT, Investopedia, Morningstar…;
Kết hợp với các trang tiếng Việt như Investing.com (bản Việt), các báo tài chính uy tín để có thêm góc nhìn được “dịch – giải thích” phù hợp bối cảnh Việt Nam;
Luôn kiểm tra nguồn gốc số liệu (EPS, doanh thu, lãi suất, vốn hóa…) trước khi ra quyết định, tránh dựa vào tin đồn trên mạng xã hội.
Hiện tại, chứng khoán Mỹ đang ở trạng thái khá độc đáo: S&P 500 và Nasdaq lập đỉnh nhờ dòng tiền mạnh vào công nghệ và AI, trong khi Dow Jones chịu áp lực từ cú sập của nhóm bảo hiểm y tế sau đề xuất tăng chi trả Medicare Advantage chỉ 0,09% cho năm 2027.
Cuộc họp Fed cuối tháng 1 nhiều khả năng sẽ không thay đổi lãi suất, nhưng thông điệp về lộ trình cắt giảm trong năm 2026, cộng với kết quả lợi nhuận của Microsoft, Meta, Tesla và Apple, sẽ là những mảnh ghép quan trọng quyết định xu hướng tiếp theo của thị trường cổ phiếu Mỹ trong vài tháng tới.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, điều quan trọng không chỉ là “chứng khoán Mỹ tăng hay giảm” mà là hiểu rõ nguồn gốc biến động (lãi suất, lợi nhuận, chính sách), đồng thời quản trị rủi ro tỷ giá, sản phẩm và thông tin. Tập trung vào đa dạng hóa, theo dõi nguồn tin đáng tin cậy và hiểu đúng bản chất từng sản phẩm sẽ giúp nhà đầu tư đứng vững hơn trước những cú sốc như câu chuyện Medicare 2027.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
