Đăng vào: 2026-01-16
Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch ngày thứ Năm (15/1, tức đêm 15/1 rạng sáng 16/1 giờ Việt Nam) trong sắc xanh, chấm dứt chuỗi hai phiên điều chỉnh trước đó. Ba chỉ số chính đồng loạt tăng trở lại, được dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu bán dẫn và ngân hàng, trong bối cảnh giá dầu thô bất ngờ lao dốc hơn 4% khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hạ nhiệt các phát biểu liên quan tới Iran.
Theo số liệu tổng hợp từ AP và dữ liệu thị trường, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 292,81 điểm, tương đương 0,6%, lên 49.442,44 điểm. S&P 500 tăng khoảng 0,26%, đóng cửa gần mốc 6.944,47 điểm – tiếp tục tiến sát ngưỡng tâm lý 7.000 điểm. Chỉ số công nghệ Nasdaq Composite cũng nhích khoảng 0,25%, lên quanh 23.530 điểm, đồng thời chấm dứt chuỗi hai phiên giảm liên tiếp.
Trong phiên, mức biến động khá rộng: có thời điểm Dow Jones tăng gần 0,9%, S&P 500 tăng hơn 0,7% và Nasdaq tăng hơn 1% trước khi lực chốt lời khiến biên độ thu hẹp về cuối phiên. Chỉ số vốn hóa vừa và nhỏ như Russell 2000 cũng đi lên, thậm chí lập thêm đỉnh mới, cho thấy lực cầu lan tỏa rộng ra ngoài nhóm “bluechip” công nghệ quen thuộc.
Tâm điểm trên thị trường chứng khoán Mỹ đêm qua là nhóm cổ phiếu chip sau báo cáo tích cực từ Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC). Nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới công bố doanh thu quý IV/2025 tăng hơn 20% so với cùng kỳ và lợi nhuận lập kỷ lục, đồng thời đưa ra triển vọng tăng trưởng mạnh năm 2026 nhờ nhu cầu liên quan tới trí tuệ nhân tạo (AI).
TSMC cũng thông báo tiếp tục mở rộng đầu tư tại Mỹ, bao gồm kế hoạch tăng vốn đầu tư cơ bản lên khoảng 52–56 tỷ USD trong năm 2026 và mua thêm đất tại Arizona để xây dựng cụm nhà máy chip phục vụ nhu cầu AI.
Các thông tin này đã kéo chứng chỉ lưu ký TSMC niêm yết tại Mỹ tăng khoảng 5–6%, đồng thời kích hoạt làn sóng mua vào ở toàn bộ ngành bán dẫn. Các đại diện tiêu biểu như mã cổ phiếu NVDA (Nvidia), Broadcom, Micron và nhóm thiết bị sản xuất chip như Applied Materials, Lam Research, KLA đều tăng mạnh, nhiều mã ghi nhận mức tăng hơn 7% trong phiên.
Đối với nhà đầu tư, diễn biến này cho thấy giao dịch xoay quanh chủ đề AI trên Phố Wall vẫn còn dư địa, bất chấp lo ngại về định giá cao trong thời gian gần đây. Sự sẵn sàng chi tiêu lớn của các “ông lớn” bán dẫn để mở rộng hạ tầng AI đang củng cố niềm tin rằng chu kỳ đầu tư cho công nghệ này chưa đạt đỉnh.
Song song với nhóm chip, cổ phiếu ngân hàng cũng phục hồi rõ nét. Goldman Sachs và Morgan Stanley đồng loạt tăng mạnh sau khi công bố kết quả kinh doanh quý IV vượt dự báo, nhờ hoạt động tư vấn, giao dịch và ngân hàng đầu tư cải thiện. Một số nguồn tin cho biết hai mã này có lúc tăng khoảng 4–6% và đều lên vùng cao nhất trong 52 tuần.
Cùng ngành tài chính, BlackRock – nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới – ghi nhận tài sản dưới quản lý (AUM) đạt mức kỷ lục trên 14.000 tỷ USD, giúp cổ phiếu tăng thêm gần 4% trong phiên.
Sự hồi phục của nhóm ngân hàng cho thấy lo ngại về biên lãi ròng và chất lượng tài sản không còn là câu chuyện một chiều, nhất là khi lãi suất có thể đã qua đỉnh, trong khi hoạt động trên thị trường vốn đang sôi động trở lại.
Về dữ liệu kinh tế, tâm điểm là báo cáo đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu (jobless claims) của Bộ Lao động Mỹ. Trong tuần kết thúc ngày 10/1, số người nộp đơn mới giảm 9.000, xuống còn 198.000, thấp hơn đáng kể so với dự báo quanh 215.000 của giới kinh tế. Đây là một trong những mức thấp nhất nhiều tháng, cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn ổn định, dù tăng trưởng việc làm mới có dấu hiệu chậm lại.
Số liệu việc làm tích cực đã khiến giới đầu tư giảm bớt kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm cắt giảm lãi suất. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn, nhích lên; lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn, nhích lên; lợi suất 10 năm dao động quanh vùng 4,1–4,2% và tỷ giá USD lên mức cao nhất khoảng sáu tuần, dù thị trường ngân hàng ổn định nhưng chợ đen vẫn có biến động.
Một yếu tố quan trọng khác là diễn biến chính trị – địa chính trị. Tổng thống Donald Trump có những phát biểu mềm mỏng hơn liên quan tới tình hình bất ổn ở Iran, ám chỉ Mỹ chưa có kế hoạch tiến hành hành động quân sự ngay lập tức. Điều này giúp thị trường tạm thời hạ thấp kịch bản rủi ro xung đột tại một nước xuất khẩu dầu quan trọng.
Ở chiều ngược lại, giới đầu tư vẫn theo sát các phát biểu gần đây của quan chức Fed về lộ trình lãi suất. Một số thành viên FOMC nhấn mạnh ưu tiên đưa lạm phát về mục tiêu 2% và sẵn sàng giữ lãi suất cao lâu hơn nếu cần, dù để ngỏ khả năng có thêm một vài đợt cắt giảm trong năm 2026 khi dữ liệu cho phép.
Trên thị trường năng lượng, giá nguyên liệu dầu mỏ có phiên giảm sâu. Hợp đồng dầu Brent giao sau lùi 4,15% xuống khoảng 63,76 USD/thùng, trong khi dầu WTI mất 4,56%, về quanh 59,19 USD/thùng. Trước đó, căng thẳng tại Iran và lo ngại về gián đoạn nguồn cung từng đẩy giá loại hàng hóa chiến lược này lên mức cao nhiều tháng.
Việc ông Trump phát tín hiệu “không vội” lựa chọn giải pháp quân sự với Tehran khiến phần lớn “phí rủi ro” do địa chính trị được xóa bớt khỏi giá dầu. Dòng tiền đầu cơ dầu mỏ vì thế thu hẹp, chuyển sang các tài sản rủi ro như cổ phiếu và một phần quay lại đồng USD.
Trên thị trường kim loại quý, giá vàng thế giới hôm nay hạ nhiệt sau dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực, điều chỉnh nhẹ sau khi lập đỉnh lịch sử trong phiên trước.0,1%, về quanh 4.615 USD/oz, trong khi vàng tương lai tháng 2 giảm khoảng 0,3% nhưng vẫn neo quanh vùng 4.620–4.630 USD/oz. Đà tăng của USD và bớt căng thẳng địa chính trị làm suy yếu nhu cầu trú ẩn an toàn, song mặt bằng giá vàng vẫn giữ trên mốc 4.600 USD/oz. Tương tự, giá vàng miếng và vàng nhẫn trong nước cũng đồng loạt hạ nhiệt sau khi chạm đỉnh.
Đối với thị trường quốc tế khác, chứng khoán châu Âu và châu Á nhìn chung phản ứng tích cực. Nhiều chỉ số lớn tại châu Âu tiếp tục lập đỉnh mới nhờ nhóm công nghệ và tài chính, trong khi tại châu Á, các thị trường như Đài Loan, Hàn Quốc hưởng lợi rõ rệt từ câu chuyện AI và kết quả của TSMC, giúp MSCI châu Á – Thái Bình Dương (trừ Nhật Bản) tiến lên vùng cao kỷ lục.
Với nhà đầu tư Việt Nam, diễn biến chứng khoán Mỹ đêm qua mang một số thông điệp đáng chú ý:
AI và bán dẫn vẫn là trục chính của câu chuyện tăng trưởng toàn cầu
Việc TSMC và loạt cổ phiếu bán dẫn được mua mạnh cho thấy kỳ vọng về chu kỳ đầu tư AI dài hơi chưa suy giảm. Điều này gián tiếp hỗ trợ các doanh nghiệp nằm trong chuỗi cung ứng công nghệ, từ phần cứng, hạ tầng dữ liệu đến dịch vụ phần mềm.
Ngân hàng Mỹ phục hồi báo hiệu rủi ro hệ thống tạm lắng
Lợi nhuận tích cực của các định chế tài chính lớn giúp giảm nỗi lo về chất lượng tài sản trong môi trường lãi suất cao. Tuy nhiên, bối cảnh này cũng nhắc nhở rằng chính sách tiền tệ còn “thắt chặt tương đối”, lãi suất có thể duy trì ở vùng cao lâu hơn dự kiến.
Lợi suất trái phiếu Mỹ và đồng USD là biến số cần theo sát
Khi dữ liệu việc làm tốt hơn kỳ vọng, lộ trình cắt giảm lãi suất bị lùi lại, kéo lợi suất tăng nhẹ và đồng bạc xanh mạnh lên. Đây là biến số quan trọng tác động trực tiếp đến tỷ giá ngoại tệ, có thể gây áp lực lên dòng vốn vào các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, cũng như ảnh hưởng tới giá trị VND.
Dầu và vàng phản ánh khẩu vị rủi ro toàn cầu
Dầu giảm mạnh do rủi ro chiến sự được đánh giá thấp đi, trong khi vàng điều chỉnh nhẹ nhưng vẫn ở gần đỉnh, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang ở trạng thái “risk-on nhưng không chủ quan”. Điều này có thể tác động tới nhóm cổ phiếu dầu khí, kim loại quý và năng lượng tại Việt Nam thông qua kỳ vọng lợi nhuận và định giá.
Nhìn chung, nhà đầu tư Việt Nam có thể coi diễn biến trên thị trường chứng khoán Mỹ là một chỉ báo về khẩu vị rủi ro toàn cầu và dòng tiền vào các tài sản liên quan tới công nghệ, ngân hàng, hàng hóa. Tuy nhiên, các quyết định cụ thể vẫn cần dựa trên bối cảnh riêng của doanh nghiệp và thị trường trong nước, thay vì chỉ “sao chép” xu hướng từ Phố Wall.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là khuyến nghị mua bán cổ phiếu hay các tài sản tài chính khác.
Trong vài phiên tới, chứng khoán Mỹ có thể xoay quanh một số kịch bản:
Kịch bản tích cực: Nếu các báo cáo lợi nhuận tiếp theo của nhóm công nghệ và tài chính tiếp tục vượt kỳ vọng, đồng thời dữ liệu kinh tế duy trì ổn định mà không gây áp lực quá lớn lên Fed, S&P 500 có thể thử thách lại vùng 7.000 điểm trong bối cảnh VIX vẫn ở vùng thấp 15–16 điểm.
Kịch bản trung tính: Thị trường dao động trong biên độ hẹp khi nhà đầu tư chờ thêm tín hiệu rõ ràng từ lạm phát và Fed. Lợi suất trái phiếu lình xình quanh vùng hiện tại, dòng tiền có thể luân chuyển giữa các nhóm cổ phiếu thay vì kéo chỉ số đi xa.
Kịch bản rủi ro: Nếu áp lực từ chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bất ngờ quay lại hoặc căng thẳng địa chính trị (Iran, Venezuela…) bùng phát, kỳ vọng về chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ bị điều chỉnh mạnh, kéo theo áp lực điều chỉnh trên các chỉ số chính – đặc biệt là những mã công nghệ đã tăng nóng.
Nhà đầu tư Việt Nam khi quan sát Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq nên đặt các diễn biến ngắn hạn này trong bức tranh lớn hơn về chu kỳ lãi suất, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp toàn cầu và vị thế tài chính của bản thân, tránh phản ứng quá mức theo từng nhịp dao động hàng ngày.
Phiên giao dịch ngày 15/1 cho thấy chứng khoán Mỹ vẫn giữ được xu thế tích cực khi các cú sốc ngắn hạn – như lo ngại về Iran – tạm thời lắng dịu, còn câu chuyện AI và lợi nhuận ngân hàng tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Tuy vậy, việc lợi suất trái phiếu và đồng USD cùng tăng trở lại là lời nhắc nhở rằng Fed chưa vội nới lỏng và điều kiện tài chính vẫn tương đối chặt chẽ.
Trong bối cảnh đó, cơ hội vẫn mở ra cho những doanh nghiệp gắn với xu hướng công nghệ, dữ liệu và tài chính toàn cầu, song rủi ro đến từ chính sách tiền tệ, địa chính trị và định giá không thể bỏ qua. Với nhà đầu tư Việt Nam, việc bám sát thị trường chứng khoán Mỹ là cần thiết để hiểu tâm lý dòng tiền quốc tế, nhưng sự thận trọng, phân tích kỹ nền tảng doanh nghiệp trong nước và quản trị rủi ro danh mục vẫn phải đặt lên hàng đầu.
Chứng khoán Mỹ phục hồi chủ yếu nhờ nhóm cổ phiếu bán dẫn bật tăng sau kết quả kinh doanh và kế hoạch đầu tư lớn cho AI của TSMC, cùng với cổ phiếu ngân hàng hưởng lợi từ mùa báo cáo lợi nhuận khả quan. Đồng thời, giá dầu giảm mạnh do căng thẳng Iran hạ nhiệt giúp giảm bớt lo ngại lạm phát.
Chứng khoán Mỹ là thị trường tham chiếu quan trọng cho khẩu vị rủi ro toàn cầu. Khi Dow Jones, S&P 500, Nasdaq tăng cùng với VIX thấp, dòng vốn thường ưu tiên tài sản rủi ro, có thể hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư tại Việt Nam. Ngược lại, nếu Mỹ điều chỉnh mạnh do lo ngại lãi suất, lạm phát hay địa chính trị, thị trường mới nổi – trong đó có Việt Nam – dễ chịu áp lực rút vốn và biến động mạnh hơn.
Nhà đầu tư nên chú ý ba điểm: (1) xu hướng chung của các thước đo thị trường chứng khoán này – tăng/giảm đi kèm khối lượng; (2) nhóm ngành dẫn dắt (công nghệ, ngân hàng, năng lượng…) vì đây là những câu chuyện có thể lan sang thị trường Việt Nam; (3) mối liên hệ với lợi suất trái phiếu Mỹ và đồng USD, bởi đây là những biến số có thể ảnh hưởng tới dòng vốn ngoại và tỷ giá trong nước.
Giá dầu thường phản ánh kỳ vọng tăng trưởng và rủi ro địa chính trị: dầu tăng quá mạnh có thể làm dấy lên lo ngại lạm phát, trong khi dầu giảm mạnh sau khi rủi ro chiến sự hạ nhiệt lại hỗ trợ thị trường cổ phiếu. Vàng là “hàn thử biểu” cho nhu cầu trú ẩn; vàng giữ trên vùng cao cho thấy nhà đầu tư vẫn cảnh giác, dù cổ phiếu đang tăng.
Trong ngắn hạn, thị trường có thể: (1) tiếp tục đi lên nếu lợi nhuận doanh nghiệp – đặc biệt là công nghệ và ngân hàng – duy trì tích cực; (2) đi ngang trong biên độ hẹp nếu nhà đầu tư chờ thêm dữ liệu lạm phát và quyết định từ Fed; hoặc (3) chịu điều chỉnh nếu xuất hiện cú sốc mới từ lạm phát, lãi suất hay địa chính trị. Nhà đầu tư Việt Nam nên coi đây là tham chiếu để điều chỉnh tỷ trọng rủi ro, không phải tín hiệu mua bán tức thời.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không nhằm mục đích (và cũng không nên được coi là) lời khuyên về tài chính, đầu tư hay các lĩnh vực khác để bạn có thể dựa vào. Không có ý kiến nào trong tài liệu này được coi là khuyến nghị từ EBC hoặc tác giả rằng bất kỳ khoản đầu tư, chứng khoán, giao dịch hay chiến lược đầu tư cụ thể nào phù hợp với bất kỳ cá nhân nào.
