Интербанк зах зээл: Дэлхийн валютын үнийг үнэндээ хэрхэн тогтоодог вэ

Интербанк зах зээл нь банкууд бие биетэйгээ шууд валют арилжаалдаг дэлхийн санхүүгийн сүлжээ юм. Энэ бол ханш брокерууд болон жижиглэн арилжаачдад хүрэхээс өмнө тогтдог институцийн зах зээл юм.

Энэхүү зах зээл өдөр тутмын арилжааны үйл ажиллагааны ард үйлчилж, дэлхийн гадаад валютын үнэ тогтоох суурийг бүрдүүлдэг. Жижиглэн арилжаачид энэ систем дотор шууд арилжаа хийдэггүй ч тэд харж буй бүх форекс ханш үүнээс урган гардаг.

Интербанк зах зээл дээр юу болдог?

• Олон улсын төлбөрийн гүйлгээг боловсруулах

• Корпоратив болон институцийн хэрэглэгчдэд үйлчлэх

• Валютын эрсдэлээс хеджлэх

• Дотоод валютын нөөцийг удирдах

• Ашгийн төлөө валют арилжаалах

• Санхүүгийн зах зээлд шингэн хөрөнгийг(liquidity) хангах

Гүйлгээнүүд ихэвчлэн маш их хэмжээтэй бөгөөд ихэнхдээ сая, тэрбум долларын хооронд байдаг.

Ийм цар хүрээ, тасралтгүй оролцоо нь интербанк ханшийг бодит цагийн валютын үнэ цэнийн хамгийн үнэн зөв тусгал гэж үзэх үндэс болдог.

Интербанк зах зээлд хэн оролцдог?

Энэхүү зах зээлийг дэлхийн томоохон санхүүгийн байгууллагууд давамгайлж, тэд нэг нэгэндээ тасралтгүй үнийн санал өгдөг. Гол оролцогчид:

• JPMorgan Chase, Citigroup, Deutsche Bank, HSBC зэрэг хөрөнгө оруулалтын болон арилжааны банкууд

• Үндэсний валютыг удирддаг төв банкууд

• Банктай харилцаагаараа дамжуулан шингэн хөрөнгөтэй холбогддог хедж сангууд

• Олон улсын бизнес эрхэлдэг том олон улсын компаниуд

Жижиглэн арилжаачид интербанк зах зээлд шууд нэвтрэх боломжгүй. Тэдний оронд брокерууд эдгээр байгууллагаас үнээ авдаг шингэн нийлүүлэгчдэд холбогддог.

Банкууд эдгээр гүйлгээг нэгнийхээ хооронд валютыг тасралтгүй солилцох замаар хөнгөвчилдөг. Интербанк зах зээл нь худалдан авагч, борлуулагчид аль ч үед валютыг үр ашигтай хөрвүүлэх нөхцлийг хангадаг.

Энэ системгүйгээр олон улсын худалдаа болон дэлхийн хөрөнгө оруулалт илүү хүндрэлтэй ажиллах байсан.

Бодит амьдралын жишээ

Японд үйл ажиллагаа явуулдаг нэг олон үндэсний компани Канадаас түүхий эд худалдан авбал япон иен (JPY)-г канад доллар (CAD)-д хөрвүүлэх шаардлагатай болдог. Энэ хөрвүүлэлт нь гадаад валютын (FX) зах зээлээр дамжиж явагддаг — валютууд арилжигддаг, улс, бизнес, засгийн газрууд олон улсын төлбөр хийх боломжтой дэлхий даяар төвлөрөлгүй зах зээл юм. 

Практикт, Японы компанийн банк интербанк FX зах зээл дэх өөр нэг том банктай иенээ солиулан CAD-ыг олж авдаг. Дэлхийн томоохон банкуудын хоорондох эдгээр тасралтгүй худалдан борлуулах гүйлгээ нь валют бүрийн нийлүүлэлт, эрэлтийг тодорхойлж, дараа нь компаниуд болон жижиглэн арилжаачдад санал болгодог ханшийг бүрдүүлдэг

Интербанк зах зээл ба жижиглэн форекс зах зээл

Энэхүү бүтэц нь жижиглэн арилжаачид спрэдтэй тулгарах шалтгааг тайлбарласан бөгөөд брокерууд институцийн үнийн дээр үйл ажиллагааны зардал, эрсдлийг нөхөх жижиг хэмжээний нэмэгдлийг нэмж өгдөг.

Интербанк ханш гэж юу вэ?

Интербанк ханш нь банкууд шууд бие биентэйгээ валют арилжаалж байх үед нэг нэгэндээ санал болгодог валютын солилцооны ханш юм. Үндсэн онцлогууд нь:

• Худалдан авах ба зарах ханшийн зөрүү маш давчуу

• Өндөр хөрвөх чадвар

• Ханшийн тасралтгүй шинэчлэлтүүд

• Санхүүгийн байгууллагуудын хоорондох гүйлгээний зардал бага

  
  

Жижиг арилжаачид ихэвчлэн интербанк ханшаас бага зэрэг ялгаатай үнэ авдаг бөгөөд энэ нь брокерууд гүйцэтгэлтийн зардал болон хөрвөх чадлын тохиргоог үнээнд шингээдэгтэй холбоотой.

Валютын ханш хэрхэн бий болдог

1. Том банкууд бие биедээ худалдан авах болон зарах ханшуудыг санал болгодог.

2. Том арилжааны хэмжээ нийлүүлэлт, эрэлтийн тэнцлийг тодорхойлдог.

3. Интербанк ханшууд тасралтгүйгээр өөрчлөгддөг.

4. Хөрвөх чадвар нийлүүлэгчид(Liquidity providers) институцийн ханшуудыг нэгтгэн нийлүүлдэг.

5. Брокерууд эдгээр санал болгосон ханшуудыг жижиг арилжааны платформ руу дамжуулдаг.

Ханш санхүүгийн системээр хэрхэн дамждаг вэ

1. Төв банкууд хүүгийн түвшинд нөлөөлдөг 
   

2. Том банкууд валют арилжаалдаг

3. Интербанк ханшууд бүрэлдэн тогтдог

4. Хөрвөх чадлын нийлүүлэгчид ханшуудыг санал болгодог 

5. Брокерууд ханшуудыг дамжуулдаг 

6. Жижиг арилжаачид арилжааг гүйцэтгэдэг.

Энэхүү хэд давхаргын бүтэц нь форекс зах зээлийг дэлхийн цагийн бүсүүдээр 24 цаг тасралтгүй ажиллуулах боломж олгодог.

Яагаад арилжаачид интербанк зах зээлийг ойлгох ёстой вэ?

Шууд нэвтрэх эрхгүй байсан ч интербанк зах зээлийг ойлгох нь арилжаачдад зах зээлийн зан үйлийг илүү тодорхой тайлбарлахад тусалдаг. Энэ нь тайлбарлана:

• Яагаад мэдээ, үйл явдлын хэлбэлзэл их үед худалдан авах ба зарах ханшийн зөрүү өргөсдөг

• Хөрвөх чадвар гүйлгээний гүйцэтгэлд хэрхэн нөлөөлдөг

• Яагаад том институцийн санхүүгийн урсгал зах зээлийг хөдөлгөдөг

• Яагаад брокеруудын хооронд үнэ бага зэрэг ялгаатай байдаг

• Солилцооны ханш үнэн хэрэгтээ хаанаас үүсдэг

Форекс ханшуудын ард орших институцийн үндсийг ойлгосноор зах зээлийн үйл ажиллагааны талаархи будилт багасна.

Чухал тодруулга

Интербанк зах зээл нь физик арилжааны давхарга эсвэл төвлөрсөн бирж биш. Харин энэ нь Лондон, Нью-Йорк, Токио зэрэг гол санхүүгийн төвүүдээр дамжуулан 24 цаг ажилладаг дэлхийн цахим сүлжээ юм.

Банкууд найдвартай арилжааны системүүдээр харилцан холбоо тогтоож, дэлхий даяар гүйлгээ явагдах тусам ханшуудыг тасралтгүй шинэчилдэг.

Холбогдох нэр томьёо

• Хөрвөх чадвар: Хэдэн хөнгөхөн арилжаа үнэ их хөдөлгөөнгүйгээр явагдаж болохыг хэмждэг.

• Төв банк: Мөнгөний бодлого болон валютын тогтвортой байдлын хариуцлагатай үндэсний байгууллага.

• Спред: Зах зээл дэх худалдан авах ба зарах ханшийн зөрүү.

• Маркет мэйкер: Тасралтгүйгээр зах зээлийн үнийг хангаж байдаг санхүүгийн байгууллага.

• Форекс брокер: Жижиг арилжаачдыг институцийн хөрвөх чадвартай холбодог зуучлагч.

• Солилцооны ханш: Хоёр валютын хоорондох үнэ харьцаа.

Түгээмэл асуултууд

1. Хувь арилжаачид интербанк зах зээлд нэвтрэх боломжтой юу?

Үгүй. Жижиг арилжаачид брокер болон интербанк оролцогчдоос ханш авдаг хөрвөх чадлын нийлүүлэгчдийн дамжлагаар дамжин шууд бус оролцдог.

2. Яагаад үүнийг интербанк зах зээл гэж нэрлэдэг вэ?

Энэ нэр томьёо нь банкууд хоорондоо шууд, төвлөрсөн биржээр дамжуулалгүйгээр валют арилжаалж байгаа гүйлгээнүүдийг илтгэнэ.

3. Интербанк зах зээл зөвхөн валют арилжаалдаг уу?

Үндсэндээ тийм. Гэхдээ банкнууд санхүүгийн үйл ажиллагаагаа зохицуулах зорилгоор валют арилжаатай зэрэгцэн богино хугацааны санхүүжилт болон шингэн хөрөнгийн гүйлгээ явуулж болно.

4. Интербанк зах зээл зохицуулагддаг уу?

Тийм. Дэлхий даяар төвлөрөөгүй боловч оролцогч банкууд үндэсний санхүүгийн зохицуулалт болон олон улсын банкны стандартуудын дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг.

5. Яагаад интербанк дахь спрэдүүд жижиглэн арилжааны спрэдүүдээс бага байдаг вэ?

Том хэмжээний гүйлгээ, их хэмжээний шингэн хөрөнгө болон шууд арилжааны харилцаа нь байгууллагууд хоорондын зардлыг жижиглэн арилжааны орчноос илтгээр багасгадаг.

Дүгнэлт

Интербанк зах зээл нь дэлхийн валют арилжааны нууцлаг суурь юм. Жижиглэн арилжаачид брокерууд болон платформуудтай харилцдаг ч валютын үнэ эцэстээ том банкуудын хоорондох байгууллагын арилжаанаас үүсдэг.

Энэхүү бүтэцийг ойлгосноор арилжаачид спрэд, шингэн хөрөнгийн нөхцөл болон үнийн хөдөлгөөнийг илүү бодитойгоор тайлбарлаж чадна; ингэснээр форекс нь нууцлаг системээс тод давхарласан санхүүгийн сүлжээнд хувирна.

Мэдэгдэл: Энэхүү нийтлэл нь зөвхөн боловсролын зорилготой бөгөөд санхүүгийн эсвэл хөрөнгө оруулалтын зөвлөгөө биш юм. Арилжаа хийх нь эрсдэл дагуулдаг бөгөөд зах зээлийн нөхцөл байдал түргэн өөрчлөгдөж болно. Арилжааны шийдвэр гаргахын өмнө өөрөө бие даан судалгаа хийх эсвэл мэргэшсэн санхүүгийн мэргэжилтэнтэй зөвлөлдөөрэй.

Эх сурвалж: 

Investor.org