Нийтэлсэн огноо: 2026-06-11
Шинэчилсэн огноо: 2026-06-16
Эллиоттын долгионы онол нь үнийн хөдөлгөөн дэх давтагдах долгионы хэв маягийг тодорхойлох замаар зах зээлд дүн шинжилгээ хийх арга юм. Арилжаачдын сэтгэл хөдлөл өөдрөг үзэл, эргэлзээ, айдас, шунал хооронд шилжиж байдаг тул үнэ долгионоор хөдөлдөг гэж уг онолд үздэг.
Эллиоттын долгионы онолыг ойлгох хамгийн хялбар арга бол зах зээл ихэвчлэн үндсэн чиглэлдээ таван долгионоор хөдөлж, дараа нь эсрэг чиглэлд гурван долгионоор хөдөлдөг гэж бодох явдал юм. Энэхүү хэв маягийг ихэвчлэн 1-2-3-4-5, дараа нь А-В-С гэж харуулдаг.
Эллиоттын долгионы онол нь арилжаачдад зах зээлийн бүтэц болон эргэлтийн байж болох цэгүүдийг унших тогтолцоог олгодог.
Эллиоттын долгионы үндсэн мөчлөг нь импульсийн хөдөлгөөн болон засвар (корекц) гэсэн хоёр хэсгээс бүрдэнэ. Импульсийн хөдөлгөөн нь үндсэн чиг хандлагын (тренд) чиглэлд явах таван долгионоос бүрддэг.
1-р долгион: Шинэ чиг хандлага эхлэх боловч олон арилжаачид үүнд эргэлзсээр байдаг.
2-р долгион: Эхний хөдөлгөөний дараа үнэ буцаж татагдана.
3-р долгион: Илүү олон арилжаачид трендэд нэгдсэнээр энэ нь ихэвчлэн хамгийн хүчтэй долгион болдог.
4-р долгион: Хүчтэй хөдөлгөөний дараа үнэ түр зогсох эсвэл буцаж татагдана.
5-р долгион: Хоцорч орж ирсэн арилжаачид трендэд нэгдэх үед хамгийн сүүлчийн түлхэлт явагдана.
Таван долгионы дараа зах зээл ихэвчлэн засварын хөдөлгөөнд ордог. Засвар нь ихэвчлэн А, В, С гэсэн гурван долгионоос бүрдэнэ. А долгион нь трендийн эсрэг явж, В долгион нь богино хугацааны ойлт байх ба С долгион нь засварыг дуусгадаг.
Арилжаачид зах зээл илүү том тренд эсвэл засварын аль хэсэгт явж байгааг олж мэдэхийн туд Эллиоттын долгионы онолыг ашигладаг.
Энэ нь арилжаачдад дараах хэрэгцээтэй асуултуудыг тавихад тусалдаг. Үүнд: Зах зээл шинэ тренд эхлүүлж байна уу? Энэ хөдөлгөөн зүгээр л буцаж таталт уу? Тренд хэтэрхий олон хүнээр дүүрч, ханаж байна уу? Үнэ засварын хөдөлгөөнд ойрхон байж болох уу? Энэ нь Эллиоттын долгионы онолыг зах зээлийн янз бүрийн үе шатуудыг ойлгоход тустай болгодог. Энэ нь арилжаачдад үнийн санамсаргүй хөдөлгөөнөөс цаадахыг харахад тусалдаг.
Гэсэн хэдий ч арилжаачид үүнийг дангаар нь ашиглах ёсгүй. Тэд ихэвчлэн Эллиоттын долгионы шинжилгээг трендийн шугам (trendline), Фибоначчийн түвшин (Fibonacci levels), дэмжлэг ба эсэргүүцэл (support and resistance), үнийн үйлдэл (price action) болон эрсдэлийн удирдлагатай хослуулдаг.
Эллиоттын долгионы онол нь зах зээл дэх олон түмний сэтгэхүй, үйлдэлтэй нягт холбоотой байдаг.
Тренд эхлэх үед олон арилжаачид эргэлзэж байдаг. Үнэ өсөх эсвэл буурах тусам хүмүүсийн итгэл нэмэгдэж, илүү олон арилжаачид нэгдсэнээр трендийг улам хүчирхэгжүүлдэг. Хамгийн сүүлчийн долгион гэхэд сэтгэл хөдлөл хэт өндөр болж, зах зээл засвар хийхэд бэлэн болсон байж магадгүй юм.
Тийм ч учраас Эллиоттын долгионы онол нь зөвхөн график дээр долгион зурах тухай биш юм. Энэ нь мөн зах зээлийн янз бүрийн үе шатанд арилжаачдын зан төлөв хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг ойлгох тухай юм.
Эллиоттын долгионы онолыг ашигладаг олон арилжаачид Фибоначчийн ухралт (retracement) болон өргөтгөлийн (extension) түвшнийг мөн ашигладаг.
Фибоначчийн ухралт нь засварын хөдөлгөөн хэр хол явж болохыг баримжаалахад тусалдаг. Фибоначчийн өргөтгөл нь дараагийн долгионы хүрч болох зорилтот цэгүүдийг тодорхойлоход тусална.
Жишээлбэл, 2-р долгион нь 1-р долгионы тодорхой хэсэг хүртэл буцаж татагдаж болох бол 3-р долгион нь өмнөх хөдөлгөөнөөс хамаагүй хол явж чадна.
Эдгээр түвшнүүд нь төгс биш юм. Тэдгээрийг хатуу дүрэм биш, харин чиглүүлэгч болгон ашигладаг. Арилжаачид тэдгээрийг зах зээлийн бүтэц болон эрсдэлийн хяналттай үргэлж баталгаажуулж байх ёстой.
Эллиоттын долгионы онол нь олон удирдамжтай байдаг ч анхан шатныхан дараах гурван үндсэн дүрэмд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй:
2-р долгион нь 1-р долгионы эхлэлийн цэгээс давж хөдлөх ёсгүй.
3-р долгион нь ихэвчлэн 1, 3, 5-р долгионууд дундаас хамгийн богино нь байдаггүй.
4-р долгион нь стандарт импульсийн хэв маягт 1-р долгионы үнийн бүстэй давхцах ёсгүй.
Эдгээр дүрмүүд нь арилжаачдыг график дээр харж байгаа зүйлтэй нь тохирохгүй байгаа долгионы тооллыг хүчээр тулгахаас сэргийлэхэд тусалдаг.
Эллиоттын долгионы онолын гол сул тал бол түүний субъектив байдал (хувь хүний үзэмжээс хамаарах байдал) юм. Хоёр арилжаачин ижил графикийг харж, долгионыг өөр өөрөөр тоолж болно.
Хэрэв анхан шатныхан энэ онолыг төгс таамаглах хэрэгсэл гэж үзвэл энэ нь тэднийг төөрөгдүүлж болно. Зах зээл нь хүмүүсийн хүлээж байснаас ч илүү хол явж, эргэж, эсвэл илүү урт хугацаагаар хажуу тийш (sideways) хөдөлж болно.
Эллиоттын долгионы онолыг зах зээлийн бүтцийг харах чиглүүлэгч болгон ашиглах нь илүү аюулгүй юм. Энэ нь арилжаачдад янз бүрийн хувилбаруудыг төлөвлөхөд тусалж чадах ч алдагдлыг зогсоох захиалга (stop-loss), позицийн хэмжээ (position sizing) эсвэл тодорхой арилжааны төлөвлөгөөг орлох ёсгүй.
Fibonacci Retracement (Фибоначчийн ухралт): Трендийн үед байж болох буцаж таталтын бүсүүдийг баримжаалахад арилжаачдын ашигладаг хэрэгсэл.
Fibonacci Extension (Фибоначчийн өргөтгөл): Одоогийн хөдөлгөөнөөс цааш гарч болох үнийн зорилтот түвшнийг баримжаалахад ашигладаг хэрэгсэл.
Technical Analysis (Техник шинжилгээ): Зах зээлийн зан төлөвт дүн шинжилгээ хийхийн тулд үнийн график, хэв маяг, индикаторуудыг судлах явдал.
Trend (Чиг хандлага): Үнийн хөдөлгөөний ерөнхий чиглэл бөгөөд дээшээ, доошоо эсвэл хажуу тийш байж болно. Price Action (Үнийн үйлдэл): Индикаторуудад хэт найдалгүйгээр, үнийн хөдөлгөөнийг өөрийг нь судлах явдал.
Risk Management (Эрсдэлийн удирдлага): Арилжааны өмнө болон арилжааны явцад гарч болзошгүй алдагдлыг хянах үйл явц.
Эллиоттын долгионы онол нь анхан шатныханд тренд болон засварын талаар суралцахад тусалж чадах ч эхэндээ хэцүү санагдаж магадгүй. Шинэ арилжаачид илүү ахисан түвшний санаанууд руу шилжихээсээ өмнө үндсэн 5 долгион ба 3 долгионы хэв маягаас эхлэх хэрэгтэй.
Үгүй. Эллиоттын долгионы онол зах зээлийг гарцаагүй таамаглаж чадахгүй. Энэ нь арилжаачдад үнийн хөдөлгөөнийг ойлгох боломжит аргыг олгодог. Долгионы тоолол өөрчлөгдөж болох тул арилжаачид үүнийг бусад хэрэгслүүд болон эрсдэлийн зөв удирдлагатай хамт ашиглах хэрэгтэй.
Үндсэн хэв маяг нь үндсэн трендийн дагуу хөдлөх таван долгион, түүний дараа трендийн эсрэг хөдлөх гурван засварын долгионоос бүрдэнэ. Үүнийг ихэвчлэн 1-2-3-4-5, дараа нь А-В-С гэж бичдэг.
Арилжаачид долгионы хэв маяг дотор буцаж таталт болон зорилтот цэгүүд хаана байж болохыг таахын тулд Фибоначчийн түвшнийг ашигладаг. Жишээлбэл, засварын хөдөлгөөн Фибоначчийн ухралтын түвшний ойролцоо зогсож болох бол трендийн долгион Фибоначчийн өргөтгөлийн түвшинд хүрч болно.
Эллиоттын долгионы онол нь давтагдах долгионы хэв маягийг хайх замаар зах зээлийг судлах арга юм. Үндсэн санаа нь зах зээл ихэвчлэн трендийн дагуу таван долгионоор, дараа нь түүний эсрэг гурван долгионоор хөдөлдөг явдал юм.
Эллиоттын долгионы онол нь зах зээлийн бүтэц хэрхэн ажилладагийг харуулдаг тул тустай байдаг. Энэ нь арилжаачдад тренд, буцаж таталт, засварын хөдөлгөөнийг илүү хялбар тодорхойлоход тусалдаг. Гэвч долгионы тоолол нь субъектив шинжтэй байдаг тул уг онолыг баттай таамаглал гэхээсээ илүү чиглүүлэгч удирдамж болгон ашиглах хэрэгтэй.
