Bernard Madoff và vụ lừa đảo tài chính chấn động Hoa Kỳ

2023-11-08
Bản tóm tắt:

Vào ngày 11 tháng 12 năm 2008, CNBC đưa tin về mô hình lừa đảo Ponzi - Bernard Madoff đã bị FBI bắt giữ, thừa nhận đã làm thất thoát hàng chục tỷ USD và cuối cùng phải nhận bản án 150 năm tù, đây là một trong những bản án nghiêm khắc nhất trong lịch sử tài chính nước Mỹ.

Chiều ngày 11 tháng 12 năm 2008, đài CNBC của Mỹ đưa tin về một vụ việc cực lớn. Vụ việc này liên quan đến một huyền thoại Phố Wall tên là Bernard Madoff, cựu chủ tịch của Nasdaq. Ông ta bị FBI bắt giữ sau khi thừa nhận rằng quỹ đầu tư của ông gần như phá sản, và đằng sau nó chính là mô hình lừa đảo kim tự tháp (Ponzi) lớn nhất và tàn khốc nhất trong lịch sử, chiếm đoạt số tiền lên tới hàng chục tỉ USD. Tin tức nóng hổi này đã gây chấn động thế giới và thu hút sự chú ý rộng rãi ngay lập tức.

Bernard Madoff's Ponzi scheme

Chỉ trong hai tuần, một số nhà đầu tư đã chọn cách tự tử vì không thể chịu đựng được những tổn thất tài chính đột ngột. Ba tháng sau, sau sự phản đối kịch liệt của hàng triệu người, Madoff bị kết án 150 năm tù, mức án nghiêm khắc nhất trong lịch sử tài chính nước Mỹ.


Làm thế nào mà Bernard Madoff, cựu chủ tịch của NASDAQ, người đã tạo ra, chỉ đạo và thực hiện kế hoạch Ponzi lớn nhất và dài nhất trong lịch sử, có thể kiểm soát nó trong hơn hai thập kỷ và khiến phần còn lại của thế giới chìm trong bóng tối? Bài viết này đi sâu vào cuộc đời của Bernie Madoff và kế hoạch Ponzi của hắn nhằm che đậy hậu trường của vụ bê bối tài chính.


Bernard Madoff, sinh ngày 29 tháng 4 năm 1938, lớn lên trong một gia đình Do Thái bình thường ở Queens, New York. Dù tài năng không nổi bật nhưng ông luôn có ý chí kiên định. Năm 1960, Madoff, khi đó 22 tuổi, đang học năm đầu tiên lấy bằng thạc sĩ luật. Tuy nhiên, với khoản vay 5.000 đô la từ bố vợ và 5.000 đô la khác từ tiền kiếm được của chính mình, ông quyết định bỏ học và thành lập Madoff Securities Investments, một công ty sẽ trở thành cơn ác mộng đối với vô số người nửa thế kỷ sau.


Ban đầu, công ty là nhà tạo lập thị trường hay còn gọi là “market maker”, cung cấp dịch vụ cho thị trường chứng khoán. Công ty của Madoff cho phép các nhà đầu tư đặt lệnh qua điện thoại, chẳng hạn như 10 cổ phiếu Coca-Cola. Madoff sẽ báo giá và nếu giá đó phù hợp thì giao dịch sẽ hoàn tất, ông ta sẽ kiếm được dựa vào tiền chênh lệch, tức là lợi nhuận từ chênh lệch giá. Đây là cảnh giao dịch mà bạn hay thấy trên phim, thực chất là giao dịch do các nhà tạo lập thị trường thực hiện.


Theo thời gian, công ty của Madoff ngày càng phát triển, đặc biệt là trong thị trường môi giới cạnh tranh cao độ. Tuy nhiên, ông đã đưa ra một quyết định quan trọng đưa công ty của mình lên sàn: tức là điện tử hóa giao dịch chứng khoán. Ông đã giúp phát triển hệ thống báo giá chứng khoán điện tử, hệ thống này đã thay đổi hoàn toàn cách giao dịch qua điện thoại truyền thống và sáng kiến này cho phép ông ngay lập tức chiếm lĩnh thị trường. Madoff được ghi nhận là người tiên phong trong giao dịch chứng khoán điện tử. Công nghệ này sau đó đã phát triển thành nền tảng giao dịch chứng khoán điện tử đầu tiên trên thế giới, hiện được gọi là NASDAQ.


Tuy nhiên, Madoff không dừng lại ở đó mà còn nỗ lực vươn lên vị trí nhà tạo lập thị trường lớn nhất trên Nasdaq.


Theo tờ Wall Street Journal, vào năm 1992, 90% tổng giao dịch chứng khoán ở Mỹ đều thông qua công ty của Madoff. Ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng, bao gồm Chủ tịch Nasdaq, Chủ tịch Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán Hoa Kỳ, Chủ tịch Công ty thanh toán bù trừ chứng khoán quốc tế, Chủ tịch Ủy ban quốc gia về ứng xử kinh doanh của Ủy ban giao dịch SIA, và nhiều người khác, hầu hết trong số đó có liên quan đến chính phủ. Madoff trở thành một nhân vật rất được kính trọng trong thế giới tài chính, và các CEO của các ngân hàng đầu tư lớn ở Phố Wall đều không hề thoải mái trước Madoff; nếu họ cần một thỏa thuận và không thể thực hiện được, họ sẽ tìm đến Madoff. Anh ta đã xây dựng thành công công ty của mình thành một tổ chức quản lý tài sản được che giấu bí mật đến mức một số người coi việc giao tiền của họ cho Madoff là một vinh dự. Về phần Madoff, ông đã đạt được mục tiêu ban đầu là kiểm soát dòng tiền và giữ cho dòng tiền chảy vào.


Madoff biết mục tiêu của mình là gì. Ông không theo đuổi lợi nhuận cao và cũng không để thua lỗ. Lợi tức đầu tư của ông giống như một chiếc thước, tăng trưởng liên tục với ít biến động. Đó là cách ông tạo được dấu ấn ở Phố Wall. Lợi nhuận của Madoff thật đáng kinh ngạc vì bạn cần xem xét rủi ro cũng như lợi ích trong quá trình đầu tư. Ông tuyên bố rằng bí quyết thành công của mình là việc sử dụng các chiến lược chênh lệch giá, trong đó ông mua và bán các tài sản liên quan ở các thị trường khác nhau để thu được lợi nhuận phi rủi ro.


Đây là câu chuyện hậu trường đằng sau kế hoạch khổng lồ của Madoff, trong đó ông tuyên bố chiến lược đầu tư của mình dựa trên kinh doanh chênh lệch giá và thực chất là một kế hoạch Ponzi.


Kế hoạch Ponzi là một loại gian lận tài chính thường liên quan đến việc các nhà đầu tư được hứa hẹn lợi nhuận cao, nhưng những khoản lợi nhuận đó thực sự được trả cho các nhà đầu tư sớm bằng cách thu hút vốn từ các nhà đầu tư mới. Kế hoạch Ponzi lấy tên từ nhà tài chính người Mỹ Charles Ponzi, người tiên phong trong kế hoạch này vào những năm 1920.


Nguyên tắc cơ bản của kế hoạch Ponzi là những kẻ lừa đảo hứa hẹn với các nhà đầu tư lợi nhuận cao và sau đó sử dụng tiền của nhà đầu tư mới để thanh toán lợi nhuận của các nhà đầu tư trước đó nhằm tạo ra một câu chuyện có vẻ thành công và từ đó thu hút nhiều nhà đầu tư hơn. Quá trình này tiếp tục cho đến khi có sự mua lại hàng loạt tiền của các nhà đầu tư hoặc những kẻ lừa đảo không còn có thể thu hút đủ tiền mới để trang trải tiền lãi. Cuối cùng, kế hoạch Ponzi sụp đổ, khiến những nhà đầu tư ban đầu thua lỗ.


Trên thực tế, Madoff không đầu tư thực sự mà áp dụng mô hình kế hoạch Ponzi. Ông ta liên tục huy động tiền từ các nhà đầu tư mới và sau đó dùng tiền từ các nhà đầu tư mới để hoàn trả lợi nhuận cho các nhà đầu tư cũ, một đặc điểm điển hình của mô hình Ponzi. Mô hình này tiếp tục cho đến khi Madoff không thể trả thêm bất kỳ khoản tiền lãi nào và hành vi gian lận của ông ta cuối cùng cũng bị vạch trần.


Vào ngày 11 tháng 12 năm 2008, khi FBI bắt giữ Bernard Madoff, cuối cùng ông ta cũng phải thừa nhận rằng quỹ đầu tư của mình hầu như không còn gì, tổng thiệt hại là 65 tỷ USD. Vụ việc đã gây chấn động thế giới tài chính và tiết lộ một kế hoạch Ponzi khổng lồ, lớn nhất trong lịch sử tài chính Mỹ. Vụ lừa đảo dẫn đến tổn thất tài chính lớn và một số nhà đầu tư đã tự tử trong những tuần tiếp theo do khó khăn tài chính. Cuối cùng, Bernard Madoff bị kết án 150 năm tù, một trong những bản án nghiêm khắc nhất trong lịch sử tài chính nước Mỹ.


Vụ việc nêu bật những lỗ hổng pháp lý trong lĩnh vực tài chính và các nhà đầu tư cần phải cảnh giác với các mô hình Ponzi và các kế hoạch đầu tư mờ ám. Nó cũng là một bài học cho thế giới tài chính để không tin vào những hứa hẹn đầu tư quá màu hồng và phải thực hiện đầy đủ sự thẩm định và đánh giá rủi ro. Vụ án Bernard Madoff cũng đã truyền cảm hứng cho các cơ quan quản lý tài chính cải thiện hệ thống quản lý của họ để bảo vệ tốt hơn lợi ích của các nhà đầu tư.


Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm EBC: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích tham khảo, không phải là (và không nên được coi là) lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc tư vấn đáng tin cậy khác.

Hiểu về cung và cầu

Hiểu về cung và cầu

Khám phá cách cung và cầu định hình xu hướng giao dịch, mức hỗ trợ/kháng cự và chiến lược. Nắm vững động lực thị trường để giao dịch thành công.

2024-05-27
Phân tích đầu tư và mô hình kinh doanh của Amazon

Phân tích đầu tư và mô hình kinh doanh của Amazon

Amazon là gã khổng lồ về thương mại điện tử và đám mây toàn cầu với mô hình kinh doanh ưu tiên dòng tiền. Các nhà đầu tư tập trung vào tăng trưởng dài hạn và dòng tiền.

2024-05-24
Vai trò, đặc điểm của nghiệp vụ thị trường mở

Vai trò, đặc điểm của nghiệp vụ thị trường mở

Hoạt động thị trường mở điều chỉnh cung tiền thông qua giao dịch trái phiếu với tính linh hoạt và minh bạch của thị trường nhưng bị trễ và bị can thiệp. ​

2024-05-24